Nhiều trường đổi cách xét tuyển, khó đoán điểm chuẩn, nên đối sánh ra sao?

TS Phạm Tấn Hạ giải đáp cho thí sinh và phụ huynh cách đối sánh điểm dự báo chuẩn - Ảnh: DUYÊN PHAN

Một trong những băn khoăn lớn của phụ huynh và thí sinh hiện nay là nhiều trường đại học thay đổi phương thức tuyển sinh theo hướng xét tuyển tổng hợp, khiến việc lấy điểm thi năm nay để so sánh với điểm chuẩn năm ngoái gần như không còn khả thi.

Không còn lấy điểm năm nay để so với điểm chuẩn năm ngoái

TS Phạm Tấn Hạ - Giám đốc Trung tâm Tư vấn tuyển sinh Trường đại học Khoa học xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia TP.HCM) - cho biết năm 2026, tất cả các trường thành viên Đại học Quốc gia TP.HCM đều áp dụng phương thức xét tuyển tổng hợp, trong khi năm trước chỉ có Trường đại học Bách khoa thực hiện.

Tuy nhiên, theo ông Hạ, thí sinh không nên quá lo lắng. 

"Dù thay đổi phương thức nào đi chăng nữa thì những bạn có điểm số cao vẫn nhiều cơ hội trúng tuyển. Nguyên tắc xét tuyển của tất cả các trường đều là lấy điểm từ cao xuống thấp cho đến khi đủ chỉ tiêu", ông Hạ nói.

Theo ông, điều khiến nhiều thí sinh và phụ huynh lo nhất là không còn căn cứ để đối sánh. Vì vậy, việc đầu tiên cần làm là nghiên cứu kỹ đề án tuyển sinh của từng trường, đặc biệt phần phương thức xét tuyển và công thức tính điểm.

Tại Trường đại học Khoa học xã hội và Nhân văn, điểm xét tuyển được tính từ ba thành phần gồm điểm thi đánh giá năng lực, điểm học bạ và điểm thi tốt nghiệp THPT theo trọng số quy định, cộng điểm ưu tiên nếu có.

Trong trường hợp thí sinh không có đủ cả ba loại điểm, trường vẫn có công thức tính riêng, như kết hợp điểm thi tốt nghiệp THPT với học bạ hoặc điểm đánh giá năng lực với học bạ, nhằm lựa chọn được những thí sinh phù hợp nhất.

Ông Hạ khuyên thí sinh và phụ huynh nên tham khảo phổ điểm các tổ hợp xét tuyển năm 2026 do Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố để đối chiếu với phổ điểm năm trước. Từ đó có thể dự đoán xu hướng biến động điểm chuẩn của từng tổ hợp.

Ông lấy ví dụ ở tổ hợp C00, số thí sinh đạt từ 27 điểm trở lên năm nay chỉ bằng khoảng 6% so với năm ngoái. Điều này cho thấy số lượng thí sinh đạt mức điểm rất cao của tổ hợp này giảm mạnh và điểm chuẩn của nhóm ngành sử dụng C00 có thể sẽ có biến động tương ứng.

ThS Cù Xuân Tiến tư vấn cho thí sinh tại Ngày hội lựa chọn nguyện vọng xét tuyển 2026 do Báo điện tử Tuổi Trẻ tổ chức - Ảnh: DUYÊN PHAN

"Điểm chuẩn tăng hay giảm mấy điểm" gần như không còn ý nghĩa

ThS Cù Xuân Tiến, Trưởng phòng tuyển sinh và công tác sinh viên Trường đại học Kinh tế - Luật (Đại học Quốc gia TP.HCM), cho biết năm nay trường áp dụng duy nhất phương thức xét tuyển tổng hợp theo thang điểm 100.

Điểm xét tuyển được hình thành từ ba thành phần gồm điểm thi đánh giá năng lực của Đại học Quốc gia TP.HCM, điểm thi tốt nghiệp THPT và điểm học bạ ba năm THPT, đồng thời cộng điểm thưởng chứng chỉ tiếng Anh và điểm ưu tiên.

Theo ông Tiến, có hai điểm thí sinh cần đặc biệt lưu ý.

Thứ nhất, điểm chuẩn năm nay được công bố theo thang điểm 100 nên không thể so sánh trực tiếp với điểm chuẩn thang 30 của kỳ thi tốt nghiệp THPT hay thang 1.200 của kỳ thi đánh giá năng lực như năm 2025.

"Việc nói điểm chuẩn tăng hay giảm mấy điểm so với năm ngoái gần như không còn ý nghĩa", ông Tiến nhận định.

Thứ hai, điểm thi tốt nghiệp THPT chỉ là một phần trong công thức xét tuyển nên biến động phổ điểm năm nay sẽ không tác động trực tiếp và mạnh đến điểm chuẩn như trước.

Đối với những thí sinh có tham gia kỳ thi đánh giá năng lực, điểm thi tốt nghiệp chỉ chiếm khoảng 35% tổng điểm xét tuyển nên ảnh hưởng của phổ điểm sẽ không lớn. Trong khi đó, với nhóm chỉ sử dụng điểm thi tốt nghiệp và học bạ, điểm thi chiếm tỉ trọng cao hơn nên sẽ nhạy với xu hướng chung của phổ điểm.

Theo ông Tiến, nhóm thí sinh có thế mạnh môn toán sẽ có lợi hơn, còn các tổ hợp thiên về môn xã hội hoặc có môn giáo dục kinh tế và pháp luật sẽ bất lợi hơn.

Vì vậy, thay vì cố dự đoán điểm chuẩn tăng hay giảm, ông khuyến nghị thí sinh nên tận dụng đồng thời cả ba "cửa" gồm điểm đánh giá năng lực, điểm thi tốt nghiệp và học bạ, đồng thời bổ sung chứng chỉ tiếng Anh nếu có để tối ưu cơ hội trúng tuyển.

TS Nguyễn Trung Nhân chỉ ra hai cách đối sánh điểm - Ảnh: DUYÊN PHAN

Hai cách để tự đối sánh cơ hội trúng tuyển

TS Nguyễn Trung Nhân - Trưởng phòng đào tạo Trường đại học Công nghiệp TP.HCM - cho biết trường cũng chuyển sang áp dụng phương thức xét tuyển tổng hợp trong năm nay. Thí sinh có thể đối sánh theo hai cách.

Thứ nhất, xem trọng số của từng thành phần trong công thức xét tuyển tổng hợp. Nếu điểm thi tốt nghiệp THPT và điểm đánh giá năng lực chiếm tỉ trọng lớn thì nên tham khảo điểm chuẩn của hai phương thức này ở năm trước. Theo ông, ngoại trừ tổ hợp B00, phổ điểm các tổ hợp còn lại năm nay đều giảm.

Thứ hai, đối chiếu theo bách phân vị do Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố. Ví dụ, nếu năm ngoái mức 24 điểm tương ứng với một bách phân vị nhất định thì năm nay thí sinh chỉ cần đạt mức điểm tương ứng với đúng bách phân vị đó, có thể chỉ còn khoảng 22 điểm.

Đối với các trường áp dụng xét tuyển tổng hợp, ông Nhân lưu ý thí sinh không nên dùng điểm học bạ để đối sánh vì thành phần này thường chỉ chiếm trọng số khá thấp trong công thức xét tuyển.