Theo chân công nhân dò bể lúc nửa đêm

Ca làm của các công nhân dò bể bắt đầu bằng việc kiểm tra trang thiết bị - Ảnh: AN VI

22h, bên trong tòa nhà Công ty cổ phần Cấp nước Gia Định chỉ còn góc nhỏ sáng đèn. Đó cũng là nơi hằng đêm cứ tầm giờ này, công nhân dò bể lại tập trung chuẩn bị ca làm.

Công việc đặc biệt của ngành nước

Bày đồ nghề ra trước mặt, anh Phạm Hoàng Sơn (39 tuổi) cùng hai đồng nghiệp làm ca tỉ mỉ kiểm tra chi tiết. Nói là "bác sĩ" khám ống nước cũng không sai, bởi thứ quan trọng nhất đối với công nhân dò bể là máy dò nước giống ống nghe y tế.

Cái máy nặng tầm 4kg, kèm tai nghe đã sờn nhẵn. Anh Sơn và đồng nghiệp bật máy nghe thử, chuẩn bị thêm mấy chai nước, đèn pin… Trong lúc đó, người đàn ông 39 tuổi chốc chốc cứ nhìn ra ngoài cổng. "Ngó coi xe cộ thưa chưa, thưa rồi anh em mới dễ dò, chứ còn đông nghe toàn tạp âm hà”, anh Sơn cười nói.

Một lúc sau, cả đội tập trung lên xe 7 chỗ đưa đón tới điểm dò. “Nhìn đi xe hơi sang vậy, chứ hồi cuốc bộ đó nha”, anh Sơn giải thích.

Những công nhân dò bể này đi bộ hàng km mỗi đêm để kiểm tra hệ thống nước - Ảnh: AN VI

Chiếc xe chở những người công nhân đặc biệt này đến con hẻm trên đường Vạn Kiếp (phường Gia Định). Giữa con đường với hàng quán còn nhộn nhịp lúc 23h, thấy mấy ông mặc đồng phục, đeo tai nghe, cầm máy móc lỉnh kỉnh bước xuống, ai cũng tò mò.

Chỉ mấy người bán hàng rong khu vực đã quen hình ảnh các “bác sĩ nước”. Nhiều người còn chạy tới chỉ cho đội điểm họ thấy xì nước. Mở bản đồ khu vực chi chít điểm đánh dấu, tô màu mà hệ thống ghi nhận có rò rỉ, anh Sơn ước tính lịch trình hôm nay đi bộ khoảng 4km, thời gian có thể hơn 5 tiếng. Sở dĩ đi lâu vậy vì công nhân dò bể phải đi chậm, tới đâu cũng phải đặt máy dò để nghe kỹ từng đoạn.

“Chưa kể còn đánh dấu, chụp chỗ rò rỉ báo về hệ thống để mai có đội xuống xử lý. Đặc biệt tốn thời gian nhất là mấy chỗ thấy có rò rỉ trên hệ thống nhưng dò không ra, chúng tôi phải loay hoay nhiều vòng”, anh Sơn nói.

“Tưởng ăn trộm, bị dí hoài”

Đi được chục mét tới đầu hẻm, anh Vũ Trần Thi (38 tuổi) và anh Phạm Đức Tài (25 tuổi) đeo tai nghe bự quá nửa đầu, bật máy, thả cục dò xuống đất. Anh Sơn phụ trách coi bản đồ nước và rọi đèn đi trước.

Quẹo vào hẻm có đánh dấu rò rỉ, ba người chìm vào ánh điện nhập nhòe, chỉ còn nghe tiếng cốc, cốc, cốc… của máy va vào nền đất hay khi trúng nắp cống bằng thép giữa màn đêm tĩnh mịch.

Giữa đêm tối, các công nhân dò bể soi đèn vào từng con hẻm nhỏ - Ảnh: AN VI

Họ đi êm ru, bởi phải hạn chế tối đa tạp âm vào máy để xác định đúng tiếng nước. Nói nghe dễ, chứ khi chúng tôi thử đeo tai nghe này vào, chỉ có âm thanh è è không thể phân biệt. Anh Thi kể cách đây 7 năm khi chuyển qua bộ phận dò bể, anh cũng hệt như vậy.

Theo anh Sơn, nghề này quan trọng nhất là kinh nghiệm - Ảnh: AN VI

Chẳng công thức chung nào để nhận biết tiếng nước, sau các buổi học nghiệp vụ, phần quan trọng nhất của những ông "bác sĩ nước" này chỉ hai chữ: kinh nghiệm!

“Đó là những lần phải ngồi chờ tới 2-3h sáng cho hết xe, rồi mình đặt máy nghe lại nó mới rõ ràng. Cũng không ít lần nghe lộn, người ta đào lên không có xì miếng nào. Từ đó riết mới thành cái kinh nghiệm”, anh Thi chia sẻ.

Tuy nhiên, đi giấc nửa đêm mà còn lầm lũi im lặng như vậy, không ít lần họ rơi vào nguy hiểm. Nhiều nhất là khi vào khu vực người dân không biết nghề này, cứ rục rịch trước cửa nhà người ta, họ tưởng trộm, xách cây thả chó ra dí đánh không biết bao nhiêu lần.

Công đoạn xác định điểm rò rỉ và đánh dấu cần phải chính xác để đội sửa chữa hôm sau đến đào lên xử lý - Ảnh: AN VI

Với hơn 20 năm kinh nghiệm, anh Sơn nói vô thế như vậy là không được chạy: “Phải đứng lại  cho người ta thấy mình đang mặc đồng phục công ty, đem đồ nghề đi làm đàng hoàng chứ không họ tưởng trộm thật họ đánh mình. Bởi vậy nên dù tới mùa lạnh, anh em tôi cũng không mặc áo khoác, sợ người ta không biết mình là công nhân dò nước mà làm bậy”.

So với 5-10 năm trước, hiện công việc của các công nhân dò bể đã bớt nguy hiểm và cực nhọc hơn. Phần là vì trang thiết bị đã được hiện đại hóa, phần là người dân cũng quen với những vị “bác sĩ nước” này.