Xét nguyện vọng đại học: Một quyết định sai có thể mất cơ hội trúng tuyển

Thí sinh tìm hiểu thông tin tuyển sinh tại Ngày hội lựa chọn nguyện vọng xét tuyển đại học, cao đẳng 2026 do Báo điện tử Tuổi Trẻ tổ chức - Ảnh: TRẦN HUỲNH

Thời hạn đăng ký nguyện vọng xét tuyển đại học năm 2026 trên hệ thống của Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ kết thúc 17h ngày 14-7. Đây được xem là giai đoạn "cán đích" của kỳ tuyển sinh, nhưng cũng là lúc nhiều thí sinh đứng trước những quyết định quan trọng nhất.

15 nguyện vọng, mỗi lựa chọn đều phải tính toán

Với hàng loạt thay đổi trong quy chế tuyển sinh năm nay, từ việc giới hạn số lượng nguyện vọng, nhiều trường chuyển sang xét tuyển tổng hợp đến các yêu cầu kỹ thuật khi đăng ký trên hệ thống, chỉ một quyết định hoặc một thao tác sai cũng có thể khiến thí sinh mất cơ hội vào ngành học mong muốn.

Một trong những điểm mới đáng chú ý của quy chế tuyển sinh năm nay là mỗi thí sinh chỉ được đăng ký tối đa 15 nguyện vọng trên hệ thống chung của Bộ Giáo dục và Đào tạo. 

Riêng nhóm ngành đào tạo giáo viên phải được xếp trong 5 nguyện vọng đầu, còn nhóm ngành quốc phòng, an ninh phải đăng ký ở nguyện vọng 1 theo quy định.

Các nguyện vọng được xếp theo thứ tự ưu tiên từ cao xuống thấp và hệ thống chỉ công nhận thí sinh trúng tuyển vào nguyện vọng cao nhất đủ điều kiện.

ThS Phùng Quán, chuyên gia tư vấn tuyển sinh Trường đại học Khoa học tự nhiên (Đại học Quốc gia TP.HCM), cho rằng quy định này buộc thí sinh phải tính toán kỹ hơn thay vì đăng ký dàn trải như trước. 

"Nếu dành quá nhiều nguyện vọng cho các ngành có điểm chuẩn rất cao hoặc chỉ đăng ký theo xu hướng mà không có phương án dự phòng, nguy cơ trượt tất cả nguyện vọng sẽ lớn hơn", ông Quán cảnh báo.

Ngược lại, cũng không ít thí sinh mắc sai lầm khi đặt ngành "dễ đậu" lên nguyện vọng đầu, trong khi ngành thực sự yêu thích lại xếp phía sau. Khi đủ điều kiện trúng tuyển nguyện vọng đầu tiên, các nguyện vọng còn lại sẽ không còn được xét.

ThS Phùng Quán khuyến cáo: "Việc sắp xếp thứ tự nguyện vọng cần phản ánh đúng mức độ mong muốn theo học của thí sinh, không nên xếp theo dự đoán điểm chuẩn hay theo lời khuyên cảm tính của người khác" - Ảnh: DUYÊN PHAN

Xét tuyển tổng hợp khiến cách đăng ký thay đổi

Theo TS Nguyễn Trung Nhân, Trưởng phòng đào tạo Trường đại học Công nghiệp TP.HCM, năm nay, nhiều trường đại học chuyển sang xét tuyển tổng hợp, kết hợp nhiều tiêu chí như điểm thi tốt nghiệp THPT, học bạ, chứng chỉ ngoại ngữ, kết quả kỳ thi đánh giá năng lực, thành tích học tập hoặc các tiêu chí riêng của từng chương trình đào tạo.

Điều này đồng nghĩa với việc hai thí sinh có cùng điểm thi vẫn có thể có kết quả xét tuyển khác nhau nếu khác về các tiêu chí bổ sung.

"Sai lầm phổ biến là thí sinh chỉ theo dõi điểm chuẩn các năm trước mà không đọc kỹ đề án tuyển sinh của trường. Trong khi đó, mỗi trường, thậm chí mỗi ngành đào tạo, có thể áp dụng cách tính điểm và điều kiện xét tuyển khác nhau. 

Nếu không đáp ứng điều kiện phụ hoặc không đủ điểm theo công thức quy đổi của trường, thí sinh sẽ không được xét tuyển dù điểm thi khá cao", ông Nhân nói.

PGS.TS Nguyễn Anh Dũng - Phó vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học (Bộ Giáo dục và Đào tạo) - cảnh báo 3 lỗi khiến thí sinh có thể mất cơ hội trúng tuyển đại học - Ảnh: TRẦN HUỲNH

Sai một ký tự cũng có thể mất cơ hội

Không chỉ lựa chọn ngành học, khâu đăng ký trên hệ thống cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro. PGS.TS Nguyễn Anh Dũng, Phó vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học (Bộ Giáo dục và Đào tạo), cho hay năm nào cũng có thí sinh nhập sai mã trường, mã ngành (mã xét tuyển) hoặc chọn nhầm chương trình đào tạo. Chỉ một ký tự sai có thể khiến nguyện vọng được ghi nhận sang ngành khác hoặc không hợp lệ.

"Trong hai năm gần đây, thí sinh thường mắc ba lỗi khi đăng ký xét tuyển. Thứ nhất, đăng ký nguyện vọng nhưng không hoàn tất quy trình, như chưa xác nhận hoặc chưa nhập mã OTP nên hệ thống không ghi nhận.

Thứ hai, điều chỉnh nguyện vọng nhưng không xác nhận lần cuối, khiến hệ thống chỉ lưu các nguyện vọng đã xác nhận trước đó. 

Thứ ba, chọn nhầm mã trường hoặc cơ sở đào tạo do tên trường tương tự nhau. Nhiều thí sinh chỉ phát hiện sai sót khi có kết quả xét tuyển thì đã quá muộn để điều chỉnh", ông Dũng cho biết.

Ngoài ra, tất cả thí sinh, kể cả những thí sinh đã được tuyển thẳng, đều phải đăng ký nguyện vọng trên hệ thống tuyển sinh chung trong thời gian quy định. Nếu không thực hiện bước này, kết quả trúng tuyển sẽ không được công nhận.

Sau khi hoàn tất đăng ký nguyện vọng, thí sinh cần kiểm tra lại toàn bộ thông tin trước khi xác nhận. Việc đăng ký xong nhưng không rà soát lại mã trường, mã ngành, tổ hợp xét tuyển hoặc thông tin cá nhân có thể dẫn đến những sai sót đáng tiếc.