Con về nhà thăm cha mẹ có cần thông báo lưu trú?

Cán bộ Phòng Quản lý xuất nhập cảnh Công an TP Hà Nội kiểm tra, rà soát các căn hộ có người nước ngoài thuê - Ảnh: Phòng Quản lý xuất nhập cảnh Công an TP Hà Nội

Theo quy định mới, khi có người lưu trú qua đêm tại nơi cư trú của mình, thành viên hộ gia đình có trách nhiệm thông báo việc lưu trú với cơ quan đăng ký cư trú.

Việc thông báo phải thực hiện trước 23h của ngày bắt đầu lưu trú, nếu người đến sau 23h thì phải thông báo trước 8h ngày hôm sau. Thời gian lưu trú không quá 30 ngày.

Không báo lưu trú khi ở qua đêm nhà người thân sẽ bị phạt bao nhiêu?

Từ quy định này, chị Lan Anh ở Hà Nội có thắc mắc nếu chị "về nhà bố mẹ đẻ ở qua đêm có phải thông báo lưu trú hay không?". Hiện chị Lan Anh không còn "khẩu" ở quê cùng với bố mẹ, mà đã đăng ký thường trú ở nhà riêng. Trường hợp không thông báo lưu trú thì bị xử phạt bao nhiêu?

Trao đổi với Tuổi Trẻ, luật sư Trần Thị Thanh Lam (Văn phòng luật sư Chính Pháp, Đoàn luật sư thành phố Hà Nội) cho biết thực tế, nghĩa vụ thông báo lưu trú không phải là quy định hoàn toàn mới, bởi Luật Cư trú năm 2020 đã đặt ra cơ chế quản lý người lưu trú.

Điểm đáng chú ý là sau khi Luật số 118/2025/QH15 có hiệu lực và Thông tư số 116/2026/TT-BCA được ban hành, việc thông báo lưu trú được thực hiện theo phương thức điện tử thuận tiện hơn, như thông qua ứng dụng VNeID, Cổng dịch vụ công quốc gia, trang thông tin điện tử, thư điện tử, điện thoại hoặc phần mềm thông báo lưu trú của cơ quan đăng ký cư trú.

Đối với trường hợp của chị Lan Anh, mặc dù chị là con ruột của chủ hộ, nhưng hiện đã đăng ký thường trú tại nhà riêng và không còn đăng ký cư trú tại nhà cha mẹ.

Do đó khi chị Lan Anh về nhà cha mẹ đẻ và ở lại qua đêm, chị được xác định là người lưu trú tại địa chỉ này.

Theo quy định, cha, mẹ hoặc thành viên hộ gia đình nơi chị lưu trú có trách nhiệm thông báo lưu trú với cơ quan đăng ký cư trú trước 23h của ngày bắt đầu lưu trú.

Trường hợp nếu chị đến sau 23h thì việc thông báo phải được thực hiện trước 8h sáng hôm sau.

Trường hợp tại thời điểm đó không có người của hộ gia đình ở nhà thì chính người đến lưu trú (chị Lan Anh) có trách nhiệm thực hiện việc thông báo.

Luật sư Thanh Lam cho hay nếu không thực hiện thông báo lưu trú theo quy định, cá nhân có trách nhiệm thông báo có thể bị cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1 triệu đồng theo điểm b khoản 1 Điều 10 Nghị định số 282/2025/NĐ-CP.

Đối với tổ chức có cùng hành vi vi phạm, mức phạt tiền gấp hai lần mức phạt tiền đối với cá nhân.

"Hiện nay, thủ tục thông báo lưu trú đã được số hóa, nên người dân có thể thực hiện nhanh chóng thông qua ứng dụng VNeID, Cổng dịch vụ công quốc gia hoặc các hình thức điện tử khác theo hướng dẫn của Bộ Công an.

Việc thực hiện đúng quy định không chỉ giúp tránh bị xử phạt vi phạm hành chính mà còn góp phần phục vụ công tác quản lý cư trú, bảo đảm an ninh, trật tự trên địa bàn", luật sư Thanh Lam nhấn mạnh.

Luật sư Trần Thị Thanh Lam (Văn phòng luật sư Chính Pháp, Đoàn luật sư thành phố Hà Nội) - Ảnh: Luật sư cung cấp

Không gây phiền hà, chủ yếu khai thác thông tin điện tử qua VNeID

Đại tá Ngô Như Cường, Phó cục trưởng Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội - Bộ Công an, cho hay quy định mới về thông báo lưu trú tập trung vào việc mở rộng đối tượng, làm rõ trách nhiệm, đa dạng hóa phương thức thực hiện.

Theo đó ngoài hộ gia đình, cơ sở lưu trú, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, chủ sở hữu hoặc người được giao quản lý phương tiện cũng có trách nhiệm thông báo khi có người lưu trú qua đêm trên phương tiện.

Đại tá Ngô Như Cường, Phó cục trưởng Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội - Ảnh: Bộ Công an

Trường hợp chủ hộ hoặc thành viên hộ gia đình không có mặt thì người đến lưu trú phải tự thực hiện thông báo.

Nội dung thông báo gồm các thông tin cơ bản như: họ tên, ngày tháng năm sinh, số định danh cá nhân hoặc số hộ chiếu, lý do, thời gian và địa chỉ lưu trú.

Việc thông báo phải thực hiện trước 23h của ngày bắt đầu lưu trú, nếu người đến sau 23h thì phải thông báo trước 8h ngày hôm sau. Thời gian lưu trú không quá 30 ngày.

Người dân có thể thông báo qua điện thoại, hộp thư điện tử, trang thông tin điện tử của cơ quan đăng ký cư trú, Cổng dịch vụ công quốc gia, VNeID hoặc phần mềm thông báo lưu trú. Vì vậy người dân không bắt buộc phải trực tiếp đến cơ quan công an.

Mục đích của quy định mới là bảo đảm thông tin nơi ở thực tế của công dân được cập nhật đầy đủ, chính xác, phục vụ quản lý cư trú, bảo đảm an ninh, trật tự, phòng chống tội phạm, cứu hộ, cứu nạn và hoạch định chính sách dân sinh.

Về cơ bản, quy định này không gây phiền hà cho người dân vì thủ tục đơn giản, không thu lệ phí, có nhiều hình thức thực hiện và chủ yếu khai thác thông tin điện tử qua VNeID.