Chuyện lạ: Trả tiền cho người dân... dùng điện

Một lưới điện đang hoạt động - Ảnh: PEXELS

Hãy hình dung một ngày cuối tuần mùa hè với bầu trời trong xanh, gió nhẹ và nắng rực rỡ. Các trang trại điện gió hoạt động hết công suất, hệ thống pin mặt trời sản xuất lượng điện khổng lồ, trong khi phần lớn mọi người lại ra ngoài vui chơi thay vì ở nhà sử dụng các thiết bị điện.

Kết quả là nguồn cung điện vượt xa nhu cầu tiêu thụ.

Đây là tình huống ngày càng phổ biến tại nhiều quốc gia có tỉ lệ năng lượng tái tạo cao như Anh, Tây Ban Nha, Úc hay bang California (Mỹ).

Do lưới điện phải cân bằng cung - cầu theo thời gian thực, lượng điện dư thừa không thể được giữ lại nếu không có nơi lưu trữ.

Thay vào đó, các nhà vận hành buộc phải yêu cầu nhiều trang trại điện gió hoặc điện mặt trời tạm ngừng phát điện, đồng nghĩa với việc lãng phí một nguồn năng lượng sạch hoàn toàn có thể được khai thác.

Tại Anh, các trang trại điện gió đã nhiều lần được trả tiền để ngừng phát điện vào những thời điểm cung vượt cầu. Khi nhu cầu tăng trở lại vài giờ sau đó, lượng điện sạch bị cắt giảm trước đó không còn có thể sử dụng được nữa.

Theo trang Tech Xplore ngày 21-7, một giải pháp là lưu trữ điện bằng các hệ thống pin quy mô lớn, nhà máy thủy điện tích năng hoặc tận dụng pin của hàng triệu xe điện.

Tuy nhiên, các công nghệ này hiện vẫn đắt đỏ và dung lượng lưu trữ còn hạn chế, khiến chúng chưa thể hấp thụ toàn bộ lượng điện dư thừa.

Theo các chuyên gia, giải pháp đơn giản hơn là thay đổi thời điểm sử dụng điện của người tiêu dùng.

Các công tơ điện thông minh hiện đã có khả năng điều chỉnh giá điện theo từng thời điểm trong ngày. Khi nguồn điện tái tạo dồi dào nhưng nhu cầu thấp, giá điện có thể giảm mạnh, thậm chí xuống dưới mức 0.

Điều đó có nghĩa là người dân có thể được trả tiền để sử dụng điện vào giờ thấp điểm, chẳng hạn bật máy giặt, đun nước nóng, sạc xe điện hoặc vận hành các thiết bị tiêu tốn nhiều năng lượng.

Mặc dù ý tưởng "được trả tiền để dùng điện" nghe có vẻ kỳ lạ, song thực chất đây là khoản chi nhằm giúp hệ thống điện vận hành ổn định.

Trong nhiều trường hợp, trả tiền cho người dân tiêu thụ lượng điện dư thừa vẫn rẻ hơn so với việc đầu tư thêm các hệ thống lưu trữ quy mô lớn hoặc bồi thường cho các nhà máy điện tái tạo khi họ phải ngừng phát điện.

Xu hướng này được dự báo sẽ ngày càng phổ biến khi điện gió và điện mặt trời tiếp tục mở rộng trên toàn thế giới.