Gây tê tủy sống khi sinh mổ có thể gặp biến chứng?

Gây tê tủy sống khi sinh mổ - Ảnh minh họa

Theo các chuyên gia gây mê hồi sức, đây vẫn là kỹ thuật vô cảm được ưu tiên hàng đầu trong mổ lấy thai nhờ hiệu quả giảm đau tốt, giúp sản phụ tỉnh táo trong suốt ca phẫu thuật và có thể đón con ngay khi em bé chào đời.

Tuy nhiên, cũng như mọi thủ thuật y khoa khác, gây tê tủy sống vẫn tiềm ẩn một số nguy cơ và cần được thực hiện đúng chỉ định bởi bác sĩ có chuyên môn.

Gây tê tủy sống là gì?

Theo bác sĩ Hồ Thị Hường - khoa gây mê hồi sức Bệnh viện Sản - Nhi Bắc Ninh số 2, gây tê tủy sống là kỹ thuật giảm đau được thực hiện trước khi mổ lấy thai nhằm giúp sản phụ không còn cảm giác đau trong quá trình phẫu thuật.

Hiện nay đây vẫn là phương pháp vô cảm được lựa chọn đầu tiên trong hầu hết các ca sinh mổ và được thực hiện bởi bác sĩ gây mê hồi sức có kinh nghiệm.

Gây tê tủy sống là kỹ thuật gây tê vùng bằng cách tiêm một lượng nhỏ thuốc tê vào khoang dưới nhện (khoang chứa dịch não tủy). Thuốc sẽ ức chế tạm thời sự dẫn truyền thần kinh qua tủy sống, khiến phần cơ thể từ bụng trở xuống mất cảm giác đau nhưng sản phụ vẫn hoàn toàn tỉnh táo.

Phương pháp này không chỉ được áp dụng trong mổ lấy thai mà còn được chỉ định cho nhiều phẫu thuật vùng bụng dưới, tiết niệu, chi dưới hoặc để giảm đau trong một số trường hợp.

Tuy nhiên, gây tê tủy sống không phải lúc nào cũng có thể thực hiện. Kỹ thuật này chống chỉ định với người dị ứng với thuốc tê, có nhiễm trùng tại vị trí chọc kim, rối loạn đông máu nặng, chưa ngừng thuốc chống đông theo đúng thời gian quy định, bị sốc hoặc thiếu thể tích tuần hoàn chưa được bù đủ, hẹp khít van hai lá hoặc van động mạch chủ, hay tăng áp lực nội sọ.

Theo bác sĩ Hường, trước khi tiến hành gây tê, sản phụ sẽ được hướng dẫn ở một trong hai tư thế. Thông thường, người bệnh sẽ ngồi cong lưng, cúi đầu, cằm chạm ngực hoặc nằm nghiêng, co người để làm rộng các khe giữa các đốt sống, tạo điều kiện thuận lợi cho việc đưa kim vào đúng vị trí.

Sau khi sát khuẩn vùng lưng và đảm bảo vô khuẩn tuyệt đối, bác sĩ sẽ đưa kim chuyên dụng vào khe giữa hai đốt sống thắt lưng, thường là vị trí L3-L4 hoặc L4-L5. Khi kim vào đúng khoang dưới nhện và có dịch não tủy chảy ra, thuốc tê sẽ được bơm vào.

Chỉ sau vài phút, thuốc bắt đầu phát huy tác dụng, giúp sản phụ mất cảm giác đau ở vùng bụng và hai chân, đáp ứng yêu cầu vô cảm để tiến hành phẫu thuật.

Những tai biến có thể gặp

Mặc dù được đánh giá là phương pháp an toàn và được sử dụng rộng rãi, gây tê tủy sống vẫn có thể xảy ra một số biến chứng với tỉ lệ khác nhau.

Các tai biến thường gặp gồm tụt huyết áp, mạch chậm, buồn nôn, nôn, đau đầu sau gây tê hoặc bí tiểu. Đây là những biến chứng thường được bác sĩ theo dõi sát và xử trí ngay trong hoặc sau cuộc mổ.

Một số biến chứng hiếm gặp nhưng nghiêm trọng hơn có thể bao gồm dị ứng hoặc sốc phản vệ với thuốc tê, ngộ độc thuốc tê, gây tê tủy sống toàn bộ dẫn đến suy hô hấp và tuần hoàn cần cấp cứu hồi sức ngay lập tức.

Ngoài ra, y văn cũng ghi nhận các biến chứng rất hiếm như tụ máu quanh tủy sống, tổn thương tủy sống, hội chứng đuôi ngựa, viêm màng não tủy hoặc gây tê thất bại khiến bác sĩ phải chuyển sang phương pháp vô cảm khác.

Theo các chuyên gia, phần lớn những biến chứng nặng có tỉ lệ rất thấp và việc tuân thủ đúng quy trình chuyên môn, đánh giá kỹ trước gây mê cũng như theo dõi chặt chẽ trong và sau phẫu thuật sẽ giúp hạn chế tối đa các nguy cơ.

Bác sĩ cũng khuyến cáo trong quá trình gây tê, nếu xuất hiện cảm giác đau bất thường, khó chịu, khó thở hoặc bất kỳ biểu hiện khác thường nào, sản phụ cần thông báo ngay cho bác sĩ để được kiểm tra và xử trí kịp thời.

Đặc biệt, khi bác sĩ đang thực hiện thủ thuật, sản phụ cần giữ nguyên tư thế, không cử động hoặc thay đổi vị trí đột ngột để tránh làm lệch hướng kim, giảm nguy cơ rò rỉ dịch não tủy cũng như các biến chứng khác.

Sau sinh mổ, sản phụ nên dành thời gian nghỉ ngơi hợp lý, bổ sung đầy đủ dinh dưỡng để cơ thể hồi phục. Trong những ngày đầu, không nên ngồi hoặc đứng quá lâu, đồng thời có thể vận động nhẹ theo hướng dẫn của nhân viên y tế nhằm giúp cơ thể sớm lấy lại sức khỏe và giảm nguy cơ biến chứng sau phẫu thuật.