Ung thư vú, ung thư cổ tử cung tăng nhanh, Bộ Y tế thúc đẩy sàng lọc sớm

Hội thảo do Bộ Y tế phối hợp tổ chức ngày 30-7 - Ảnh: DƯƠNG LIỄU

Đây là thông tin được chia sẻ tại Hội thảo triển khai công tác phòng chống ung thư vú, ung thư cổ tử cung khu vực phía Bắc do Cục Bà mẹ và Trẻ em (Bộ Y tế) phối hợp với UNFPA và Roche Việt Nam tổ chức ngày 30-7.

Ung thư vú, ung thư cổ tử cung gia tăng

Phát biểu tại hội thảo, ông Đinh Anh Tuấn, Cục trưởng Cục Bà mẹ và Trẻ em, cho biết ung thư vú và ung thư cổ tử cung là hai căn bệnh gây gánh nặng hàng đầu đối với sức khỏe phụ nữ.

Theo kế hoạch hành động quốc gia về phòng chống ung thư vú và ung thư cổ tử cung giai đoạn 2026-2035, ung thư vú tại Việt Nam đã có xu hướng gia tăng rõ rệt trong hơn hai thập kỷ qua.

Nếu năm 2002, tỉ suất mắc mới chuẩn theo tuổi (ASR) là 16,2 ca trên 100.000 phụ nữ, thì đến năm 2012 đã tăng lên 23 ca trên 100.000 phụ nữ, tương ứng hơn 15.000 ca mắc mới và hơn 6.000 ca tử vong mỗi năm.

Trước đó, mô hình dự báo của Cơ quan Nghiên cứu ung thư quốc tế (IARC) ước tính đến năm 2030, tỉ suất mắc mới ung thư vú tại Việt Nam sẽ đạt khoảng 29,3 ca trên 100.000 phụ nữ.

Tuy nhiên thực tế diễn biến nhanh hơn nhiều so với dự báo. Dữ liệu ghi nhận ung thư toàn cầu năm 2022 cho thấy Việt Nam đã ghi nhận 24.563 ca mắc mới ung thư vú, chiếm 13,6% tổng số ca ung thư ở nữ giới. Tỉ suất mắc mới chuẩn theo tuổi đã lên tới 38 ca trên 100.000 phụ nữ, cao hơn đáng kể so với mức dự báo cho năm 2030.

Cùng với đó, khoảng 10.000 phụ nữ tử vong vì căn bệnh này trong năm 2022, với tỉ suất tử vong chuẩn theo tuổi là 14,7 ca trên 100.000 phụ nữ. 

Đối với ung thư cổ tử cung, số ca mắc cũng có xu hướng tăng trong những năm gần đây. Giai đoạn 2020-2024, số ca mắc mới tăng từ gần 2.900 lên gần 3.900 trường hợp.

Tầm soát sớm, điều trị sớm

Theo ông Tuấn, điểm tích cực là cả ung thư vú và ung thư cổ tử cung đều có thể được phát hiện sớm, từ đó nâng cao khả năng điều trị khỏi và giảm tỉ lệ tử vong.

Đối với ung thư cổ tử cung, hiện đã có vắc xin phòng HPV - tác nhân gây hơn 99% trường hợp mắc bệnh. Theo ông Tuấn, mục tiêu của thế giới hiện nay là tiến tới loại trừ hoàn toàn ung thư cổ tử cung, đồng nghĩa không còn phụ nữ nào phải mắc và tử vong vì căn bệnh này.

Để đạt được mục tiêu đó, cần triển khai đồng thời tiêm vắc xin HPV, sàng lọc định kỳ để phát hiện sớm các tổn thương tiền ung thư và điều trị triệt để.

Đối với ung thư vú, nếu được phát hiện ở giai đoạn sớm, khả năng điều trị thành công rất cao. Điều quan trọng nhất là nâng cao nhận thức để phụ nữ chủ động tiếp cận các biện pháp phát hiện sớm như tự khám vú, siêu âm vú hoặc chụp nhũ ảnh (mammography). Khi phát hiện dấu hiệu nghi ngờ, người bệnh cần được chuyển đến cơ sở y tế để chẩn đoán và điều trị kịp thời.