Chuyên gia cảnh báo nguy cơ 'động đất liên hoàn' sau trận động đất 7,1 độ ở Nhật Bản

Nhà máy giấy Nippon bị hư hại sau trận động đất ngày 28-7 ở tỉnh Kumamoto, Nhật Bản - Ảnh: EPA

Báo Asahi đưa tin giới địa chấn học Nhật Bản đang cảnh báo người dân tỉnh Kumamoto về nguy cơ xảy ra thêm các trận động đất mạnh trong những ngày tới.

Nguy cơ động đất 'liên hoàn'

Tỉnh tây nam Nhật Bản đã hứng chịu trận động đất mạnh 7,1 độ vào ngày 28-7. Báo Guardian ghi nhận tính đến ngày 30-7, thảm họa này đã làm chết ít nhất 28 người.

Hồi năm 2016, 2 trận động đất mạnh đã tàn phá tỉnh Kumamoto, làm chết hơn 270 người. Đáng chú ý, ông Shinji Kiyomoto, quan chức của Cơ quan Khí tượng Nhật Bản (JMA), cho biết cả 3 trận động đất trên đều đạt 7 độ trở lên.

Ông cho biết: "Chúng ta không thể loại trừ khả năng một trận động đất lớn hơn nữa có thể xảy ra. Chúng tôi kêu gọi mọi người hãy luôn cảnh giác".

Theo JMA, tâm chấn của trận động đất mới trùng với đới đứt gãy Hinagu ở độ sâu 16km dưới lòng đất và kéo dài từ đới đứt gãy Futagawa.

Tỉnh Kumamoto nằm giữa 2 đới đứt gãy Hinagu và Futagawa. 2 đới này trải dài 81km từ thị trấn Mashiki thuộc tỉnh Kumamoto đến biển Yatsuhiro.

Đáng chú ý, JMA cảnh báo nguy cơ xảy ra động đất mạnh đến 7,5 độ trong đất liền tỉnh Kumamoto, kèm động đất 7,3 độ ở biển Yatsuhiro. Nếu toàn bộ vùng đứt gãy Hinagu - Futagawa được kích hoạt, cường độ động đất có thể đạt 8,0.

Giáo sư địa chấn học Yoshinari Hayashi lưu ý: "Dường như một phần đứt gãy Hinagu, vốn là 'thủ phạm' của trận động đất 10 năm trước, đã dịch chuyển trở lại".

Lo ngại khả năng xảy ra động đất lớn trong thời gian gần, giáo sư Naoshi Hirata của Đại học Tokyo kêu gọi: "Người dân nên chuẩn bị sẵn sàng cho khả năng xảy ra những trận động đất mạnh tương tự, đặc biệt trong 2 đến 3 ngày tới".

Nhật Bản đã quen với động đất

Đảo quốc Đông Á nằm trên điểm giao nhau của 4 mảng kiến tạo. Quốc gia này cũng nằm trên "Vành đai lửa" trải dài hơn 40.000km quanh Thái Bình Dương, đây là nơi tập trung nhiều núi lửa còn hoạt động nhất thế giới, và cũng là nơi xảy ra nhiều trận động đất nhất.

Trong suốt thời kỳ phong kiến, động đất thường xuyên tàn phá các thành phố và thị trấn. Các công trình khi ấy chủ yếu được làm bằng gỗ và giấy - các vật liệu dễ cháy. Trận động đất Kanto năm 1923 đã tàn phá nhiều khu vực của thủ đô Tokyo và cướp đi sinh mạng của khoảng 140.000 người.

Do đó Nhật Bản hứng chịu khoảng 20% số trận động đất có cường độ từ 6,0 trở lên trên thế giới. Xứ sở hoa anh đào đã đầu tư hàng tỉ USD vào công nghệ phát hiện động đất tiên tiến, hệ thống ứng phó và sơ tán cũng như cơ sở hạ tầng chống động đất. Trẻ em Nhật Bản được học các lớp ứng phó động đất và sơ tán từ mẫu giáo.

Người dân tập trung ở một công viên sau khi được sơ tán khỏi các tòa nhà - Ảnh: AFP

Nhật Bản bắt đầu áp dụng các quy định xây dựng nghiêm ngặt hơn vào những năm 1980. Trong trận động đất Kobe năm 1995, khiến hơn 6.000 người thiệt mạng, gần như tất cả các tòa nhà sụp đổ đều được xây dựng trước khi các quy định mới có hiệu lực. Đánh dấu bước ngoặt trong việc cải thiện cơ sở hạ tầng nhằm gia cố khả năng chống động đất.

Trang web của chính phủ nước này cho biết các tòa nhà bắt buộc phải trang bị công nghệ chống động đất. Tường và sàn nhà phải hấp thụ được chấn động hoặc có cấu trúc linh hoạt giúp tòa nhà rung lắc trong động đất mà không bị sụp đổ.