Sau đợt tăng vọt, thấy gì khi lãi suất vay mượn qua đêm bất ngờ xuống còn 0,7%?

Lãi suất liên ngân hàng là một trong những chỉ báo được giới đầu tư chứng khoán quan tâm, theo dõi sát do phản ánh diễn biến thanh khoản của hệ thống ngân hàng - Ảnh: QUANG ĐỊNH

Lãi suất vay mượn qua đêm hạ nhiệt

Theo dữ liệu từ Hội Nghiên cứu thị trường liên ngân hàng Việt Nam, lãi suất VND trên thị trường liên ngân hàng tiếp tục hạ nhiệt trong phiên giao dịch ngày 30-7, giảm từ 0,1 đến 0,6 điểm phần trăm ở các kỳ hạn ngắn.

Cụ thể lãi suất qua đêm giảm xuống còn 0,7%/năm; kỳ hạn 1 tuần ở mức 4,5%/năm; 2 tuần 5,5%/năm và 1 tháng 6,9%/năm.

Đáng chú ý, lãi suất qua đêm trên thị trường liên ngân hàng đã giảm về mức thấp nhất trong hơn một năm qua, sau khi từng có thời điểm tăng vọt lên khoảng 17-20%/năm khi thanh khoản hệ thống rơi vào giai đoạn căng thẳng.

Lãi suất qua đêm thường được chú ý vì đây là kỳ hạn có khối lượng giao dịch lớn nhất trên thị trường liên ngân hàng.

Bình luận với Tuổi Trẻ, ông Nguyễn Quang Huy, CEO khoa tài chính - ngân hàng Trường đại học Nguyễn Trãi, nhận định việc lãi suất liên ngân hàng giảm sâu là tín hiệu thanh khoản tích cực, nhưng chưa thể chủ quan.

Sau giai đoạn tăng mạnh trong bối cảnh áp lực tỉ giá và nhu cầu vốn ngắn hạn gia tăng, lãi suất liên ngân hàng đã giảm nhanh trong những phiên gần đây, trong đó lãi suất qua đêm chỉ còn quanh mức hơn 1%/năm, thậm chí thấp hơn.

"Đây là kết quả của nhiều yếu tố cộng hưởng, từ việc thanh khoản được điều tiết linh hoạt qua các công cụ thị trường mở, dòng tiền huy động tiếp tục tăng trưởng ổn định, đến tốc độ giải ngân tín dụng chưa hấp thụ hết lượng vốn hiện có trong hệ thống", ông Huy nói. 

Lãi suất liên ngân hàng giảm chưa chắc kéo lãi suất cho vay đi xuống

Hiện lãi suất liên ngân hàng giảm mạnh không đồng nghĩa mặt bằng lãi suất cho vay sẽ giảm tương ứng. Hai loại lãi suất này có cơ chế hình thành khác nhau.

Trong khi lãi suất liên ngân hàng chỉ phản ánh chi phí vốn rất ngắn hạn giữa các tổ chức tín dụng, lãi suất cho vay còn chịu tác động bởi chi phí huy động vốn trung và dài hạn, chất lượng tài sản, mức độ rủi ro tín dụng, yêu cầu về an toàn vốn cũng như triển vọng của nền kinh tế.

Ở góc độ tích cực, thanh khoản dồi dào sẽ giúp các ngân hàng giảm chi phí vốn ngắn hạn, nâng cao khả năng cung ứng tín dụng và tạo thêm dư địa để giảm lãi suất cho vay, qua đó hỗ trợ doanh nghiệp và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Song nếu tình trạng lãi suất liên ngân hàng duy trì ở mức quá thấp trong thời gian dài, đây cũng có thể là tín hiệu cho thấy khả năng hấp thụ vốn của nền kinh tế còn hạn chế, cầu tín dụng chưa phục hồi tương xứng và nguồn vốn chưa được chuyển hóa hiệu quả thành hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Điều này có thể tạo áp lực lên biên lãi thuần (NIM) và chất lượng lợi nhuận của các ngân hàng trong thời gian tới.

Trong bối cảnh đó, ông Huy nhấn mạnh ưu tiên điều hành cần tiếp tục hướng tới mục tiêu cân bằng giữa hỗ trợ tăng trưởng và bảo đảm ổn định vĩ mô. Ngân hàng Nhà nước cần duy trì điều tiết thanh khoản linh hoạt, bám sát diễn biến lạm phát, tỉ giá và nhu cầu tín dụng của nền kinh tế.

Về phía các tổ chức tín dụng, trọng tâm không chỉ là mở rộng quy mô tín dụng mà cần nâng cao chất lượng phân bổ vốn, ưu tiên các lĩnh vực sản xuất, xuất khẩu, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Xét về dài hạn, một hệ thống ngân hàng có thanh khoản dồi dào chỉ thực sự tạo ra giá trị khi dòng vốn được luân chuyển hiệu quả vào nền kinh tế thực, qua đó vừa thúc đẩy tăng trưởng bền vững, vừa củng cố an toàn của hệ thống tài chính - ngân hàng.