Ủy ban Thượng viện Mỹ kiến nghị truy tố ông Anthony Fauci

TS Anthony Fauci, gương mặt đại diện nỗ lực chống COVID-19 của Mỹ, bị Ủy ban An ninh nội địa và các vấn đề chính phủ của Thượng viện thông qua kiến nghị buộc tội coi thường Quốc hội - Ảnh: REUTERS

Theo Hãng tin Reuters, ngày 6-8, Ủy ban An ninh nội địa và các vấn đề chính phủ của Thượng viện Mỹ đã thông qua kiến nghị buộc tội TS Anthony Fauci coi thường Quốc hội, với tỉ lệ 8-7 theo đúng ranh giới đảng phái.

Nguyên nhân là ông Fauci đã hơn 100 lần từ chối trả lời các câu hỏi về cách ông điều hành công tác ứng phó đại dịch COVID-19 trong phiên điều trần hôm 29-7.

Với 38 năm đứng đầu Viện Quốc gia về dị ứng và bệnh truyền nhiễm (NIAID) và hai năm làm cố vấn y tế cho Tổng thống Mỹ giai đoạn 2021 - 2022 (thời cựu Tổng thống Joe Biden), ông Fauci là nhân vật có sức ảnh hưởng lớn nhất ngành y tế Mỹ trong cuộc chiến chống dịch.

Tuy nhiên trong tháng 6 và tháng 7 qua, bà Tulsi Gabbard - trong ngày cuối cùng ở cương vị Giám đốc Tình báo quốc gia - và Nhà Trắng lần lượt giải mật khối tài liệu cáo buộc ông Fauci chi hàng triệu USD tiền ngân sách cho nghiên cứu "tăng cường chức năng" nguy hiểm tại phòng thí nghiệm Vũ Hán (Trung Quốc).

Các tài liệu này cho rằng rò rỉ phòng thí nghiệm là nguyên nhân nhiều khả năng nhất gây ra đại dịch, đồng thời cáo buộc ông Fauci đã phối hợp với các phần tử bị chính trị hóa trong cộng đồng tình báo để che giấu nguồn gốc thật của virus SARS-CoV-2 và khai man trước Quốc hội năm 2024.

Ông Fauci bác bỏ toàn bộ các cáo buộc này. Ngày 29-7, ông ra điều trần trước Ủy ban An ninh nội địa và các vấn đề chính phủ, song đã viện dẫn Tu chính án thứ năm về quyền im lặng hơn 100 lần để từ chối trả lời.

Ngay sau phiên điều trần, Thượng nghị sĩ Cộng hòa Rand Paul, Chủ tịch ủy ban, đã đưa ra kiến nghị buộc tội cựu lãnh đạo NIAID.

Ông Paul từ lâu là người chỉ trích ông Fauci gay gắt nhất tại Quốc hội Mỹ và đã theo đuổi cuộc điều tra kéo dài nhiều năm nhằm chứng minh ông Fauci đứng sau một chiến dịch che giấu.

Kiến nghị buộc tội ông Fauci được xem là bước leo thang mạnh nhất từ trước đến nay trong chiến dịch lật lại hồ sơ đại dịch của Đảng Cộng hòa và chính quyền Tổng thống Donald Trump.

Tháng 1-2025, ngay trước khi mãn nhiệm, ông Biden đã ân xá trước cho ông Fauci nhằm bảo vệ ông trước "các cuộc truy tố vô căn cứ và có động cơ chính trị" liên quan đến COVID-19.

Lệnh ân xá này không bao gồm các hành vi phát sinh sau đó. Ông Paul lập luận rằng chính lệnh ân xá đã vô hiệu hóa quyền im lặng của ông Fauci.

Thông thường, kiến nghị truy tố còn phải được toàn thể Thượng viện thông qua với 60 phiếu - điều gần như bất khả thi nếu thiếu sự ủng hộ của phe Dân chủ. Tuy nhiên ông Paul để ngỏ khả năng gửi thẳng hồ sơ sang Bộ Tư pháp.

Theo Reuters, nếu kiến nghị được chuyển đi, Văn phòng Chưởng lý Mỹ tại Washington do bà Jeanine Pirro, đồng minh của ông Trump, điều hành sẽ là nơi xem xét và quyết định có đề nghị bồi thẩm đoàn truy tố hay không.