Chuỗi trà sữa đào tạo nhân viên như quân đội: Thu điện thoại, gấp chăn vuông

Một buổi đào tạo hội nhập theo phong cách quân đội ở Trung Quốc - Ảnh: REDNOTE

Một chuỗi thương hiệu trà sữa nổi tiếng Trung Quốc vừa châm ngòi cho cuộc tranh luận về văn hóa doanh nghiệp và quyền tự chủ của người lao động, sau khi chương trình đào tạo hội nhập "kiểu quân đội" của hãng này vấp phải làn sóng chỉ trích từ dư luận.

Đào tạo như "quân trường"

Gần đây, một số nhân viên của thương hiệu trà sữa Chayanyuese (còn được biết đến với tên gọi Modern China Tea Shop) đã bày tỏ sự bức xúc trên mạng xã hội, cáo buộc chương trình đào tạo nhân viên mới của công ty đã xâm phạm nghiêm trọng ranh giới cá nhân.

Trên nền tảng RedNote, tài khoản @unmeaning chia sẻ những bức ảnh chụp lại các quy định ăn uống hà khắc tại cơ sở đào tạo của hãng. Cụ thể, học viên chỉ có 30 giây để lấy phần ăn, bị ép buộc duy trì tư thế cứng nhắc khi ngồi ăn và bị cấm nhai thức ăn trong lúc đứng.

Một nhân viên khác có tài khoản @Xigua cho biết rằng các tân binh bị buộc phải giao nộp điện thoại, tuân thủ nội quy ký túc xá kiểu quân đội và gấp chăn màn vuông vức. Người này cũng tố cáo rằng trong một buổi huấn luyện tư thế quân sự, một học viên đã ngất xỉu và phải nhập viện, nhưng phía công ty từ chối chi trả viện phí.

Hơn thế nữa, trả lời phỏng vấn của tờ Sina Finance, một số nhân viên cho biết họ bị bắt buộc học thuộc lòng các giá trị cốt lõi của công ty và những câu thoại phục vụ theo kịch bản, nếu không đạt chuẩn, họ có nguy cơ bị sa thải.

Phản hồi về vụ việc, đại diện Chayanyuese khẳng định các tiêu chuẩn vận hành này thực sự được áp dụng tại các cửa hàng của hãng, nhưng từ chối cung cấp chi tiết về chương trình đào tạo nội bộ.

Nhiều ý kiến cho rằng những chương trình hội nhập "kiểu quân sự" như vậy đang vượt quá giới hạn của một khóa đào tạo tại nơi làm việc.

Không chỉ Chayanyuese, một số doanh nghiệp Trung Quốc khác cũng từng tổ chức các chương trình hội nhập có tính chất tương tự.

Một nhân viên tại nhà sản xuất thiết bị gia dụng ở Quảng Đông kể từng tham gia chương trình đào tạo có thử thách đi bộ 50 km xuyên đêm, kèm hệ thống phạt điểm nếu thành viên bỏ cuộc.

Tháng 7 vừa qua, tập đoàn chăn nuôi Muyuan Group cũng đối mặt với làn sóng tẩy chay sau khi có thông tin nhân viên bị buộc phải đọc to và học thuộc lòng "bài văn tế lợn", ca ngợi tinh thần cống hiến quên mình của loài vật này.

Năm 2024, tờ China Philanthropist đưa tin về một khóa đào tạo cường độ cao do công ty thực phẩm Jinmailang tổ chức. Trong đó, 77 nhân viên bị yêu cầu chống đẩy 80 lần, vác thiết bị nặng hành quân 60 km và tham gia một "bài kiểm tra áp lực", bao gồm việc xin tiền người lạ và xin được ăn tại nhà của họ.

Các chương trình đào tạo hội nhập cường độ cao theo mô hình huấn luyện quân đội đang trở thành một xu hướng gây nhiều tranh cãi tại các doanh nghiệp lớn ở Trung Quốc - Ảnh minh họa: ZGCSJ.COM

Ranh giới pháp lý của đào tạo doanh nghiệp

Trao đổi với tờ South China Morning Post, Luật sư Hà Bác (He Bo) thuộc Công ty Luật Hằng Hòa Tín Tứ Xuyên cho rằng các biện pháp như hạn chế sử dụng điện thoại và quy định về ăn uống nói chung vẫn nằm trong quyền quản lý của người sử dụng lao động, miễn là người lao động được thông báo trước và các yêu cầu này hợp lý.

Tuy nhiên, ông cảnh báo việc áp dụng các bài tập thể lực thiếu an toàn hoặc các hoạt động mang tính nhục mạ có thể vượt qua ranh giới pháp luật.

Theo ông Hà Bác, việc ép buộc nhân viên xin ăn người lạ có thể bị coi là hành vi nhục mạ, đẩy doanh nghiệp vào các rủi ro pháp lý, bao gồm các khoản phạt hoặc án kiện dân sự.

Ông cũng lưu ý rằng người lao động hoàn toàn có quyền được hưởng lương và chế độ nghỉ ngơi ngay cả trong thời gian đào tạo.

Những tranh cãi trên đặt ra câu hỏi về giới hạn của các chương trình hội nhập doanh nghiệp, đặc biệt khi doanh nghiệp muốn dùng các hoạt động tập thể và thử thách tâm lý để định hình hành vi hoặc xây dựng lòng trung thành của nhân viên.

“Các công ty thường đầu tư rất nhiều công sức để nuôi dưỡng lòng trung thành của nhân viên, nhưng đối với người lao động, vấn đề rất đơn giản. Khi mức thù lao tương xứng với công sức bỏ ra, họ chắc chắn sẽ cảm thấy có động lực và tự khắc sẽ gắn bó lâu dài” - một người dùng bình luận.