Giám đốc Sở Tư pháp TP.HCM: Sức sống của Luật Phát triển đô thị nằm ở sự chủ động chính sách

Giám đốc Sở Tư pháp TP.HCM Nguyễn Thị Hồng Hạnh - Ảnh: HỮU DUY

Luật Phát triển đô thị trao quyền mạnh mẽ, TP.HCM đang đứng trước yêu cầu chuyển hẳn từ tư duy "chờ được giao" sang chủ động thiết kế và tổ chức thực hiện chính sách. 

Trả lời phỏng vấn Tuổi Trẻ, bà Nguyễn Thị Hồng Hạnh, Giám đốc Sở Tư pháp TP.HCM, đại biểu Quốc hội, cho rằng đây là lúc TP.HCM phải chuyển từ tư duy thụ động sang chủ động thiết kế chính sách, với yêu cầu cao hơn về năng lực thực thi và tinh thần dám làm.

Kỳ vọng và hài lòng

* Thưa bà, là người tham gia xuyên suốt quá trình xây dựng Luật Phát triển đô thị, từ soạn thảo, chỉnh sửa đến làm việc với các bộ ngành, các Ủy ban của Quốc hội, bà đánh giá thế nào về những cơ chế được đưa vào luật?

- Bản thân tôi là người tham gia xuyên suốt quá trình xây dựng chính sách, cùng các cơ quan Thành phố làm việc với các bộ ngành, các Ủy ban của Quốc hội cũng như các địa phương. Đến nay dự luật đã được thông qua, cá nhân tôi cảm thấy rất hài lòng với những chính sách đã thể chế hóa vào luật.

Nó đúng như kỳ vọng của lãnh đạo Thành phố khi đặt ra yêu cầu triển khai, xây dựng các chính sách đưa vào Luật Phát triển đô thị.

* Trong rất nhiều cơ chế đó, đâu là điểm bà tâm đắc nhất và cho rằng có thể tạo ra sự thay đổi lớn đối với TP.HCM?

- Trong chương II của Luật Phát triển đô thị về đô thị đặc biệt có 7 nhóm chính sách bao quát các ngành, lĩnh vực. Tất cả các nhóm chính sách đó đều có ý nghĩa đối với sự phát triển của thành phố, từ hạ tầng, giao thông, ngập nước đến an sinh xã hội.

Tuy nhiên, tôi rất tâm đắc với các chính sách liên quan tới xây dựng thể chế ở Điều 3, Điều 7 và Điều 8. Điểm quan trọng là luật cho phép Thành phố chủ động trong việc xây dựng các cơ chế, chính sách vượt trội. Khi luật có hiệu lực, nếu có những cơ chế vượt trội của địa phương khác hay ngành khác thì TP.HCM vẫn được đem về áp dụng.

Đồng thời, Thành phố có cơ chế chủ động xây dựng nghị quyết HĐND để thí điểm chính sách mới trên cơ sở ý kiến của cấp có thẩm quyền. Chính những điều đó tạo nên "sức sống" cho luật, tránh việc phải sửa đi sửa lại nhiều lần.

GIÁM ĐỐC SỞ TƯ PHÁP TP.HCM NGUYỄN THỊ HỒNG HẠNH

Sức sống của Luật Phát triển đô thị không chỉ nằm ở những cơ chế vượt trội được Quốc hội thông qua mà quyết định ở năng lực thực thi của bộ máy và sự dám làm của đội ngũ cán bộ. Việc thực thi luật không chỉ là câu chuyện ban hành đủ văn bản, mà là một cuộc chuyển đổi về tư duy quản trị và năng lực thực thi

Nhanh chóng thực thi, không để cơ chế nằm trên giấy

* Luật đã được thông qua, nhưng thách thức lớn tiếp theo chính là đưa các cơ chế đó vào thực tế. TP.HCM cùng Sở Tư pháp đang triển khai công việc này như thế nào?

- Theo tôi, sự vào cuộc là rất quyết liệt không chỉ của lãnh đạo TP mà của các sở ngành, rất nhiệt tình, tích cực ngay từ khâu xây dựng chính sách. Khi luật có hiệu lực, TP.HCM đã nhanh chóng tổ chức các buổi phổ biến luật, ban hành Chỉ thị 22 cũng như Kế hoạch 476. Trọng tâm hiện nay là ban hành các văn bản để tổ chức triển khai luật.

Đây là luật phân quyền, giao quyền rất toàn diện, phải thông qua văn bản địa phương thì chính sách mới đi vào cuộc sống được.

Dự kiến trong tháng HĐND TP.HCM sẽ có kỳ họp thông qua khoảng 35-36 nghị quyết đầu tiên để triển khai đồng thời từ ngày 1-10.

* Khối lượng công việc cụ thể là rất lớn. Thành phố sẽ ưu tiên những nội dung nào trước?

- Toàn bộ luật có khoảng 247 nội dung chúng ta phải triển khai thi hành. Trong đó phải ban hành khoảng hơn 170 văn bản quy phạm pháp luật, gồm khoảng 123 nghị quyết HĐND, UBND khoảng 48 quyết định và Chủ tịch UBND 2 quyết định.

Các sở ngành chúng tôi đã phối hợp xếp thứ tự ưu tiên. Các văn bản trình trong tháng 9 này là những văn bản triển khai ngay, liên quan đến quy hoạch, xây dựng, trật tự an toàn xã hội, an sinh, giáo dục, y tế.

Bên cạnh đó, có những nội dung vừa khó, vừa mới, phức tạp, ảnh hưởng đến quyền lợi người dân và doanh nghiệp thì cần thời gian nghiên cứu kỹ hơn. Chẳng hạn như quản lý, sử dụng không gian tầm cao; cơ chế liên kết vùng; bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; hay mở rộng đối tượng an sinh xã hội phụ thuộc vào nguồn lực ngân sách.

Luật Phát triển đô thị tạo cơ chế đẩy mạnh phát triển metro tạo động lực phát triển TP.HCM - Ảnh: QUANG ĐỊNH

Trao quyền phải đi cùng dám làm và năng lực thực thi

* Luật Phát triển đô thị được kỳ vọng sẽ tạo điều kiện để TP.HCM cụ thể hóa nhanh các động lực phát triển. Theo bà, đâu là yếu tố quyết định để biến những cơ chế này thành kết quả thực tế?

- Bản thân luật không thể tự tạo ra lợi thế mà do cách chúng ta tổ chức thực hiện. Luật Phát triển đô thị đã phân quyền toàn diện và triệt để, TP.HCM phải tự thiết kế chính sách, tự tổ chức thực hiện. Điều đó đòi hỏi sự chuyển biến tư duy từ thụ động chờ văn bản Trung ương sang chủ động thiết kế và triển khai.

Kết quả phụ thuộc vào năng lực thực thi của đội ngũ công chức và sự đồng hành của doanh nghiệp. Tôi rất tâm đắc câu nói của Bí thư Trần Lưu Quang, Thành phố không thể trao quyền cho những người không dám sử dụng quyền của mình. Cần sự năng động, sáng tạo và dám làm của đội ngũ cán bộ.

* Với vai trò là cơ quan tham mưu, "gác cửa" về pháp lý, Sở Tư pháp sẽ làm gì để bảo đảm các cơ chế mới vừa đúng pháp luật, vừa đủ sức đi vào cuộc sống?

- Chúng tôi đồng hành từ khâu xây dựng chính sách và tiếp tục đồng hành thẩm định các văn bản thi hành. Ngoài ra, Sở sẽ huy động "trí tuệ" từ sự tham gia của các hội chuyên môn, Đoàn luật sư, các trường đào tạo luật, Hiệp hội Doanh nghiệp.... Chúng tôi cũng rất mong có sự tham gia tích cực từ cấp phường, xã trong việc đóng góp ý kiến, bởi phường, xã là nơi trực tiếp triển khai thực tế.

Chính từ thực tiễn cơ sở mới có thể nhận diện những vấn đề phát sinh để chính sách được xây dựng sát hơn với cuộc sống.

Bến Bạch Đằng ngày càng đẹp đẽ, xanh sạch, thu hút nhiều du khách đến tham quan hằng ngày - Ảnh: HOÀNG TRIỀU