Doanh nghiệp ngành cao su lãi lớn nhờ đền bù đất

Công nhân chế biến cao su - Ảnh: VGR

Trong nhóm doanh nghiệp cao su trồng và khai thác mủ đang niêm yết, 9 trên 11 đơn vị có lãi sau thuế 6 tháng đầu năm 2026 tăng so với cùng kỳ và chỉ 2 doanh nghiệp báo lãi giảm.

Hai nguồn lãi của doanh nghiệp cao su

Lớn nhất ngành, Tập đoàn Công nghiệp cao su Việt Nam (GVR) lãi sau thuế 4.947 tỉ đồng, tăng 69%. Lãi trước thuế của tập đoàn tăng thêm 2.308 tỉ đồng. Riêng lợi nhuận khác đã tăng 1.286 tỉ đồng, nhiều hơn mức tăng 1.062 tỉ đồng của lãi gộp từ bán hàng.

Thuyết minh báo cáo tài chính GVR cho thấy tập đoàn thu 956 tỉ đồng tiền bồi thường, hỗ trợ thiệt hại, trong khi cùng kỳ năm 2025 chỉ có 89 tỉ đồng. Thu nhập từ thanh lý cây cao su cũng tăng từ 737 tỉ đồng lên 1.028 tỉ đồng. GVR cho biết lợi nhuận tăng chủ yếu nhờ giá bán mủ cao hơn, thanh lý vườn cây và các khoản bồi thường khi bàn giao đất về địa phương tại các đơn vị thành viên.

Tiền đền bù còn chiếm tỉ trọng lớn hơn ở Cao su Phước Hòa (PHR). Lãi sau thuế nửa đầu năm của Phước Hòa đạt 655 tỉ đồng, gấp 3,3 lần cùng kỳ. Công ty cho biết lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh tăng 80 tỉ đồng, còn lợi nhuận khác tăng 492 tỉ đồng. Khoản tăng của lợi nhuận khác đến từ 323 tỉ đồng tiền bồi thường tại dự án Khu công nghiệp VSIP III và 172 tỉ đồng từ dự án của Thaco.

Lợi nhuận khác cũng chiếm phần lớn lãi của Cao su Hòa Bình (HRC), với 41,7 tỉ đồng trên tổng lãi trước thuế 53,4 tỉ đồng. Tại Cao su Tây Ninh (TRC), lãi gộp giảm 9,2% nhưng lợi nhuận khác tăng từ 1 tỉ đồng lên 50 tỉ đồng, giúp lãi sau thuế vẫn tăng 35%. Theo Chứng khoán MB (MBS), biên lãi gộp mảng mủ của TRC đi xuống do công ty bán nhiều mủ tạp.

Tương tự, Cao su Sông Bé (SBR) có lãi gộp giảm 62%, nhưng 27 tỉ đồng lợi nhuận khác giúp lãi sau thuế vẫn tăng 36%. Ở Cao su Bà Rịa (BRR), lợi nhuận khác 79 tỉ đồng chiếm 68% lãi trước thuế 117 tỉ đồng.

Ở những doanh nghiệp gần như không có lợi nhuận khác trong kỳ như Cao su Đồng Phú (DPR) hay Công ty CP Đầu tư Cao su Đắk Lắk (DRI), lãi tăng nhờ phần bán hàng. MBS cho rằng doanh thu bán mủ của DRI tăng mạnh vì công ty bán lượng hàng tồn kho từ năm 2025 vào đầu năm 2026 với giá tốt.

Lợi nhuận các doanh nghiệp cao su tăng mạnh nửa đầu năm nay nhờ tiền đền bù đất - Ảnh: QUÂN NGUYỄN

Chiều ngược lại, Công ty CP Cao su Đắk Lắk (DRG) báo lãi sau thuế 60 tỉ đồng, giảm 53%. Theo giải trình của công ty, nửa đầu năm 2025 DRG thoái bớt vốn tại DRI nên doanh thu tài chính cùng kỳ cao hơn nửa đầu năm 2026 là 88 tỉ đồng. Lãi gộp của DRG cũng giảm một nửa, còn 30 tỉ đồng.

Trong khi đó Cao su Thống Nhất (TNC) có lãi gộp tăng 80%, nhưng lãi sau thuế giảm nhẹ 1,2%. Nửa đầu năm 2025, công ty có 21 tỉ đồng lợi nhuận khác, sang năm nay khoản này gần như bằng 0.

Giá cao su xuất khẩu tăng, sản lượng đi xuống

Phần đền bù đất đẩy lãi của nhiều doanh nghiệp lên cao, trong bối cảnh giá cao su xuất khẩu nhích lên nhưng sản lượng bán ra nước ngoài giảm. 

Theo Cục Hải quan, 6 tháng đầu năm nay, Việt Nam xuất khẩu 638.445 tấn cao su, giảm 8% so với cùng kỳ. Kim ngạch đạt 1,23 tỉ USD, giảm 4,6%. Tính ra, giá xuất khẩu bình quân nửa đầu năm đạt 1.924 USD/tấn, tăng 3,7% so với cùng kỳ.

Sang tháng 7 và tháng 8, giá xuất khẩu bình quân đều vượt 2.100 USD/tấn. Nhờ đó giá bình quân 8 tháng đầu năm lên 1.990 USD/tấn, cao hơn cùng kỳ 12,2%, dù lượng xuất khẩu giảm 15,4%.

Chứng khoán MBS dự báo giá cao su SVR10 neo quanh 2,5 USD/kg tới nửa đầu năm 2027. Theo MBS, hiện tượng El Niño có thể làm sản lượng khai thác giảm ở chu kỳ khai thác mới, qua đó đẩy giá lên bình quân 2,8-3 USD/kg trong nửa cuối năm 2027. MBS cũng lưu ý giá có thể chịu áp lực khi nhu cầu xe và lốp xe tại Trung Quốc, Mỹ suy yếu, cùng với nguồn cung mới từ Bờ Biển Ngà.

Về phía doanh nghiệp dùng cao su làm nguyên liệu, Chứng khoán Rồng Việt (VDSC) dự phóng lãi sau thuế quý 3-2026 của Cao su Đà Nẵng (DRC) chỉ đạt 17 tỉ đồng, giảm 56,6% so với cùng kỳ. Theo VDSC, giá cao su tự nhiên và cao su tổng hợp đầu vào neo ở vùng đỉnh từ tháng 6-2026, trong khi DRC nhập nguyên liệu theo từng quý nên chi phí tăng sẽ phản ánh dần vào biên lợi nhuận.