Chủ tịch Quốc hội: Không để người dân góp ý xong mà không biết ý kiến của mình đi đâu

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn - Ảnh: QUỐC HỘI

Sáng 24-9, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến dự Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở (sửa đổi).

Đề xuất xây dựng Bộ tiêu chí đánh giá việc thực hiện dân chủ ở cơ sở

Trình bày tờ trình của Chính phủ, Thứ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Thị Hà cho biết dự thảo sửa đổi, bổ sung các quy định nhằm bảo đảm việc thực hiện dân chủ ở cơ sở gắn liền với tăng cường kỷ luật, kỷ cương, pháp quyền.

Cùng với đó, mở rộng, đa dạng hóa các hình thức thực hiện dân chủ trên môi trường số phù hợp với tiến trình chuyển đổi số quốc gia.

Dự thảo quy định về việc kiện toàn tổ chức, nâng cao tính thực chất và hiệu quả hoạt động của Ban Thanh tra nhân dân và Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng.

Chính phủ cũng đề xuất xây dựng Bộ tiêu chí đánh giá việc thực hiện dân chủ ở cơ sở của cơ quan hành chính và chính quyền các cấp.

Dự thảo luật bổ sung quy định giải thích, nhằm làm rõ bản chất pháp lý của Ban Thanh tra nhân dân là thiết chế giám sát xã hội của nhân dân, tách bạch rõ ràng với hoạt động thanh tra nhà nước theo quy định của Luật Thanh tra.

Sửa đổi, bổ sung quy định về việc không tổ chức Ban Thanh tra nhân dân ở cơ quan, đơn vị không có tổ chức công đoàn.

Trình bày thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám giám sát Lê Thị Nga, cho hay về quyền, nghĩa vụ của công dân, cơ quan thẩm tra đề nghị quy định rõ cơ chế phản hồi, tiếp thu, giải trình của cơ quan Nhà nước.

Đồng thời, việc chấp hành quyết định của cộng đồng phải trong phạm vi đúng thẩm quyền, đúng trình tự, thủ tục và không trái pháp luật, không hạn chế quyền kiến nghị, phản ánh.

Với việc lấy ý kiến nhân dân, cơ quan thẩm tra đề nghị cần làm rõ trách nhiệm của cơ quan có thẩm quyền quyết định trong tiếp thu, giải trình và phản hồi, xác định rõ cách tính "trên 50% nhân dân" khi lấy ý kiến bằng nhiều hình thức.

Về thực hiện dân chủ trên nền tảng số, cần bảo đảm phương thức điện tử không làm hạn chế cơ hội tham gia của người khó tiếp cận công nghệ hoặc hạ tầng số.

Cơ quan thẩm tra đề nghị làm rõ nguyên tắc kết hợp giữa trực tiếp và điện tử, nhất trong lấy ý kiến, biểu quyết của cộng đồng dân cư, bảo đảm bình đẳng trong thực hiện quyền dân chủ.

Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà phát biểu - Ảnh: QUỐC HỘI

Quan trọng là tiếp nhận ý kiến người dân thế nào, bao giờ trả lời, kết quả ra sao

Phát biểu góp ý, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh quan điểm dân chủ phải đi cùng với pháp quyền, kỷ cương, kỷ luật, trách nhiệm, nghiêm minh.

Theo đó, người dân không chỉ được biết, được bàn, được cho ý kiến mà quan trọng hơn ý kiến đó được tiếp nhận thế nào, ai trả lời, bao giờ trả lời và kết quả ra sao.

Ông nhấn mạnh kết quả xử lý như thế nào rất quan trọng chứ không chỉ việc chuyển đơn, chuyển thư được xem là kết quả.

Ông yêu cầu công tác tiếp xúc cử tri với nhân dân phải thực chất. Cụ thể, không phải tiếp xúc nhiều cuộc là tốt mà có khi chỉ một cuộc nhưng nhiều nơi biết nhờ hệ thống trực tuyến.

Hiện nay một số nơi đi tiếp xúc rất nhiều cuộc vừa mất thời gian mà ý kiến chỗ này cũng giống chỗ kia, phải tránh việc tiếp xúc cử tri hình thức. Chủ đề tiếp xúc phải liên tục thay đổi để lắng nghe ý kiến của người dân, doanh nghiệp, các thành phần trong xã hội.

Chủ tịch Quốc hội đề nghị quy định rõ đầu mối tiếp nhận, các trường hợp bắt buộc phải phản hồi, thời hạn phản hồi; những ý kiến không thuộc thẩm quyền phải chuyển đúng nơi và thông báo cho người dân biết, "không để người dân góp ý xong mà không biết ý kiến của mình đi đâu".

Ông lưu ý các cơ chế tác động trực tiếp đến quyền của người dân phải được quy định thật rõ, không để luật khó thực hiện trong thực tế.

Phát biểu tiếp thu, Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà cho biết khi chỉ đạo xây dựng luật này, Chính phủ cũng quán triệt nghiêm túc, chặt chẽ, kỹ lưỡng, toàn diện, đặc biệt là thể chế hóa phương châm "dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng".

Bà nói dự luật lưu ý việc hoàn thiện, đa dạng hóa các phương thức dân chủ cơ sở, lấy vấn đề cốt lõi là làm sao gần dân, sát dân, phục vụ người dân, thực hiện mục tiêu giải trình, đáp ứng yêu cầu giám sát của người dân một cách tốt nhất, hiệu quả nhất.