Cách nào cứu chợ 'chết lâm sàng': Sức mua giảm 70-80%, nhiều tiểu thương tháo chạy và 'xù nợ'

Thời gian gần đây ngành hàng thời trang, phụ kiện tại chợ Thủ Đức thường xuyên lâm vào cảnh ế ẩm kéo dài - Ảnh: N.TRÍ

Từ chợ bán sỉ đến bán lẻ, nhiều chợ tại TP.HCM ngày càng gặp khó khi lượng khách giảm rõ rệt theo từng năm, thậm chí không ít chợ như "chết lâm sàng" do người tiêu dùng siết chặt chi tiêu.

Khuyến mãi vẫn không thấy khách, người bán rơi rụng

Nhìn dòng khách thưa thớt dần dù đang trong khung giờ cao điểm mua sắm, bà Nguyễn Thị Vân, tiểu thương kinh doanh giày dép tại tầng trệt chợ An Đông (phường An Đông) trầm tư cho biết cảnh tượng ế ẩm này không mới nhưng đang trầm trọng hơn khi chợ sỉ nhưng khách sỉ lại vắng bóng.

Theo bà Vân, ế khách, không buôn bán gì được nên 7 kho chứa hàng của bà phải để trống trơn trong thời gian dài. Nhưng giờ muốn sang nhượng hoặc cho thuê giá rẻ rề thì cũng khó tìm được người thuê.

"Xưa khách hàng ở tỉnh nhiều lắm, ngày nào cũng đóng gửi đi tỉnh không ngơi tay nên tôi tự tin thuê nhiều kho. Giờ ế quá, tôi buồn không ra chợ nên để con gái ra coi ngó giúp chứ cũng chẳng bán buôn được gì", bà Vân than.

Tương tự, là ngôi chợ nổi tiếng với kinh doanh thời trang sỉ, chợ Tân Bình (phường Tân Hòa) cũng đang trong tình cảnh người bán nhiều hơn người mua.

Nhiều người kinh doanh tại chợ cho biết những năm trước 9 cửa ra vào chợ luôn trong tình trạng "kẹt cứng", các sạp đóng quần áo, giày dép đi tỉnh nhộn nhịp như trẩy hội, nhưng nay dù tiểu thương có giảm giá, thậm chí thanh lý lại giá vốn cũng vắng khách.

Các quầy sạp hàng thời trang ở chợ chuyên bán sỉ như An Đông, Tân Bình cho đến chợ truyền thống có quy mô nhỏ hơn như Thủ Đức, Phạm Văn Hai... đều lâm vào cảnh vắng khách, người bán nhiều thời điểm chỉ biết lướt điện thoại và tám chuyện cho hết ngày - Ảnh: N.TRÍ

Tại chợ Phạm Văn Hai, dù lượng khách tạm ổn ở ngành hàng thực phẩm, ăn uống nhưng tổng quan cũng không khá hơn.

Đang loay hoay đóng cửa sạp dù đồng hồ chỉ mới điểm đầu giờ chiều, bà Trần Thị Phương, tiểu thương tại chợ, chỉ vào dãy sạp hàng thời trang vắng vẻ cho biết nhiều thương nhân ráng ngồi buổi sáng được khách nào hay khách đó, chứ chiều ế lắm.

"Tình trạng đóng cửa cả ngày hoặc tạm ngưng kinh doanh trong nhiều tháng đang dần phổ biến. Thói quen mua sắm của người dân đã thay đổi rất nhiều, đặc biệt giờ họ ưu tiên mua qua kênh online, doanh nghiệp sản xuất đưa hàng tới tận tay người dùng luôn", bà Phương lý giải.

Dù trong khung giờ hoạt động nhưng nhiều quầy sạp tại một chợ truyền thống trên địa bàn TP.HCM vẫn đóng cửa im lìm - Ảnh: N.TRÍ

Trong khi đó, dù nằm ở trục đường nhộn nhịp với nhiều mặt tiền nhưng chợ Thủ Đức cũng lâm vào tình cảnh khó khăn. 

Bà Nguyễn Thị Khải Minh, tổ trưởng tổ quần áo may sẵn tại khu trung tâm thương mại, khẳng định nhiều thương nhân thử áp dụng khuyến mãi, đổi mẫu thường xuyên nhưng doanh số vẫn đi xuống rõ rệt, có sạp giảm 80-90% so với trước dịch COVID-19.

"Giờ kinh doanh khó khăn nhưng chi phí lại tăng lên nhiều, nhiều người bán còn phải thuê dịch vụ bên ngoài để hỗ trợ, tư vấn về thuế. Tiểu thương mệt mỏi lắm nên rơi rụng dần".

Đơn vị quản lý chợ cũng đuối

Thực hiện công tác quản lý và thu chi tại chợ, nhiều cơ quan quản lý cho biết chưa có giai đoạn nào công tác quản lý gặp nhiều áp lực như thời điểm hiện nay.

Trao đổi với Tuổi Trẻ, bà Bùi Thị Ánh Nguyệt - Phó ban quản lý chợ Phạm Văn Hai - cho biết dù cố gắng áp dụng nhiều giải pháp nhưng hiện sức mua tại chợ giảm khoảng 70% so với các năm ổn định, đặc biệt ngành hàng không thiết yếu, thời trang ghi nhận mức giảm rất mạnh.

Tình trạng này khiến khoảng 1.072/1.688 sạp tại chợ đang hoạt động, trong đó nhiều sạp chỉ "bán cho có lệ".

Khu vực chuyên đóng hàng sỉ thời trang gửi đi cho khách được xem là nơi sôi động nhất ở chợ Tân Bình hiện lượng khách cũng đã giảm đi trông thấy - Ảnh: N.TRÍ

Theo bà Nguyệt, để hỗ trợ khách, từ 2011 đến nay chợ không tăng giá thuê, nhưng khách vắng khiến nhiều tiểu thương lao đao nên chọn đóng sạp, sang sạp, thậm chí im ắng tháo chạy mà không đóng tiền phí cho chợ.

"Chúng tôi gặp khó trong việc kiếm thêm nguồn thu cho chợ và nay gặp thêm tình trạng nhiều người bán nợ phí chợ kéo dài, thậm chí có 65 hộ kinh doanh gần như không còn khả năng trả vì đã "mất tích" nhiều năm nay", bà Nguyệt than.

Quản lý chợ Thủ Đức trong nhiều năm nay, bà Đoàn Thị Thu Hà cho biết sau dịch COVID-19 lượng khách đến chợ giảm đi rõ rệt dẫn đến số lượng người bán sang sạp, đóng sạp ngày càng nhiều. Đơn vị quản lý chợ cố gắng áp dụng nhiều giải pháp để kéo khách về nhưng chưa hiệu quả.

Theo cơ quan quản lý chợ Thủ Đức, theo thiết kế chợ có 936 ki ốt, quầy sạp, nhưng chính thức hoạt động chỉ khoảng trên dưới 600, còn lại tạm ngưng hoặc bỏ hẳn. Việc thu các khoản phí đối với nhiều sạp tạm ngưng và bỏ hẳn thời gian qua cũng gặp khó, thậm chí gần như không thể thu.

Trong khi đó, nhờ lượng khách quốc tế đều đặn, chợ Bến Thành (phường Sài Gòn) vẫn còn sáng sủa hơn hẳn so với mặt bằng chung của chợ truyền thống tại TP.HCM.

Chợ Bến Thành nổi tiếng hút khách du lịch nhưng lượng khách gần đây thấp hơn rõ rệt so với các năm trước, chưa kể mức độ chi tiêu của khách cũng giảm đi đáng kể - Ảnh: N.TRÍ

Tuy vậy, trao đổi với Tuổi Trẻ, đại diện đơn vị quản lý chợ cho biết dù tỉ lệ khách nước ngoài chiếm ngày càng cao nhưng tính tổng lượng khách đến Bến Thành hiện cũng giảm khoảng 25-30% so với 2-3 năm trước, giảm khoảng 60% so với cao điểm 2.000 - 3.000 lượt khách/ngày lúc trước dịch COVID-19. 

Ngoài lượng giảm, độ "chịu chi" của khách cũng đang là nỗi lo.

"Thời kỳ ổn định thì trung bình 3 khách đến chợ sẽ có 1 khách mua sắm, còn nay phải cần đến 5 khách. Trước đây khách dễ dàng chi tiền triệu, nay phần lớn chỉ chi vài trăm ngàn đồng để mua các món hàng giá trị thấp. Với tình cảnh trên, chợ đã và đang cố gắng tìm thêm giải pháp để hút khách", vị này nói.