Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự lễ khởi công Điện Kính Thiên

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Giám đốc Trung tâm Di sản Thế giới Lazare Eloundou Assomo thăm mô hình phục dựng Điện Kính Thiên - Ảnh: NGUYỄN KHÁNH

Phát biểu tại lễ khởi công, ông Vũ Đại Thắng - Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội - đánh giá lễ khởi công Dự án đầu tư bảo quản, tu bổ, phục hồi Điện Kính Thiên là dấu mốc quan trọng trên hành trình bảo tồn và phát huy giá trị Di sản Thế giới Hoàng thành Thăng Long.

Thể hiện quyết tâm chính trị cao của Đảng, Nhà nước và Thành phố Hà Nội trong việc gìn giữ, trao truyền những giá trị lịch sử, văn hóa quý báu của dân tộc cho các thế hệ mai sau.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự lễ khởi công phục dựng Điện Kính Thiên - Ảnh: NGUYỄN KHÁNH

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự lễ khởi công Điện Kính Thiên - Ảnh: NGUYỄN KHÁNH

Phục dựng Điện Kính Thiên: phải làm đúng, khoa học và thận trọng

Chủ tịch Hà Nội Vũ Đại Thắng nhấn mạnh việc bảo quản, tu bổ, phục hồi Điện Kính Thiên phải được thực hiện trên cơ sở khoa học, tôn trọng tối đa các yếu tố gốc, các cứ liệu khảo cổ, lịch sử và kết quả nghiên cứu liên ngành; đồng thời bảo vệ nguyên trạng các dấu tích khảo cổ đã được phát lộ.

Lễ khởi công hôm nay là kết quả của hơn 15 năm nghiên cứu khảo cổ học, thư tịch và hợp tác quốc tế kể từ khi di sản được ghi danh. Các cuộc khai quật đã làm rõ địa tầng văn hóa dày khoảng 6m, nối tiếp từ thời tiền Thăng Long đến thời Nguyễn, cùng hệ thống nền móng Chính điện thời Lê.

Ý kiến tư vấn của UNESCO, ICOMOS và các nhà khoa học đã tạo dựng cơ sở khoa học để triển khai dự án theo Văn kiện Nara, bảo đảm tính xác thực, tính toàn vẹn và sự hài hòa trong tổng thể khu di sản.

“Thành phố Hà Nội luôn xác định mọi bước đi phải đặt việc bảo tồn nguyên trạng di tích gốc và bảo vệ các tầng văn hóa khảo cổ lên hàng đầu, không can thiệp làm sai lệch dấu tích lịch sử; thực hiện đúng cam kết của Việt Nam với Công ước Di sản Thế giới năm 1972 và các khuyến nghị của Ủy ban Di sản Thế giới”, Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng nói.

Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng chỉ đạo tuyệt đối không được đánh đổi tính xác thực, tính toàn vẹn và sự an toàn của di sản để lấy tiến độ - Ảnh: NGUYỄN KHÁNH

Ông nhấn mạnh đây là một dự án đặc biệt, triển khai trực tiếp trong không gian Di sản Thế giới và trên khu vực có các tầng văn hóa khảo cổ quan trọng. Vì vậy, yêu cầu đầu tiên không phải là làm nhanh, mà là làm đúng, khoa học và thận trọng.

“Tiến độ phải được bảo đảm, nhưng tuyệt đối không được đánh đổi tính xác thực, tính toàn vẹn và sự an toàn của di sản để lấy tiến độ.

Tôi yêu cầu chủ đầu tư, các đơn vị tư vấn, thi công, giám sát phải tuân thủ nghiêm hồ sơ được phê duyệt và các yêu cầu chuyên môn về bảo tồn di sản.

Trong quá trình thực hiện, nếu xuất hiện các yếu tố khảo cổ mới hay những điều chưa rõ về mặt khoa học, cần chủ động khoanh vùng để chờ tham vấn từ các nhà khoa học, các chuyên gia; tuyệt đối không tự ý xử lý, không vì tiến độ trước mắt mà làm ảnh hưởng đến giá trị vĩnh cửu của di tích”, Chủ tịch Hà Nội chỉ đạo tại lễ khởi công.

Ông khẳng định di sản nghìn năm không thuộc về riêng một thế hệ. Mỗi thế hệ chỉ là người tiếp nhận, gìn giữ và có trách nhiệm trao truyền nguyên vẹn những giá trị quý báu ấy cho tương lai.

Đó là trách nhiệm của Hà Nội hôm nay đối với Thăng Long nghìn năm lịch sử và tương lai trăm năm của thủ đô.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tham quan triển lãm về dự án phục dựng Điện Kính Thiên - Ảnh: NGUYỄN KHÁNH

Tại lễ khởi công, đại diện Sun Group - đơn vị thi công Dự án Bảo quản, tu bổ, phục hồi Điện Kính Thiên, phát biểu cam kết "bằng tất cả trách nhiệm và tâm huyết để hoàn thành công trình, bảo đảm tuyệt đối về chất lượng và tiến độ, xứng đáng với niềm tin được giao phó và với di sản mà tiền nhân đã để lại".

Điện Kính Thiên từng là biểu tượng quyền lực tối cao nước Đại Việt

Trung tâm Di sản Hoàng thành Thăng Long - Hà Nội cho biết khu Trung tâm Hoàng thành Thăng Long - Hà Nội được UNESCO ghi danh là Di sản Thế giới năm 2010, là nơi hội tụ những giá trị nổi bật về lịch sử, văn hóa, khảo cổ và kiến trúc, phản ánh tiến trình hơn một nghìn năm của Thăng Long - Hà Nội.

Trong không gian đó, Điện Kính Thiên giữ vị trí đặc biệt, là trung tâm của Cấm thành Thăng Long, là nơi các hoàng đế cử hành nghi lễ thiết triều và tiến hành các hoạt động chính trị, ngoại giao mang tính chất nhà nước, là biểu tượng quyền lực tối cao, minh chứng cho sự hùng cường của quốc gia Đại Việt trong quá khứ.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và các lãnh đạo bộ ban ngành, đại biểu quốc tế thực hiện nghi thức khởi công dự án phục dựng Điện Kính Thiên - Ảnh: NGUYỄN KHÁNH

Lễ khởi công Điện Kính Thiên là từng bước phục hồi trục Hoàng Đạo, tiếp nối "biểu tượng quyền lực tối cao" của Hoàng thành Thăng Long và quốc gia Đại Việt thế kỷ 15-18.

Việc bảo quản, tu bổ, phục hồi Điện Kính Thiên không chỉ nhằm phục hồi một công trình kiến trúc mà quan trọng hơn là từng bước khôi phục không gian trung tâm của Hoàng thành Thăng Long, góp phần làm sáng rõ các giá trị lịch sử, văn hóa của dân tộc.

Đây là kết quả của 15 năm nghiên cứu liên ngành về lịch sử, khảo cổ học, kiến trúc, di sản phi vật thể và so sánh với các nước trong khu vực, đặc biệt với sự hỗ trợ tham vấn chuyên sâu liên tục của UNESCO và ICOMOS.

Thành phố đã trải qua quá trình nghiên cứu lâu dài, công phu với nhiều năm khảo cổ học, nghiên cứu liên ngành và hợp tác quốc tế.

Các kết quả nghiên cứu cùng ý kiến tư vấn của UNESCO, các chuyên gia, nhà khoa học trong nước và quốc tế đã tạo dựng cơ sở khoa học quan trọng để triển khai dự án, bảo đảm yêu cầu về tính khoa học, tính xác thực và sự hài hòa trong tổng thể khu di sản.

Phương án phục dựng theo nguyên tắc xác thực của các văn kiện quốc tế và bộ công cụ do ICOMOS đề xuất, trên cơ sở khoa học và tính khả thi cao, bảo đảm gia tăng giá trị nổi bật toàn cầu cho di sản Hoàng thành Thăng Long.

Không gian Chính điện Kính Thiên sau khi được hình thành sẽ hướng tới trở thành một không gian văn hóa - lịch sử có sức lan tỏa, nơi diễn giải di sản thông qua các hoạt động thực hành văn hóa phi vật thể cung đình, để các giá trị của Hoàng thành Thăng Long tiếp tục được nhận diện, thực hành và phát huy trong đời sống đương đại.

Mô hình phục dựng Điện Kính Thiên được trưng bày tại Hoàng thành Thăng Long - Ảnh: NGUYỄN KHÁNH