Làn sóng thịt nhập siêu rẻ: Vì sao thịt trâu Ấn Độ rẻ và được ưa chuộng đến thế?

Cơ quan Hải quan kiểm tra lô hàng thịt trâu nhập khẩu - Ảnh: THANH BÌNH

Thịt trâu đông lạnh nhập khẩu từ Ấn Độ có giá rẻ hơn 40%-50% giá thịt trâu nóng trong nước vẫn được nhiều người quan tâm sau vụ Hải Sapa TV. 

Đó có thể là lý do Việt Nam chi 494,5 triệu USD nhập khẩu thịt trâu, bò đông lạnh 7 tháng đầu năm 2026.

Trâu nhập khẩu giá rẻ từ Bắc vào Nam

Trao đổi với Tuổi Trẻ, nhân viên siêu thị bán lẻ tại trung tâm thương mại Mê Linh Plaza Hà Đông (Hà Nội) cho biết lượng thịt nhập khẩu, nhất là trâu bán khá chậm. Khách mua chủ yếu là người nước ngoài sinh sống và làm việc quanh địa bàn.

Tại đây, thịt trâu bán chỉ có nguồn nhập từ Ấn Độ, với giá niêm yết khoảng 165.000 - 265.000 đồng/kg tùy loại. Phi lê có giá cao nhất là 265.000 đồng/kg. Tiếp đến là thịt thăn 195.000/kg, đùi gọ 185.000 đồng/kg, nạc vai 165.000 đồng/kg.

Còn tại một số hệ thống thực phẩm đông lạnh nhập khẩu, các sản phẩm thịt trâu Ấn Độ đa dạng hơn. Giá một kg bắp trâu 160.000 đồng, đùi gọ trâu 145.000 đồng/kg, nạc đùi 140.000 đồng/kg, diềm thăn 120.000 đồng/kg. Một số loại như thịt nạm và dẻ sườn có giá dưới 100.000 đồng/kg, đuôi trâu 79.000 đồng/kg.

Giá thịt trâu nhập khẩu tại một cơ sở ở TP.HCM - Ảnh: TN

Ở khu vực TP.HCM, không khó để tìm kiếm giá thịt trâu nhập khẩu đang được bày bán tại một số công ty thực phẩm. Mức giá cũng dao động từ 76.000 - 160.000 đồng, tuỳ từng loại thịt.

Trong đó, một công ty thực phẩm trưng bày giá nạc đùi trâu là 122.000 đồng/kg, đầu thăn ngoại trâu giá 115.000 đồng/kg, đuôi có giá 151.000 đồng/kg, hay nạm trâu chỉ có giá 76.000 đồng/kg, bắp rùa có giá 109.000 đồng/kg.

Khảo sát một số đơn vị khác cũng nhập khẩu thịt trâu từ Ấn Độ, thăn ngoại có giá 157.000 đồng/kg, nạm cổ giá 105.000 đồng/kg, nạc vai giá 125.000 đồng/kg, thịt nạc cổ giá 95.000 đồng/kg, thịt đùi gọ giá 130.000 đồng/kg.

Giá thịt trâu nóng trong nước đắt hơn so với giá trâu nhập khẩu - Ảnh: TN - AI hỗ trợ

Từ Cà Mau phải "lùng" mua trâu khắp cả nước

Sở dĩ nguồn trâu nhập khẩu giá rẻ được nhiều người ưa chuộng vì thịt trâu nóng ở Việt Nam giá cao và chủ yếu bán tại chợ truyền thống.

Chị Lâm Cẩm Thúy (lò mổ trâu Thúy Lực, tại phường An Xuyên, tỉnh Cà Mau) cho biết giá mua vào hay còn gọi là trâu hơi vào khoảng 240.000 đồng/kg, tuỳ thời điểm. Mỗi con trâu thường nặng khoảng 300 - 400 kg (dạng đánh thịt).

Để có nguồn hàng ổn định phục vụ khách hàng, chị thông qua thương lái ở nhiều tỉnh thành khác nhau trên cả nước, có cả tận Đồ Sơn (Hải Phòng) để thu mua. 

Do đường sá xa xôi và tốn kém chi phí vận chuyển nên mức giá bán ra cũng "đội" lên một phần.

Tùy theo phần thịt khi mổ ra (giá chưa bao gồm vận chuyển xa) giá chị bán ra là phần nạm có giá 200.000 đồng/kg, phần sườn có giá 170.000 đồng/kg, phần đùi (chưa lóc) có giá 250.000 đồng/kg còn phần đùi (lóc sạch) thì cao hơn có giá 280.000 đồng/kg và phần thân (lóc sạch) có giá 330.000 đồng/kg.

Chị bán trực tiếp tại cửa hàng cho khách lẻ và các mối sỉ như quán ăn, cửa hàng. Thường cửa hàng của chị tiêu thụ khoảng 1 con trâu mỗi ngày do khách hàng ưa chuộng trâu tươi thay vì trâu đông lạnh.

Theo chị Thuý, tại Việt Nam thời gian nuôi trâu lấy thịt thường kéo dài từ 2 đến 3 năm, trâu không nên nuôi quá già vì thịt sẽ bị đen và dai, khách hàng không thích.

Nhìn chung giá thịt trâu trong nước bán ra cao hơn khá nhiều so với giá thịt trâu nhập khẩu. Do đó, đây cũng là một trong những lý do lượng trâu nhập khẩu được tiêu thụ lớn.

Thịt trâu giá rẻ nhập khẩu để làm gì?

Trả lời Tuổi Trẻ, ông T., chủ một chuỗi phở ở nước ngoài, cho biết với món phở, phở bò và phở gà vẫn là hai loại phổ biến nhất. Phở trâu cũng có nhưng thường được xem là món đặc sản, sử dụng nguồn thịt trâu chất lượng trong nước.

Trâu nhập khẩu được trưng bày một quầy riêng ở siêu thị - Ảnh: TN

Đối với thịt trâu đông lạnh giá rẻ, từ kinh nghiệm nhiều năm trong ngành, ông T. cho biết thực tế có tình trạng dùng thịt trâu nhưng bán dưới tên phở bò. "Tôi cho rằng điều này tồn tại ở nhiều hàng quán giá rẻ. Thịt trâu rất dễ được dùng để giả thịt bò", ông T. nói.

Theo ông, nếu không kiểm tra chuyên nghiệp bằng thiết bị, người tiêu dùng rất khó phân biệt thịt trâu và thịt bò bằng mắt thường. Ngay cả khi nghi ngờ, khách hàng cũng khó có căn cứ để đối chất với chủ quán.

"Thịt trâu khi xào chung với gia vị, nấu lẩu hay tẩm ướp để nướng thì rất khó phân biệt. Thịt càng được tẩm ướp nhiều thì nguy cơ bị 'độn' càng cao", ông T. nói thêm.

Từ kinh nghiệm kinh doanh nhà hàng ở nước ngoài, ông T. cho rằng để hạn chế nguy cơ sử dụng thịt không đúng nguồn gốc hoặc kém chất lượng, người tiêu dùng nên lựa chọn những hàng quán uy tín, có thông tin rõ ràng về nguồn gốc thực phẩm.

Ở chiều ngược lại, các nhà hàng có thể chủ động công khai xuất xứ nguyên liệu, chẳng hạn thông tin về nguồn gốc thịt đang sử dụng ngay tại quán.

"Ở nơi tôi kinh doanh, hàng quán buộc phải công khai thông tin như vậy. Nếu khách hàng nghi ngờ, họ có thể khiếu nại với cơ quan chức năng và sẽ có người xuống kiểm tra ngay", ông T. cho biết.

Với các loại thịt nhập khẩu giá rẻ, ông T. cho rằng mỗi loại có thể được nhập về với mục đích sử dụng khác nhau, song việc kiểm soát mục đích sử dụng sau đó không đơn giản.

"Siêu thị bán thịt trâu, người ta mua về nấu phở thì không ai cấm. Nhưng nếu dùng thịt trâu mà không ghi là phở trâu, lại bán dưới tên phở bò, thì đó là lừa dối khách hàng", ông T. nói.

Các quốc gia đầu tư mạnh vào chăn nuôi trâu bò

Thực tế tại Việt Nam có nhiều vùng đất nuôi được trâu nhưng để nuôi và bán trâu thịt với số lượng lớn là không nhiều.

TS Nguyễn Ngọc Sơn, Phó Chủ tịch Hội chăn nuôi Việt Nam, cho biết nguyên nhân chính là biến động cung cầu, chưa kể giá thịt trâu nhập khẩu rẻ hơn.

Theo TS Sơn, tại Việt Nam, trâu vẫn có tăng trưởng tốt nếu phù hợp với điều kiện và hoàn cảnh chăn nuôi của từng địa phương. Tổng đàn trâu bò tại Việt Nam trong những năm gần đây có xu hướng giảm so với các loại gia cầm hay lợn.

Việt Nam chi gần 500 triệu USD nhập thịt trâu, bò đông lạnh từ Ấn Độ - Ảnh: TN - AI hỗ trợ

Nguyên nhân chính là không gian chăn nuôi bị thu hẹp do quá trình đô thị hóa và diện tích đất dành cho trồng cây làm thức ăn xanh ngày càng hạn chế. Còn một số nước như Úc, Ấn Độ, Mỹ có điều kiện quy hoạch lớn, các quốc gia đầu tư mạnh vào chăn nuôi trâu bò.

Nói về việc ưa chuộng sản phẩm nhập khẩu hơn các sản phẩm trong nước hay không, TS Sơn nhận định đó là khẩu vị tiêu dùng phụ thuộc vào từng cá nhân, người tiêu dùng chuộng thịt chất lượng cao sẽ có tiêu chí lựa chọn riêng.

Trong đó, các yếu tố quyết định chất lượng sản phẩm là ở con giống, quy trình chăm sóc và nuôi dưỡng, hay khâu giết mổ, bảo quản, thậm chí khâu chế biến ra món ăn cũng ảnh hưởng nhiều.

Vị Phó Chủ tịch Hội chăn nuôi Việt Nam khuyến cáo các doanh nghiệp nên tuân thủ đúng pháp luật khi nhập khẩu thịt trâu cũng như những mặt hàng thịt động vật khác.

Nhà nước cho phép doanh nghiệp nhập khẩu để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng, nhưng phải đảm bảo kiểm soát chặt chẽ về quy định pháp luật và chất lượng sản phẩm nhằm tránh tình trạng nhập lậu, buôn lậu gây ảnh hưởng đến thị trường trong nước.