Vụ thảm sát ở Đồng Nai: 1,13 tỉ tiền bồi thường và ánh mắt bị cáo tìm kiếm người thân

Nguyễn Đức Anh quay xuống tìm kiếm người thân - Ảnh: A LỘC

Phiên tòa hôm qua quá đông đảo người theo dõi, sự "đặc biệt" này không ai mong muốn, tràn ngập nỗi buồn và sự tức giận. 

Cộng đồng mạng bàn tán ánh mắt bị cáo quay lại tìm kiếm: Không có người thân 

Nguyễn Đức Anh bị tuyên án tử hình về hành vi đặc biệt nghiêm trọng đã gây ra. Ngoài hình phạt cao nhất, Hội đồng xét xử (HĐXX) còn tuyên bị cáo phải bồi thường cho gia đình bị hại số tiền hơn 1,13 tỉ đồng.

Một bản án đã được tuyên. Công lý đã có câu trả lời cho hành vi phạm tội.

Nhưng phía sau bản án ấy vẫn còn một câu hỏi không dễ trả lời: Khoản tiền bồi thường hơn 1,13 tỉ đồng rồi sẽ được thực hiện như thế nào?

Theo cáo trạng, Đức Anh mới học hết lớp 10, là con cả trong một gia đình có hai anh em, bố mẹ còn khá trẻ.

Thế nhưng, có khoảnh khắc tại phiên tòa - dù ngắn ngủi khiến nhiều người không khỏi suy nghĩ. Trong lúc trả lời HĐXX, Đức Anh quay xuống phía dưới tìm kiếm bóng dáng người thân. Nhưng rồi bị cáo đành quay lên và nói rằng không có người thân tham dự phiên tòa.

Chi tiết ấy càng trở nên đáng chú ý khi luật sư của gia đình bị hại cho biết trong hơn 30 ngày kể từ khi vụ án xảy ra, phía gia đình bị hại đã mong chờ từ gia đình bị cáo ít nhất một lời xin lỗi, một lời hỏi thăm. 

Thế nhưng họ không nhận được hồi âm, dù đã tìm cách liên hệ với cha mẹ bị cáo qua điện thoại, Zalo.

Với một gia đình vừa mất đi những người thân yêu, sự im lặng ấy có lẽ còn khiến nỗi đau trở nên nặng nề hơn.

Chúng ta không có đầy đủ thông tin để biết cha mẹ Đức Anh hiện đang ở đâu, hoàn cảnh của họ như thế nào, hay vì lý do gì họ không xuất hiện tại phiên tòa.

Đến lời xin lỗi cũng chưa nhận được từ gia đình bị cáo

Có lẽ không nên vội vàng phán xét. Nhưng chính sự thiếu vắng của cha mẹ bị cáo trong suốt thời gian qua lại đặt ra một vấn đề rất thực tế: Bản án đã tuyên hơn 1,13 tỉ đồng, nhưng khả năng thi hành khoản bồi thường này đến đâu?

Cần phải nói rõ rằng bồi thường dân sự là một phần nghĩa vụ được xác định trong bản án và không mất đi chỉ vì bị cáo phải chấp hành án tử hình. Nhưng giữa việc tòa tuyên và việc gia đình bị hại thực tế nhận được khoản tiền đó hay không là hai vấn đề khác nhau.

Theo thông tin tại phiên tòa, Đức Anh vừa đi nghĩa vụ quân sự về và đang là lao động tự do. Nếu bị cáo không có tài sản hoặc nguồn thu nhập đáng kể thì việc thi hành khoản bồi thường hơn 1,13 tỉ đồng dường như là vô vọng.

Đáng chú ý hơn, tại thời điểm gây án, Đức Anh đã là người thành niên. Vì vậy, cha mẹ bị cáo không đương nhiên phải lấy tài sản của mình để bồi thường thay cho con, trừ trường hợp pháp luật có quy định cụ thể hoặc họ tự nguyện thực hiện. Và điều này càng trở nên đáng chú ý hơn trong bối cảnh "đến lời xin lỗi cũng chưa nhận được từ gia đình bị cáo".

Một khoản bồi thường, nếu thực sự đến được với gia đình bị hại, có thể không chữa lành được mất mát nhưng ít nhất giúp người còn sống có thêm điều kiện để chữa trị, ổn định cuộc sống và bước tiếp.

Và có lẽ, sau tất cả những gì diễn ra tại phiên tòa, điều khiến người ta nghĩ đến nhiều nhất vẫn là hai chữ "giá như". Giá như gia đình quan tâm đến con cái nhiều hơn, giá như những dấu hiệu bất thường được nhận ra sớm hơn, giá như có ai đó kịp thời can thiệp… có lẽ bi kịch đã không xảy ra.

Nhưng cuộc đời không có hai chữ "giá như".

Điều còn lại sau tất cả có lẽ là bài học về trách nhiệm: trách nhiệm của mỗi cá nhân với hành vi của mình, trách nhiệm của gia đình trong việc quan tâm, giáo dục con cái, và trách nhiệm của xã hội trong việc nhận diện, ngăn chặn những nguy cơ có thể dẫn đến bi kịch.

Phiên tòa đã khép lại.

Nhưng với những người ở lại, câu chuyện có lẽ vẫn chưa kết thúc.