Người phụ nữ từng chạy bàn thành chủ chuỗi nhà hàng Hà Nội ở Bỉ

Một thập kỷ trước, vợ chồng chị Đào Hồng Hải mở nhà hàng Hà Nội Station đầu tiên tại Brussels, Bỉ. Đến nay, thương hiệu đã phát triển thành chuỗi 5 nhà hàng, trong đó 2 cơ sở được Gault&Millau, cẩm nang ẩm thực uy tín tại Bỉ và Luxembourg, ghi nhận năm 2026.

Không gian nhà hàng gợi nhớ những con phố Hà Nội, mang đến cảm giác gần gũi, đậm nét Việt Nam. Thực đơn có nhiều món đặc trưng như phở, nem rán, bún đậu mắm tôm, chả cá Lã Vọng. Nổi bật là “mâm cơm nhà” gồm 5 món: 2 món ăn nhẹ, 2 món chính và 1 bát canh.

“Buổi trưa, khách thường chọn thực đơn theo tuần để ăn nhanh, còn buổi tối chuộng mâm cơm. Cuối tuần, nhà hàng thường kín chỗ, khách phải đặt bàn trước. Chúng tôi chia thành hai ca phục vụ, mỗi ca khoảng 2 tiếng rưỡi”, chị Hải cho biết.

Mỗi khi mâm cơm được mang ra, nhiều thực khách thích thú lấy điện thoại chụp ảnh. Theo chị Hải, chính sự mộc mạc, gần gũi của mâm cơm Việt tạo nên sức hút mà không cần trang trí cầu kỳ.

Từ người chạy bàn thành chủ chuỗi nhà hàng Hà Nội ở Bỉ

Năm 2005, chị Hồng Hải từ bỏ công việc phóng viên, sang Bỉ học ngành quản lý nhà hàng - khách sạn. Những ngày đầu ở đất khách, chị gặp không ít khó khăn về ngôn ngữ và cuộc sống. Ban ngày lên lớp, buổi tối chị chạy bàn, rửa bát tại một nhà hàng Việt Nam để trang trải cuộc sống và học hỏi kinh nghiệm.

Thời điểm ấy, chị Hải nhận thấy các nhà hàng Việt ở Bỉ phần lớn thiên về khẩu vị miền Nam, trong khi món ăn miền Bắc, đặc biệt là ẩm thực Hà Nội, chưa được khai thác nhiều. Kể từ đó, chị ấp ủ ước mơ mở nhà hàng chuyên món Hà Nội tại nơi đất khách.

“Năm 2007, tôi kết hôn. Thời gian dài ở nhà chăm con nhỏ, tôi càng nhớ Hà Nội và ẩm thực đường phố. Tôi từng đến nhiều quán Việt ở Brussels nhưng không tìm được hương vị phở thanh, thơm nhẹ như ở miền Bắc”, chị kể.

Những món ăn Việt Nam tại nhà hàng của chị Hải

Năm 2014, được chồng người Bỉ ủng hộ, chị Hải sang Cộng hòa Séc học nấu phở rồi về nhà tự luyện nấu, nhờ chồng thưởng thức và góp ý.

Vợ chồng chị quyết định chắt chiu tiền tiết kiệm, vay thêm bạn bè để mở nhà hàng đầu tiên vào năm 2016.

Hai người chọn tên Hà Nội Station sao cho dễ đọc với khách quốc tế mà vẫn gợi nguồn gốc Việt Nam. Ý tưởng do anh Bernard De Proost, chồng chị Hải, lấy cảm hứng từ một bộ phim tài liệu về đường sắt Việt Nam. Tên gọi này cũng dễ đọc trong cả tiếng Anh và tiếng Pháp.

Nhà hàng được thiết kế theo ý tưởng ga Hà Nội, với ghế băng, đèn báo vào ga và những vật dụng gợi liên tưởng đến tàu hỏa. Ban đầu, để phục vụ lượng khách chủ yếu là dân văn phòng, họ chọn mô hình đồ ăn nhanh, tập trung vào bữa trưa với bốn món chính: phở, gỏi cuốn, đồ hấp và đồ nướng.

Những năm đầu, chị Hải phụ trách phần đồ ăn và nhân sự, trong khi chồng lo giấy tờ, kế toán, tài chính. Sau khoảng 4 năm Hà Nội Station phát triển nhanh, chồng chị quyết định nghỉ công việc trình dược viên để cùng vợ điều hành nhà hàng.

Chị Hải, chủ nhà hàng Việt ở Bỉ

Theo chị Hải, khó khăn lớn nhất khi vận hành nhà hàng tại Bỉ là đáp ứng các quy định nghiêm ngặt về an toàn thực phẩm và quyền lợi người lao động. Chi phí nhân sự, thuế, bảo hiểm cùng các chế độ phúc lợi cũng tạo áp lực không nhỏ.

“Ở Bỉ cũng như các nước châu Âu, kinh doanh phải tính đường dài, không nên chỉ nghĩ đến lợi ích trước mắt. Tôi luôn tâm niệm phải tuân thủ pháp luật, bởi mọi hoạt động đều gắn với hồ sơ, giấy tờ. Nếu làm sai, hệ lụy về sau sẽ rất lớn”, chị chia sẻ.

Dù có những giai đoạn lợi nhuận sụt giảm, chị Hải vẫn kiên định theo đuổi ẩm thực Việt, nhất là những món ăn gợi nhớ Hà Nội.

Những mâm cơm Việt hấp dẫn thực khách quốc tế

Từ phở tới mâm cơm Việt hút khách

Sau 10 năm, từ một nhà hàng đầu tiên, vợ chồng chị đã phát triển thành hệ thống 5 nhà hàng tại Brussels.

Ngay từ những ngày đầu, chị Hải xác định phải giữ những món ăn đặc trưng của Hà Nội trong thực đơn. Phở và nem là hai món chủ lực, bên cạnh bún chả, chả cá Lã Vọng, bún đậu mắm tôm, bún cá, bún riêu, bánh mì chảo.

Nhưng đưa món Việt đến châu Âu không đơn giản là mang công thức từ Việt Nam sang. Bài toán khó hơn nằm ở nguyên liệu. Các siêu thị châu Á tại Bỉ chủ yếu nhập thực phẩm phục vụ khẩu vị miền Nam, Thái Lan, Trung Quốc hay Hàn Quốc, trong khi những nguyên liệu đặc trưng của miền Bắc khá hiếm.

Với những món như bún riêu, bún cá, chị cần dấm bỗng. Thời gian đầu, chị Hải phải tự học cách làm. Sau đó, chị kết nối được với một doanh nghiệp người Việt ở Hà Lan để tìm nguồn cung một số nguyên liệu truyền thống như giấm bỗng, kẹo lạc, kẹo dồi, kẹo gạo lức hay rau kinh giới tươi.

"Đối với người Hà Nội gốc, sự tinh tế của món ăn nằm ở đúng loại gia vị và rau ăn kèm. Nếu thiếu rau kinh giới hay giấm bỗng thì món ăn sẽ mất đi cái hồn chuẩn vị", chị Hải chia sẻ.

Nguồn nguyên liệu ổn định giúp các đầu bếp từ Việt Nam sang chế biến món ăn đúng hương vị truyền thống, không phải điều chỉnh công thức quá nhiều để chiều khẩu vị thực khách nước ngoài.

Hai năm gần đây, chị Hải đưa ý tưởng “mâm cơm nhà” vào thực đơn tại nhà hàng Viet Nam by Hà Nội Station. Thay vì gọi từng món riêng, thực khách được phục vụ một mâm gồm 5 món.

Chị thường giải thích với khách nước ngoài rằng trong bữa cơm Việt, mọi người cùng chia sẻ các món ăn trên mâm; canh được dùng cùng cơm chứ không nhất thiết là món khai vị.

Với chị Hải, mâm cơm không chỉ giúp thực khách thưởng thức nhiều món mà còn là cách giới thiệu văn hóa Việt. Thói quen dùng chung bát canh, bát nước chấm vốn quen thuộc với người Việt lại mang đến trải nghiệm mới mẻ cho nhiều người châu Âu.

Nhà hàng còn phục vụ nước sấu, thức uống quen thuộc với người Hà Nội, được cộng đồng người Việt, các đoàn khách đại sứ quán và thực khách nước ngoài yêu thích. Với chị Hải, đó là cách kể câu chuyện Việt Nam qua những điều bình dị nhất.

Nước sấu, tào phớ được đưa vào thực đơn đồ uống, tráng miệng

Ngoài những món gốc Hà Nội, thực đơn cũng được thay đổi để giới thiệu sự phong phú của ẩm thực Việt. Có những tuần nhà hàng đưa thêm bún bò Huế, cơm tấm và các món đặc trưng vùng miền để khách đổi vị.

Hiện chị Hải là Phó Chủ tịch dự án "We love Phở". Đây là dự án nhằm lan tỏa tình yêu phở Việt đến cộng đồng Châu Âu do anh Mai Hải Lâm, Ủy viên Ban Chấp hành Hội Doanh nghiệp Việt Nam tại Ba Lan khởi xướng từ cuối năm 2023. “We Love Phở” đã có mặt tại 17 quốc gia châu Âu, từ Tây Âu đến Đông Âu, từ Bắc Âu đến Địa Trung Hải. 

Chị Hải cùng kênh Việt Happiness Station đã phối hợp với Tổng hội người Việt Nam tại Bỉ xây dựng tủ sách tiếng Việt tại các nhà hàng, không gian cộng đồng, dành cho trẻ em Việt và gốc Việt tại châu Âu. 

Ảnh: Hanoi.station