Trình Quốc hội bổ sung nhiều trường hợp tham gia BHXH bắt buộc, sửa ủy quyền nhận lương hưu

Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải - Ảnh: GIA HÂN

Sáng 21-10, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải trình Quốc hội dự Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật BHXH (BHXH).

Đề xuất sửa một số chính sách BHXH, hưu trí

Đáng chú ý, theo Bộ trưởng, dự luật sửa đổi, hoàn thiện về chế độ, chính sách BHXH. Trong đó, sửa đổi quy định theo hướng người đang hưởng trợ cấp hưu trí xã hội hằng tháng không thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc và tự nguyện.

Cùng với đó sửa đổi quy định về đối tượng người hoạt động không chuyên trách tham gia BHXH bắt buộc.

Dự thảo bổ sung, sửa đổi quy định theo hướng Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định việc tham gia BHXH bắt buộc đối với người làm việc không có quan hệ lao động, người làm việc trên nền tảng số có việc làm, thu nhập ổn định, thường xuyên trên cơ sở đề xuất của Chính phủ phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội từng thời kỳ.

Việc này để đảm bảo có lộ trình mở rộng độ bao phủ của chính sách BHXH phù hợp, khả thi với nhóm đối tượng người làm việc không có quan hệ lao động, người làm việc trên nền tảng số.

Lãnh đạo Bộ Nội vụ nêu hiện nay, Đảng ủy Chính phủ đang nghiên cứu xây dựng nghị quyết mới về chính sách tiền lương và BHXH để trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.

Nội dung này sẽ được Chính phủ chỉ đạo cơ quan chủ trì soạn thảo cùng các cơ quan nghiên cứu thể chế hóa cụ thể sau khi Trung ương Đảng thông qua nghị quyết mới về chính sách tiền lương và BHXH.

Bên cạnh đó, dự thảo sửa đổi khái niệm bảo hiểm hưu trí bổ sung theo hướng cho phép cá nhân người lao động trực tiếp tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung trên cơ sở tự nguyện, thay vì chủ yếu tham gia thông qua người sử dụng lao động.

Cùng với đó bỏ quy định văn bản ủy quyền nhận lương hưu, trợ cấp BHXH và các chế độ khác chỉ có hiệu lực tối đa 12 tháng. Việc ủy quyền sẽ được thực hiện theo quy định của pháp luật dân sự.

Dự thảo sửa đổi cách xác định mức trợ cấp một lần với người lao động có thời gian đóng BHXH cao hơn số năm tương ứng với tỉ lệ hưởng lương hưu tối đa.

Nội dung sửa đổi tập trung làm rõ mức hưởng đối với các trường hợp nghỉ hưu, qua đó bảo đảm việc tính trợ cấp được thống nhất và phù hợp với từng trường hợp nghỉ hưu...

Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh - Ảnh: Q.PHÚC

Cân nhắc, đánh giá kỹ lao động làm việc trên nền tảng số tham gia BHXH bắt buộc

Thẩm tra nội dung này, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh cho hay về đối tượng tham gia BHXH, Ủy ban cơ bản tán thành về nguyên tắc với đề xuất, giải trình của Chính phủ.

Việc này nhằm từng bước mở rộng diện tham gia, bảo đảm quyền lao động, quyền an sinh xã hội, phúc lợi xã hội và thực hiện mục tiêu của Nghị quyết 28 về cải cách chính sách BHXH.

Tuy nhiên việc quy định nhóm đối tượng "người làm việc không có quan hệ lao động, người làm việc trên nền tảng số" thuộc phạm vi tham gia BHXH bắt buộc là rất rộng, chưa bảo đảm tính khả thi, cần được cân nhắc, đánh giá tác động kỹ lưỡng, đa chiều.

Do đó, đề nghị Chính phủ tiếp tục xem xét và thực hiện đầy đủ kết luận 276 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, nghiên cứu, bổ sung trong dự luật quy định rõ đối tượng và thời điểm cụ thể triển khai thực hiện.

Trường hợp chưa thể quy định rõ đối tượng, thời điểm triển khai, chưa đạt được sự đồng thuận của đối tượng dự kiến sẽ phải tham gia BHXH bắt buộc, đề nghị Chính phủ sửa đổi nội dung này khi sửa đổi toàn diện Luật BHXH do quy định hiện hành đã bao phủ các trường hợp mà Chính phủ đề xuất.

Về bảo hiểm hưu trí bổ sung, cơ quan thẩm tra đề nghị Chính phủ giữ nguyên như quy định tại luật hiện hành.

Bởi việc bổ sung đối tượng chưa phù hợp với quan điểm đã được lựa chọn khi xây dựng Luật BHXH 2024 và Chính phủ chưa làm rõ hiệu quả việc thực hiện chính sách bảo hiểm hưu trí bổ sung thời gian qua.

Cùng với đó, số người tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung theo hình thức chỉ riêng người lao động tham gia là rất ít, có 111 người.