Nhà đầu tư ngoại cần nhiều hơn một thị trường được nâng hạng

Các diễn giả tại phiên thảo luận với chủ đề “Dòng vốn toàn cầu chào Việt Nam” - Ảnh: QUANG ĐỊNH

Chiều 30-10, tại TP.HCM, Báo điện tử Tuổi Trẻ phối hợp với Ủy ban Chứng khoán Nhà nước tổ chức Diễn đàn Thị trường vốn Việt Nam 2026, với chủ đề "Dòng vốn mới - Vị thế mới của thị trường chứng khoán Việt Nam".

Cần thêm doanh nghiệp chất lượng để hút vốn quốc tế

Chia sẻ tại phiên thảo luận trong khuôn khổ diễn đàn, bà Wanming Du, Giám đốc Chính sách Chỉ số khu vực châu Á - Thái Bình Dương tại FTSE Russell, cho rằng để duy trì sức hấp dẫn với dòng vốn toàn cầu, Việt Nam cần tập trung tháo gỡ các rào cản về sở hữu nước ngoài, đồng thời nâng chiều sâu thị trường.

Bà Wanming Du, Giám đốc Chính sách Chỉ số khu vực châu Á - Thái Bình Dương tại FTSE Russell - Ảnh: QUANG ĐỊNH

Theo bà, việc hạn chế sở hữu nước ngoài đang ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận của nhà đầu tư quốc tế và tỉ trọng cổ phiếu Việt Nam trong danh mục thị trường mới nổi. Về dài hạn, thị trường cần gia tăng số lượng doanh nghiệp niêm yết chất lượng, đa dạng hóa ngành nghề và phát triển thêm lực lượng nhà đầu tư tổ chức trong nước. 

Trong đó, các quỹ hưu trí, doanh nghiệp bảo hiểm và cơ chế tiết kiệm đầu tư vào chứng khoán có thể tạo nguồn vốn ổn định, dài hạn.

Bên cạnh đó, Việt Nam cần bảo đảm công bố thông tin minh bạch, nâng cao hiệu quả thực thi quy định và tăng tính dự báo của chính sách để củng cố niềm tin nhà đầu tư.

Trả lời câu hỏi về khả năng duy trì dòng vốn sau nâng hạng, bà Wanming Du cho biết các quỹ đầu tư thụ động phân bổ vốn vào Việt Nam dựa trên tỉ trọng của thị trường trong bộ chỉ số các thị trường mới nổi (EM). Dòng vốn này sẽ tiếp tục được duy trì nếu Việt Nam giữ được tỉ trọng và số lượng doanh nghiệp trong danh mục.

Để gia tăng tỉ trọng, Việt Nam cần có thêm nhiều doanh nghiệp được đưa vào bộ chỉ số thông qua các đợt IPO, đồng thời mở rộng nguồn cung cổ phiếu ở nhiều ngành nghề, thay vì chỉ tập trung vào các doanh nghiệp quy mô lớn.

"Việc tăng số lượng doanh nghiệp trong bộ chỉ số và giải quyết các hạn chế về sở hữu nước ngoài sẽ góp phần cải thiện tỉ trọng của Việt Nam trong danh mục thị trường mới nổi, qua đó tăng khả năng thu hút dòng vốn quốc tế", bà nhấn mạnh.

Hàn Quốc chỉ cách doanh nghiệp hút vốn dài hạn

Bà Choi Sang Ah - Lãnh sự Tài chính (Tổng lãnh quán Hàn Quốc tại TP.HCM), chia sẻ cách thức chính phủ Hàn Quốc hỗ trợ doanh nghiệp niêm yết nước này trong việc tăng cường sự minh bạch nhằm thu hút dòng vốn dài hạn.

Trước hết, chính phủ Hàn Quốc tập trung cải thiện độ tin cậy thông tin tài chính và nâng cao tính minh bạch thông tin. Điều này nhằm giúp các nhà đầu tư nước ngoài hiểu rõ hơn về chiến lược kinh doanh của các doanh nghiệp trong nước và đánh giá tiềm năng tăng trưởng trong tương lai. 

Bà Choi Sang Ah - Lãnh sự Tài chính (Tổng lãnh quán Hàn Quốc tại TP.HCM) - Ảnh: QUANG ĐỊNH

Ngoài ra, quốc gia này cũng nỗ lực giảm bớt các xung đột lợi ích tiềm năng, giữa các cổ đông kiểm soát và cổ đông thiểu số. Cuối cùng, chính phủ Hàn Quốc đã thực hiện các bước để tăng tính minh bạch, cải thiện lợi nhuận cho các cổ đông bao gồm cải cách các quy trình trả cổ tức.

Thông qua những lực này, cơ quan quản lý muốn hướng tới mục tiêu vượt qua tình trạng định giá thấp tại Hàn Quốc và mở ra kỷ nguyên mới, được gọi là Korea Premium.

Thực tế, trước đó nhiều công ty Hàn Quốc chịu ảnh hưởng lớn từ các cổ đông kiểm soát, hoặc các gia đình sở hữu công ty. Hệ quả là đã có những lo ngại lợi ích của các cổ đông kiểm soát có thể có nhiều lợi ích của cổ đông thông thường. Để giải quyết những lo ngại này, Hàn Quốc đã triển khai các cải cách thể chế bao gồm sửa đổi các đạo luật thương mại và cải thiện các yêu cầu công bố thông tin.

Từ bài học của Hàn Quốc, bà Choi cho rằng, doanh nghiệp Việt Nam cũng có thể gặp vấn đề tương tự và chỉ có nhìn vào câu chuyện quản trị doanh nghiệp để thay đổi và xây dựng niềm tin trước các nhà đầu tư, tổ chức nước ngoài.

Cuộc đua hút vốn ngoại ngày càng khốc liệt

Ông Dominic Scriven, nhà sáng lập, Chủ tịch Dragon Capital, cho rằng trong bối cảnh hiện nay việc thuyết phục nhà đầu tư quốc tế rót vốn vào Việt Nam chắc chắn không dễ dàng. Trong khi đó, các điều kiện để thu hút vốn tại Việt Nam vẫn còn nhiều thách thức.

Ông Dominic Scriven - Nhà sáng lập, Chủ tịch Dragon Capital - Ảnh: QUANG ĐỊNH

Đáng chú ý, Việt Nam không phải thị trường duy nhất đối mặt với khó khăn này. Cạnh tranh thu hút vốn giữa các thị trường mới nổi ngày càng gay gắt khi dòng vốn quốc tế có nhiều lựa chọn để phân bổ.

Vì vậy, những thách thức trong thu hút vốn ngoại không chỉ xuất hiện tại Việt Nam mà còn là vấn đề chung của nhiều thị trường mới nổi khác. Dù vậy, ông Scriven đánh giá thị trường chứng khoán Việt Nam đã có những bước phát triển mạnh hơn so với một số thị trường khác.