Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Việt Nam không chỉ là nơi đầu tư mà là đối tác đồng sáng tạo của Nhật Bản

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu tại diễn đàn sáng 9-11 - Ảnh: TTXVN

Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức tới Nhật Bản, sáng 9-11 (giờ địa phương), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã dự Diễn đàn Công tư về hợp tác kinh tế và khoa học - công nghệ Việt Nam - Nhật Bản với chủ đề "Đồng sáng tạo công nghệ, đồng kiến tạo chuỗi giá trị tương lai".

Hội đủ điều kiện để thành đối tác đồng sáng tạo

Theo TTXVN, tại diễn đàn, hàng chục văn kiện hợp tác giữa các doanh nghiệp, bộ, ngành Việt Nam - Nhật Bản đã được trao dưới sự chứng kiến của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.

Các văn kiện tập trung vào những lĩnh vực như công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo (AI) và bán dẫn; năng lượng, năng lượng tái tạo và chuyển đổi xanh; giáo dục - đào tạo và nghiên cứu khoa học; y tế; tài chính - ngân hàng, hàng không và đầu tư; nông nghiệp, giao thông thông minh và logistics.

Cũng tại diễn đàn, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam chứng kiến lễ công bố Năm Hợp tác du lịch Việt Nam - Nhật Bản 2027 - 2028.

Phát biểu chỉ đạo tại diễn đàn, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh trải qua hơn nửa thế kỷ đồng hành, Việt Nam và Nhật Bản đã xây dựng được nền tảng hợp tác sâu rộng, thực chất và tin cậy. 

Quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện giữa hai nước đang phát triển tốt đẹp, với hợp tác kinh tế là một trụ cột quan trọng, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo ngày càng trở thành động lực phát triển mới.

Hợp tác đang chuyển mạnh sang các lĩnh vực công nghệ chiến lược. Việc hai nước triển khai các nhiệm vụ nghiên cứu chung về bán dẫn trong năm 2026 là minh chứng thiết thực cho bước chuyển từ hợp tác kỹ thuật sang cùng nghiên cứu và phát triển công nghệ. 

Việt Nam và Nhật Bản không chỉ là những đối tác tin cậy của hôm nay, mà có đầy đủ điều kiện để trở thành những đối tác đồng sáng tạo, cùng kiến tạo tương lai.

Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới, quyết tâm thực hiện mục tiêu trở thành nước phát triển, có thu nhập cao vào năm 2045. Trong đó, Việt Nam xác định khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao là những động lực then chốt để nâng cao năng suất, chất lượng tăng trưởng và năng lực cạnh tranh quốc gia.

Nhật Bản có thế mạnh về công nghệ, tài chính, quản trị, tiêu chuẩn chất lượng và mạng lưới thị trường toàn cầu. Trong khi đó, Việt Nam có nguồn nhân lực năng động, thị trường giàu tiềm năng, vị trí quan trọng trong mạng lưới sản xuất khu vực và khát vọng phát triển mạnh mẽ. 

Sự kết hợp những thế mạnh bổ trợ này, theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, sẽ tạo ra những động lực tăng trưởng mới cho cả hai nền kinh tế.

Nếu trong những thập kỷ qua, Việt Nam và Nhật Bản đã cùng nhau xây dựng những công trình, phát triển những ngành sản xuất, thì trong những thập kỷ tới, hai nước cần cùng nhau sáng tạo những công nghệ mới, phát triển những ngành công nghiệp mới và kiến tạo những chuỗi giá trị mới.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định Việt Nam và Nhật Bản không chỉ là những đối tác tin cậy của hôm nay, mà có đầy đủ điều kiện để trở thành những đối tác đồng sáng tạo, cùng kiến tạo tương lai - Ảnh: TTXVN

Bốn định hướng cho giai đoạn mới

Để hiện thực hóa tầm nhìn đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị một số định hướng.

Thứ nhất, hai bên cùng nghiên cứu, phát triển và làm chủ công nghệ, đưa đồng sáng tạo trở thành động lực mới của quan hệ hai nước.

Trong đó, đẩy mạnh liên kết nghiên cứu, phát triển sản phẩm, thương mại hóa công nghệ và ưu tiên các lĩnh vực có tiềm năng cùng lợi ích chung như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, công nghệ sinh học, năng lượng sạch và công nghiệp thông minh. 

Đồng thời khuyến khích hình thành các trung tâm nghiên cứu, phòng thí nghiệm và chương trình phát triển công nghệ chung, gắn nghiên cứu với nhu cầu sản xuất và thị trường. Tư duy hợp tác cần chuyển mạnh từ tiếp nhận và ứng dụng sang cùng nghiên cứu, sáng tạo, từ sản xuất theo thiết kế sang cùng tham gia thiết kế, phát triển sản phẩm.

Thứ hai, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh hai bên cần cùng nâng tầm liên kết kinh tế, kiến tạo những chuỗi giá trị mới, tự chủ, bền vững và có sức chống chịu cao. 

Doanh nghiệp Nhật Bản được khuyến khích tiếp tục mở rộng đầu tư chất lượng cao tại Việt Nam, tăng cường hợp tác với doanh nghiệp Việt Nam trong nghiên cứu, thiết kế, phát triển công nghiệp hỗ trợ, sản xuất thông minh và nâng cao năng lực quản trị. 

Các doanh nghiệp Việt Nam cần chủ động đổi mới, nâng cao năng lực công nghệ, chất lượng sản phẩm và tiêu chuẩn quản trị, để không chỉ tham gia mà từng bước đảm nhận những khâu có giá trị gia tăng cao hơn.

Định hướng thứ ba là về yếu tố con người. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng hai bên cùng phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và hệ sinh thái tri thức, lấy con người làm trung tâm của hợp tác lâu dài. 

Cần phải nâng tầm liên kết giữa Nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp cũng như thúc đẩy các chương trình đào tạo kỹ sư, chuyên gia công nghệ, nhà khoa học trẻ. Bên cạnh đó, mở rộng nghiên cứu chung, trao đổi chuyên gia và hợp tác giữa các cơ sở đào tạo hàng đầu. 

"Đầu tư cho tri thức và thế hệ trẻ chính là đầu tư cho tương lai lâu dài nhất của quan hệ Việt Nam - Nhật Bản", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh.

Nhà lãnh đạo Việt Nam cũng kêu gọi đưa hợp tác công - tư trở thành phương thức quan trọng để chuyển hóa tầm nhìn chiến lược thành những kết quả cụ thể. 

Trong đó, hai bên cần nghiên cứu thúc đẩy mạng lưới đồng sáng tạo công nghệ Việt Nam - Nhật Bản. Trong đó, nên lựa chọn những chương trình, dự án ưu tiên có khả năng triển khai và tạo giá trị thực chất, hỗ trợ thương mại hóa công nghệ và phát triển doanh nghiệp đổi mới sáng tạo.

Doanh nghiệp Nhật Bản thấy nhiều cơ hội mới tại Việt Nam

Hàng chục văn kiện hợp tác giữa các doanh nghiệp, bộ, ngành Việt Nam - Nhật Bản đã được trao dưới sự chứng kiến của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm - Ảnh: TTXVN

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định Việt Nam kiên định xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ, hội nhập quốc tế sâu rộng. Trong tiến trình đó, Việt Nam sẽ tiếp tục hoàn thiện thể chế, phát triển kết cấu hạ tầng, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, bảo đảm môi trường đầu tư kinh doanh ổn định, minh bạch, thuận lợi và có tính dự báo cao.

Việt Nam cam kết bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của các nhà đầu tư cũng như tạo điều kiện thuận lợi để các doanh nghiệp, nhà khoa học và đối tác Nhật Bản hợp tác, đầu tư, sáng tạo và phát triển lâu dài tại Việt Nam.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước mong muốn các doanh nghiệp Nhật Bản không chỉ xem Việt Nam là địa điểm đầu tư, sản xuất hoặc thị trường tiêu thụ, mà còn là đối tác cùng nghiên cứu, sáng tạo công nghệ, phát triển sản phẩm và mở rộng thị trường khu vực, toàn cầu. 

Ông nhấn mạnh thành công của hợp tác Việt Nam - Nhật Bản trong giai đoạn tới cần được đo lường bằng những công nghệ được phát triển, những sản phẩm được tạo ra, những doanh nghiệp cùng trưởng thành và những thế hệ nhân lực chất lượng cao được đào tạo. 

Trước đó, trong phát biểu chào mừng tại diễn đàn, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn chia sẻ những biến chuyển về công nghệ, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và chuỗi cung ứng đòi hỏi hai bên không chỉ mở rộng quy mô đầu tư, thương mại, mà còn nâng cao chất lượng, hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng.

Ông đề nghị các doanh nghiệp hai bên tập trung trao đổi thực chất, thúc đẩy hợp tác nghiên cứu, phát triển và ứng dụng công nghệ; kết nối doanh nghiệp với viện nghiên cứu, trường đại học để đưa kết quả nghiên cứu thành sản phẩm có khả năng thương mại hóa. 

Doanh nghiệp Nhật Bản được đề nghị hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào khâu thiết kế, sản xuất và cung ứng; gắn đầu tư với đào tạo nhân lực, đổi mới công nghệ và phát triển thị trường. Bộ Tài chính sẽ tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành và đối tác Nhật Bản hoàn thiện môi trường đầu tư, kinh doanh. Bộ cũng sẽ tiếp nhận và xử lý kiến nghị của doanh nghiệp theo thẩm quyền.

Chủ tịch Tổ chức Xúc tiến thương mại Nhật Bản (JETRO) Norihiko Ishiguro đánh giá cao Việt Nam có chương trình kêu gọi đầu tư nước ngoài.

Ông đánh giá cao định hướng chuyển trọng tâm từ số lượng sang chất lượng, chú trọng khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và đào tạo nguồn nhân lực. Theo ông Ishiguro, định hướng này đang mở ra ngày càng nhiều cơ hội kinh doanh mới cho doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam.