Sinh viên tại một trường đại học ở Trung Quốc - Ảnh: TÂN HOA XÃ
Trong mùa tốt nghiệp năm nay, nhiều trường đại học ở Trung Quốc tiếp tục siết kiểm tra tỉ lệ nội dung do AI tạo ra trong luận văn tốt nghiệp. Tuy nhiên việc các công cụ phát hiện AI chưa có tiêu chuẩn thống nhất, và đôi khi cho kết quả thiếu chính xác đang khiến không ít sinh viên rơi vào cảnh "dở khóc dở cười".
Tác phẩm văn học lâu đời cũng bị quy do AI viết
Đại học Tứ Xuyên quy định tỉ lệ nội dung do AI tạo ra ở mức 20% đối với luận văn tốt nghiệp của khối xã hội và 15% ở khối ngành kỹ thuật, khoa học tự nhiên và y khoa.
Đại học Sư phạm Quảng Tây, Đại học Công trình Hà Bắc và Đại học Hàng không vũ trụ Nam Kinh cùng đặt mức trần là 40%.
Nếu kết quả kiểm tra vượt ngưỡng do trường quy định, luận văn có thể không được thông qua.
Trên mạng xã hội Trung Quốc, rất nhiều sinh viên phản ánh dù họ hoàn toàn tự nghiên cứu và viết bài, khi kiểm tra bằng các công cụ AI, bài viết vẫn bị đánh giá có tỉ lệ dùng AI rất cao.
Theo tạp chí Bán Nguyệt Đàm ngày 22-7, một sinh viên Đại học Khoa học chính trị và Luật Trung Quốc chia sẻ chị tự viết từng câu trong phần tổng quan luận văn, công cụ vẫn đánh giá hơn 70% nội dung chị viết có dấu hiệu sử dụng AI.
Một nghiên cứu sinh tiến sĩ khác thì cho biết bản nháp thảo luận văn tự viết ban đầu có tỉ lệ AI 20%, nhưng lại tăng lên 45% sau khi chị chỉnh sửa câu chữ mạch lạc hơn.
Vô lý nhất là ngay cả những tác phẩm văn học được viết từ lâu cũng bị công cụ kiểm tra AI "bắt lỗi".
Bài tản văn nổi tiếng Trăng sáng trên đầm sen của nhà văn Chu Tự Thanh khi được đưa vào một số công cụ kiểm tra cũng bị đánh giá có tới gần 63% nội dung nghi là sử dụng AI.
Cần thống nhất mô hình tiêu chuẩn
Giáo sư hướng dẫn nghiên cứu sinh tiến sĩ hoàn thiện luận văn tại Urumqi, khu tự trị Tân Cương - Ảnh: TÂN HOA XÃ
Để qua cửa kiểm tra, nhiều sinh viên phải chỉnh sửa, cắt câu dài thành câu ngắn, bỏ bớt từ nối, thậm chí cố tình tạo lỗi ngữ pháp, lỗi chính tả hoặc chêm cảm xúc cá nhân vào luận văn.
Phó giáo sư Học viện Trí tuệ nhân tạo thuộc Đại học Hàng không vũ trụ Bắc Kinh Hoàng Lôi nhận định với tờ báo Bắc Kinh rằng các công cụ phát hiện AI hiện chủ yếu dựa vào hai cách.
Một là huấn luyện mô hình bằng các văn bản do con người viết và AI tạo ra để học cách phân biệt, hai là tìm những đặc điểm thống kê thường xuất hiện trong văn bản do AI tạo ra.
Tuy nhiên cả hai cách đều có hạn chế, vì mỗi mô hình AI có đặc điểm khác nhau, trong khi các công cụ kiểm tra chưa có tiêu chuẩn thống nhất nên không thể bảo đảm kết quả chính xác tuyệt đối.
Các chuyên gia Trung Quốc cho rằng cơ quan bộ ngành liên quan cần thống nhất mô hình và tiêu chuẩn đánh giá tỉ lệ AI giữa các nền tảng, tránh tình trạng mỗi công cụ đưa ra một kết quả.
Các trường đại học nước này được khuyến nghị cần sớm xây dựng quy định cụ thể, hướng dẫn sinh viên sử dụng AI đúng cách và ở mức phù hợp.
Về tiêu chuẩn kiểm tra, tỉ lệ AI cũng nên được áp dụng khác nhau đối với từng phần của luận văn.
Các chương cốt lõi cần được xem xét chặt chẽ hơn, còn những phần khác có thể áp dụng mức đánh giá linh hoạt hơn.
