Mẹ con NSND Bảy Nam - NSND Kim Cương
NSND Bảy Nam là một trong những tượng đài của nghệ thuật cải lương. Cùng với nghệ sĩ Phùng Há, bà được xem là vị "tổ nghề sống" của loại hình sân khấu này.


NSND Bảy Nam có 3 người con, trong đó, con gái cả NSND Kim Cương nối nghiệp và tiếp bước con đường nghệ thuật của bà. Họ là cặp mẹ con nghệ sĩ huyền thoại của sân khấu Việt Nam.
NSND Kim Cương kế thừa trọn vẹn cái tâm với nghề và tài năng diễn xuất từ mẹ. Bà được mệnh danh là "kỳ nữ" của sân khấu thập niên 1950 và là người đã sáng lập, lèo lái Đoàn kịch nói Kim Cương lừng lẫy, tạo ra những dấu ấn văn hóa nghệ thuật không thể thay thế trong lòng khán giả.
Mẹ con Bảy Nam - Kim Cương còn là đôi bạn diễn ăn ý nhất suốt hơn 40 năm trên sân khấu. Con đường sự nghiệp của “kỳ nữ” từ tuổi đôi mươi đến khi thành danh luôn có bóng dáng của mẹ. Vở kịch kinh điển Lá sầu riêng của cặp đôi đã lấy đi nước mắt của nhiều thế hệ công chúng. Kim Cương học được từ mẹ “biểu diễn sân khấu không phải là nghề mà là đạo”, dần trở thành kim chỉ nam để bà theo đuổi trong nghề.
Suốt nhiều năm liền, đoàn kịch nói của Kim Cương chinh phục người xem qua hàng loạt vở diễn nổi tiếng như: Lá sầu riêng, Bông hồng cài áo, Huyền thoại mẹ, Người mua hạnh phúc, Hai mùa giáng sinh...
NSND Kim Cương bên bàn thờ mẹ.
Năm 2004, NSND Bảy Nam qua đời nhưng những di sản nghệ thuật lẫn dự án thiện nguyện của bà vẫn được con gái trân trọng nối tiếp và gìn giữ. Nghệ sĩ Kim Cương duy trì quỹ học bổng Bảy Nam suốt hơn 20 năm để giúp đỡ con em nghệ sĩ; hay chương trình Nghệ sĩ tri âm trao quà công nhân hậu đài có hoàn cảnh khó khăn.
Ở tuổi gần 90, sức khỏe yếu, NSND Kim Cương vẫn miệt mài với các hoạt động cộng đồng. Bà trở thành tấm gương tiêu biểu, là niềm tự hào của nhiều thế hệ nghệ sĩ miền Nam.
“Cảm ơn trời Phật vì cho tôi cuộc sống rất bình yên những năm cuối đời. Mỗi ngày, tôi vui niềm vui của một bà lão, được chăm sóc vườn tược, chơi đùa với cháu.
Tôi chỉ mong mình có đủ sức khỏe để có thể đóng góp được điều gì đó cho xã hội. Đó là cái hạnh phúc nhất của tôi trong những năm cuối đời này”, NSND Kim Cương chia sẻ với VietNamNet.
NSND Bảy Nam và NSND Kim Cương trong vở "Lá sầu riêng"
Mẹ con NSND Thái Thị Liên - NSND Thu Hà
NSND Thái Thị Liên có 3 người con: GS - NSND Trần Thu Hà, kiến trúc sư Trần Thanh Bình và nghệ sĩ Đặng Thái Sơn. Cô con gái duy nhất của bà là GS - Nhà giáo nhân dân Trần Thu Hà, nguyên Giám đốc Nhạc viện Hà Nội (nay là Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam) là người có đóng góp lớn cho sự phát triển nền âm nhạc Việt Nam nói chung và chuyên ngành piano nói riêng.
Thừa hưởng tình yêu âm nhạc từ người mẹ, cả cuộc đời của GS Trần Thu Hà dành cho cây đàn piano, góp phần xây dựng Học viện Âm nhạc quốc gia Việt Nam, đào tạo các thế hệ nghệ sĩ piano.
Mẹ con NSND Thái Thị Liên - NSND Trần Thu Hà.
NSND Trần Thu Hà cho biết, cũng giống như em trai Đặng Thái Sơn, người thầy dạy đàn đầu tiên của bà chính là mẹ: "Hơn 2 tuổi, tôi theo bố mẹ lên sống ở Chiến khu Việt Bắc. Đó là những năm tháng chiến tranh gian khổ, thiếu thốn nên đến năm 8 tuổi, khi trở về Hà Nội, tôi mới lần đầu tiên được thấy cây đàn piano và chính thức theo học đàn với sự hướng dẫn của mẹ".
NSND Trần Thu Hà cho hay, mẹ vừa là một nghệ sĩ tài năng, một người mẹ hết mình vì con cái, một người phụ nữ hoàn hảo về tài năng và nhân cách sống.
Trong mắt NSND Trần Thu Hà, mẹ đã có một cuộc đời nhiều biến động, vinh quang và cay đắng, khổ đau và hạnh phúc đi liền với nhau. Dẫu vậy, bà chưa khi nào không sống hết mình với nghệ thuật, với cuộc đời, với gia đình và các thế hệ học trò kế cận.
"Chúng tôi có được như ngày hôm nay là nhờ mẹ Liên đã vắt kiệt tâm lực, trí lực và sức lực để chăm sóc, dạy dỗ, rèn luyện và khổ luyện", NSND Trần Thu Hà bày tỏ.
NSND Thái Thị Liên bên 3 người con.
NSND Thái Thị Liên qua đời vào tháng 1/2023, hưởng thọ 104 tuổi. Các người con của bà - những tài năng nghệ thuật lớn - vẫn tiếp tục đóng góp cho nền nghệ thuật vừa truyền lửa, chắp thêm đôi cánh cho thế hệ học trò kế cận.
Với những cống hiến miệt mài, tâm huyết trên cả ba lĩnh vực: Đào tạo, biểu diễn và quản lý, nghệ sĩ Trần Thu Hà được phong Giáo sư, Nhà giáo nhân dân, đón nhận danh hiệu Anh hùng lao động thời kỳ đổi mới, được Nhà nước tặng thưởng Huân chương Lao động hạng Nhất, hạng Nhì, Huy chương Vì sự nghiệp Âm nhạc Việt Nam.
NSND Thái Thị Liên ngẫu hứng đánh đàn tại nhà
Khôi Nguyên
Ảnh, clip: Tư liệu