FIFA ASEAN Cup sẽ thay thế AFF ASEAN Cup?

Sau hơn 90 phút thi đấu đầy quả cảm, đội tuyển Việt Nam giành chiến thắng với tỉ số 3-2 trên "thánh địa" Rajamangala của Thái Lan, và thắng chung cuộc với tỉ số 5-3, qua đó đăng quang ngôi vô địch ASEAN Cup 2024 - Ảnh: NGUYỄN KHÁNH

Ra đời năm 1996, AFF ASEAN Cup (trước đây là Tiger Cup, AFF Cup - Giải bóng đá vô địch Đông Nam Á) trải qua 3 thập kỷ hình thành và phát triển. 

Trong thời gian đó, AFF cho thấy nỗ lực thay đổi từ thể thức thi đấu đến thời gian tổ chức để ASEAN Cup hấp dẫn và đáng xem hơn. Tuy nhiên giải đấu bóng đá khu vực này vẫn chưa đáp ứng được kỳ vọng lớn lao của AFF.

AFF ASEAN Cup chưa đủ sức bứt phá

Với tham vọng tổ chức giải đấu chất lượng, giúp bóng đá Đông Nam Á phát triển nhưng AFF ASEAN Cup lại tồn tại khá nhiều nghịch lý khiến mục tiêu đó gần như không thể thực hiện. AFF ASEAN Cup chưa được công nhận là giải đấu thuộc hệ thống FIFA và lại thường xuyên tổ chức ngoài thời điểm FIFA Days.  

Điều đó khiến các đội tuyển tham dự không thể tập hợp được những cầu thủ tốt nhất. Các CLB luôn lấy cớ AFF ASEAN Cup nằm ngoài hệ thống của FIFA để từ chối nhả quân cho tuyển quốc gia. 

Thái Lan, Indonesia đã nhiều mùa giải liên tiếp không thể có đội hình mạnh nhất vì xung đột lợi ích với CLB. Như vậy, từ ý tưởng tổ chức giải đấu cho các ngôi sao hàng đầu khu vực thi thố tài năng, giải đấu chỉ quy tụ những cầu thủ hạng 2 từ các nước. 

Đó là chưa kể, thể thức thi đấu của AFF ASEAN Cup quá dài (10 đội đá hơn 1 tháng) và không phải cầu thủ nào cũng sẵn sàng tham dự 1 giải đấu như vậy. 

Vô địch AFF ASEAN Cup sẽ nhận được gì? Câu trả lời là mức tiền thưởng 300.000 USD và được khắc tên vào lịch sử. Ngoài ra không có thêm phần thưởng khích lệ nào khác, gia tăng sức hút cho giải đấu. 

Trước đây khi bóng đá Đông Nam Á còn chưa thật phát triển, các đội có ít cơ hội thi đấu, ASEAN Cup thực sự rất đáng quý. Tuy nhiên khi các nước Đông Nam Á đang hòa nhập sâu hơn với châu Á và thế giới, nhu cầu của họ là tham dự những giải đấu có sức hút mạnh mẽ hơn. 

FIFA ASEAN Cup giải quyết mọi khiếm khuyết của AFF ASEAN Cup

Pakistan là một trong những đội tuyển được FIFA mời dự FIFA ASEAN Cup - Ảnh: MFF

Nhưng điều đáng nói là sự ra đời của FIFA ASEAN Cup đã phá vỡ tất cả, bù đắp mọi khiếm khuyết đang tồn tại của AFF ASEAN Cup, góp phần định hình lại "vùng trũng bóng đá" này.

Chủ tịch FIFA Gianni Infantino đã công bố thành lập FIFA ASEAN Cup vào ngày 26-10-2025 sau khi ký kết biên bản ghi nhớ tại Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 47 ở Kuala Lumpur (Malaysia) với sự chứng kiến của Thủ tướng Malaysia Anwar Ibrahim.

Kế hoạch tổ chức FIFA ASEAN Cup được lấy cảm hứng dựa trên Cúp bóng đá các quốc gia Ả Rập, một giải đấu cấp khu vực cũng do chính FIFA tổ chức cho các đội bóng ở khu vực Trung Đông và Bắc Phi. Chưa rõ chu kỳ giải đấu này là bao lâu nhưng theo nhiều nguồn tin là 2 năm/lần để tránh xung độ với Euro hay World Cup.

FIFA ASEAN Cup được xem là bản nâng cấp kèm sửa lỗi của AFF ASEAN Cup. Trước hết, FIFA ASEAN Cup do FIFA hậu thuẫn nên giải quyết được vấn đề về "danh nghĩa". Giải đấu này thuộc hệ thống FIFA và chắc chắn sẽ được tổ chức vào ngày FIFA Days.

Tuyển Việt Nam vừa đá AFF ASEAN Cup xong sẽ đá FIFA ASEAN Cup - Ảnh: ANH KHOA

Do đó, các đội bóng có thể tập hợp lực lượng tốt nhất mà không lo xung đột với CLB. Chưa hết, FIFA ASEAN Cup không chỉ là sân chơi của Đông Nam Á mà còn được mở rộng cho các đội ngoài khu vực tham dự. Điều này giúp giải đấu tạo sự đa dạng, tăng cường tính giao lưu, cọ xát, học hỏi và mang tính quốc tế hơn.

Nhưng FIFA ASEAN Cup còn giải quyết thêm một vấn đề nữa là phần thưởng cho đội vô địch. Theo báo chí Đông Nam Á, tổng giải thưởng của sự kiện này là 4 triệu USD, trong đó đội vô địch hạng đấu cao nhất sẽ nhận 1 triệu USD (gấp hơn 3 lần nhà vô địch AFF ASEAN Cup). Đó là chưa kể FIFA sẽ chi một phần chi phí dự giải, tiền thưởng cho mỗi trận thắng - hòa của các đội tuyển.

Chưa hết, thành tích tại FIFA ASEAN Cup còn giúp các đội được cộng thêm nhiều điểm trên bảng xếp hạng FIFA hơn. Nhưng điều quan trọng là FIFA đang xem xét kết nối nhà vô địch giải đấu này với suất dự World Cup. Những phần thưởng này rõ ràng là có giá trị hơn hẳn AFF ASEAN Cup. 

Những phân tích đó cho thấy FIFA ASEAN Cup thực sự vượt trội so với AFF ASEAN Cup. Và nếu hai giải đấu cứ diễn ra trong cùng 1 năm, những lo ngại về việc AFF ASEAN Cup đi đến thoái trào không phải là không có cơ sở.