Mbappe khi ghi bàn vào lưới Senegal ở World Cup 2026 - Ảnh: AFP
Nếu là một cầu thủ bình thường nào khác, có lẽ nhiều người sẽ cho rằng đó là một pha dứt điểm sai tư thế. Nhưng đây lại là Mbappe, người đang dần tạo ra thương hiệu "ngả người sút bóng" vô cùng độc đáo trong làng bóng đá đỉnh cao.
Hiện tượng này khiến nhật báo thể thao hàng đầu Pháp L'Equipe phải thực hiện một bài phân tích riêng và mời các chuyên gia cơ sinh học giải mã.
Vì sao Mbappe sút trong thế ngả người?
Theo thống kê của L'Equipe, chỉ riêng ở giai đoạn vòng bảng World Cup 2026, Mbappe thực hiện 16 cú sút, trong đó có 9 lần đưa bóng đi trúng đích (56,3%) với hầu hết là những cú sút thương hiệu "ngả người".
Theo ông Matthieu De Souza - kỹ sư cơ sinh học chuyển động của PrediTwins, nguyên nhân nằm ở chính tốc độ khủng khiếp của Mbappe.
Ông giải thích rằng các đoạn chi dưới của tiền đạo này chuyển động với tốc độ lớn đến mức ngay cả chân trụ cũng không còn đứng yên trên mặt đất, mà vẫn tiếp tục lao về phía trước.
"Cậu ấy gần như kết thúc động tác trên mũi chân. Mbappe cố truyền toàn bộ năng lượng vào quả bóng trong khoảng thời gian cực ngắn, nên sử dụng một động tác gọn hơn cú sút truyền thống.
Cậu ấy hạ thấp xương chậu, chuyển động trở nên theo phương ngang nhiều hơn, và đó là lý do đôi khi phải ngả người ra sau hoặc kết thúc bằng một cú trượt người", ông De Souza phân tích với L'Equipe.
Theo chuyên gia này, đó là "một sự thích nghi cực kỳ hiệu quả" khi dứt điểm ở tốc độ nước rút.
Thay vì cố giữ một tư thế "đẹp" theo sách giáo khoa, cơ thể Mbappe tự điều chỉnh để hoàn tất việc truyền động lượng từ chân, hông và thân trên sang quả bóng trong thời gian ngắn nhất.
Mbappe đang là chân sút hiệu quả bậc nhất lịch sử World Cup - Ảnh: REUTERS
Tranh cãi giữa các chuyên gia
Một góc nhìn khác được đưa ra bởi ông Brice Guignard, giảng viên khoa học thể thao tại Đại học Lyon 1.
Theo ông, trong nhiều tình huống Mbappe đẩy bóng hơi dài khi bứt tốc, khiến khoảng cách giữa bóng và chân trụ lớn hơn bình thường. Để bù lại, tiền đạo người Pháp ngả nhẹ người ra sau nhằm thay đổi quỹ đạo tiếp xúc, đồng thời tạo thêm tốc độ và hiệu ứng "quất roi" cho cú sút.
Dù vậy, Guignard cũng nhấn mạnh đây mới là giả thuyết cơ sinh học và cần được kiểm chứng bằng các phân tích trong phòng thí nghiệm.
Những phân tích này phù hợp với nhiều nghiên cứu về cơ sinh học bóng đá. Các công trình đăng trên Journal of Sports Sciences và Sports Biomechanics cho thấy một cú sút uy lực không chỉ phụ thuộc vào lực của chân đá, mà còn là kết quả của "chuỗi động học" (kinetic chain) - quá trình truyền lực liên tục từ chân trụ, hông, thân người đến chân sút.
Khi cầu thủ chạy ở tốc độ rất cao, toàn bộ chuỗi động học diễn ra nhanh hơn, khiến tư thế kết thúc động tác không còn giống cú sút trong trạng thái đứng yên.
Tóm gọn lý do Mbappe có tư thế sút ngả người - Đồ họa: HUY ĐĂNG
Mbappe không phải trường hợp duy nhất từng ghi bàn trong trạng thái mất cân bằng. Thierry Henry thời đỉnh cao cũng nhiều lần dứt điểm khi đang lao hết tốc lực, với thân người hơi ngả ra sau sau cú sút.
Ronaldo "béo" (Brazil) thường ghi bàn trong các pha đối mặt khi cơ thể vẫn còn lao về phía trước sau nước rút. Gareth Bale cũng sở hữu nhiều pha dứt điểm tương tự sau những tình huống bứt tốc dài.
Ngược lại, phong cách của Cristiano Ronaldo lại là ví dụ đối lập. Tiền đạo người Bồ Đào Nha thường giảm tốc đôi chút trước khi dứt điểm, cố giữ chân trụ vững và thân người ổn định để tối ưu hóa khả năng kiểm soát bóng.
Điều đó cho thấy không tồn tại một kỹ thuật sút "đúng" cho mọi cầu thủ; tư thế dứt điểm còn phụ thuộc vào tốc độ, thể trạng và đặc điểm vận động của từng người.
L'Equipe cũng đặt ra một giả thuyết thú vị: ngay cả trong những tình huống không chạy hết tốc lực, Mbappe vẫn giữ thói quen ngả người vì cơ thể anh đã thích nghi với việc thực hiện mọi động tác ở tốc độ tối đa. Theo De Souza, chính "tốc độ thực hiện" đã định hình kỹ thuật này theo thời gian.
Nhìn từ góc độ khoa học thể thao, cú ngả người của Mbappe không phải một động tác ngẫu hứng hay sai kỹ thuật.
Đó là kết quả của quá trình cơ thể thích nghi với tốc độ, nơi chỉ trong vài phần mười giây, các nhóm cơ, khớp và chuỗi truyền lực phải phối hợp gần như hoàn hảo để tạo nên một cú dứt điểm vừa nhanh vừa chính xác.
