Trong đêm khai mạc Lễ hội Áo dài TPHCM, bộ sưu tập Sợi di sản của nhà thiết kế (NTK) Vũ Thảo Giang (người dân tộc Tày) đã mở ra một hành trình đặc biệt, nơi những sợi tơ di sản hàng nghìn năm tuổi hồi sinh và dẫn lối cho khát vọng thời trang bền vững Việt Nam.
BST là bản hợp xướng của những loại sợi đặc trưng nhất trên dải đất Việt: tơ sen thanh khiết chiết xuất từ cuống hoa; tơ tằm truyền thống óng ánh; tơ chuối mềm mại tận dụng từ thân cây - vốn là phế phẩm nông nghiệp; sợi dứa bền bỉ từ lá thừa hướng đến zero-waste; cùng sợi gai xanh, sợi lanh, sợi đay và sợi tre - tất cả đều có khả năng phân hủy sinh học, tái tạo nhanh và thân thiện với môi trường.
Toàn bộ nguyên liệu được xử lý bằng kỹ thuật thủ công truyền thống: truội hấp, luộc - những phương pháp giữ trọn tinh thần mộc sắc, tức mộc mạc, gần gũi nhưng vẫn óng ả và dẻo dai theo thời gian.
Á hậu Phương Thanh mặc áo dài thêu chỉ tơ sen Quan Âm trên nền vải dệt lối Sa Nam.
Điểm nhấn đặc biệt nhất của bộ sưu tập chính là tơ sen - một trong những loại sợi tự nhiên đắt đỏ bậc nhất thế giới, được mệnh danh là "viên ngọc cuối cùng trong thế giới vải thiên nhiên". Loại sợi này định vị ở phân khúc xa xỉ cao cấp, ngang hàng thậm chí vượt qua guanaco và qiviut, chỉ đứng sau vicuña - loại sợi đắt nhất hành tinh - và shahtoosh hiếm có khó tìm.
Tơ sen trong Sợi di sản không phải loại thông thường được lấy từ cuống hoa sen Quan Âm vào đúng thời điểm bông hoa chớm nở đẹp nhất vào tháng 4 âm lịch - mùa Phật Đản. Loại tơ này tinh khiết hơn hẳn, đòi hỏi hàng vạn cuống sen tươi, quy trình kéo sợi 100% thủ công kéo dài hàng tháng với sản lượng hạn chế. Chính sự quý hiếm và độc quyền ấy, tơ sen mang cả linh hồn của đất, của nước và của tín ngưỡng người Việt.
BST triển khai sự hòa quyện đa tầng giữa các dòng vải, tạo nên một không gian thẩm mỹ phong phú và đồng điệu. Tầng đầu tiên là mộc sắc dân gian với vải chàm đậm hồn dân tộc, thổ cẩm dệt và thêu giàu họa tiết vùng miền, gần gũi và chân thực như hơi thở đất trời. Tầng thứ hai là sang trọng kiêu sa với tơ tằm óng ả, vải the lụa mượt mà, nhung the lấp lánh và gấm cao quý, toát lên vẻ quý phái tinh tế. Tầng thứ ba là cung đình huyền bí - nơi vải dệt Sa Nam với hoa văn ngũ phúc chầu thọ, thủy ba sóng dợn hiện ra óng ánh như dòng sông vàng son của triều đại xưa.
BST là thành quả hội tụ của nhiều thế hệ nghệ nhân làng nghề. Từng tà áo được hoàn thiện qua kỹ thuật thêu tay tinh xảo, đính kết cầu kỳ và thêu thổ cẩm giàu bản sắc.
Nghệ nhân Phan Thị Thuận - người tiên phong dệt thành công lụa tơ sen Việt Nam tại Mỹ Đức, Hà Nội - đóng vai trò nòng cốt. Nghệ nhân Lê Đăng Toản ở làng La Khê, Hà Nội bền bỉ gìn giữ kỹ thuật dệt the lụa và Sa Nam. Nghệ nhân Nông Thị Thược từ Luống Nọi, Cao Bằng mang đến tinh hoa thổ cẩm dân tộc. Cùng với đó là sự đóng góp của các làng nghề Nam Cao, Quất Động (Hà Nội), Vũ Thư (Thái Bình) và thổ cẩm Lào Cai.
Xuyên suốt bộ sưu tập là tinh thần phát triển bền vững nhất quán: toàn bộ nguyên liệu tự nhiên có khả năng phân hủy sinh học, tận dụng triệt để phế phẩm nông nghiệp để giảm thiểu rác thải, quy trình zero-waste, không sử dụng hóa chất độc hại. Dự án còn hỗ trợ sinh kế trực tiếp cho các nghệ nhân làng nghề, góp phần bảo tồn những nghề thủ công đang dần mai một.
Ảnh: NVCC
Sử dụng loại chất liệu rất đặc biệt để thiết kế, Vũ Việt Hà mang đến những trải nghiệm đặc biệt cho người xem qua sự thể hiện của Linh Nga và mẫu nhí Minh Thảo.
