Phim Hoàng hậu cuối cùng: Cục trưởng Cục Điện ảnh kêu gọi sự bình tĩnh và cẩn trọng khi đánh giá

Ông Đặng Trần Cường, Cục trưởng Cục Điện ảnh, trao đổi với Báo điện tử Tuổi Trẻ xung quanh ồn ào phim Hoàng hậu cuối cùng bị cho là sai lịch sử vài ngày qua.

Phim có sự tham gia của các diễn viên Tăng Thanh Hà, Ma Ran Đô, Trâm Anh…; dự kiến khởi chiếu từ ngày 5-3-2027.

Hoàng hậu cuối cùng: Chưa xem đã quy kết dễ thiếu khách quan

Theo dõi dư luận những ngày qua và cả trước đó liên quan đến phim Hoàng hậu cuối cùng, ông Đặng Trần Cường cho rằng bộ phim đã khơi dậy sự quan tâm rất lớn của công chúng đối với lịch sử, văn hóa. Điều này cho thấy khán giả ngày càng quan tâm và đặt kỳ vọng cao hơn đối với điện ảnh Việt Nam.

"Song cũng cần nhìn nhận đã xuất hiện một số ý kiến đi đến kết luận về nội dung, mức độ chính xác lịch sử, thậm chí giá trị của bộ phim khi tác phẩm chưa hoàn thành, chưa được công chúng tiếp cận đầy đủ và cũng chưa được hội đồng thẩm định xem xét theo quy định của Luật Điện ảnh", lãnh đạo Cục Điện ảnh nói.

Theo ông, những hình ảnh giới thiệu, hay thông tin truyền thông chỉ phản ánh một phần rất nhỏ của tác phẩm và không thể thay thế cho việc đánh giá toàn bộ bộ phim.

Ông Cường nêu quan điểm trong một xã hội cởi mở, việc trao đổi, phản biện là điều bình thường và đáng khuyến khích. Tuy nhiên những ý kiến phản biện sẽ có giá trị hơn khi được xây dựng trên cơ sở đã tiếp cận đầy đủ tác phẩm, có căn cứ và với tinh thần xây dựng.

Việc quy kết hoặc kêu gọi phản đối một bộ phim khi chưa xem đầy đủ rất dễ tạo ra những nhận định thiếu khách quan, thậm chí làm sai lệch bản chất của tác phẩm, ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của nhà làm phim cũng như quyền tiếp cận thông tin đầy đủ của công chúng.

Các nhà làm phim sẽ e ngại làm phim lịch sử

Việc một bộ phim chưa ra mắt chính thức nhưng đã thu hút nhiều tranh cãi, bên cạnh mặt tích cực thì ở chiều ngược lại có thể tạo ra những tiền lệ không tốt cho điện ảnh như thế nào?

Nói với Báo điện tử Tuổi Trẻ, ông Đặng Trần Cường đề cập đến những tác động không mong muốn nếu các tranh luận diễn ra khi bộ phim chưa hoàn thành hoặc chưa được công chúng tiếp cận đầy đủ. Không riêng Hoàng hậu cuối cùng, mà cả những bộ phim làm về đề tài lịch sử - văn hóa sau này.

Theo ông, trong thời đại truyền thông số, thông tin lan truyền rất nhanh. Chỉ một hình ảnh hoặc một thông tin chưa được kiểm chứng cũng có thể tạo ra những đánh giá hoặc kết luận vội vàng.

Khi đó hiệu ứng truyền miệng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín của tác phẩm, quyền và lợi ích hợp pháp của nhà sản xuất, nhà phát hành cũng như những người sáng tạo.

Trailer phim Hoàng hậu cuối cùng

"Nếu xu hướng này thành phổ biến, các nhà làm phim sẽ e ngại khi lựa chọn đề tài lịch sử hoặc những nhân vật có thật", Cục trưởng Cục Điện ảnh nói.

Ông cũng nói thêm ở chiều ngược lại, những tranh luận của xã hội cũng là lời nhắc nhở đối với các nhà làm phim. Khi khai thác các nhân vật, sự kiện hoặc bối cảnh lịch sử, văn hóa, cần nghiên cứu nghiêm túc nguồn tư liệu, tham khảo ý kiến chuyên gia khi cần thiết và cân nhắc kỹ cách thể hiện để vừa phát huy quyền sáng tạo nghệ thuật, vừa thể hiện sự tôn trọng đối với lịch sử, văn hóa và tình cảm của công chúng.

Quan điểm của Cục Điện ảnh là mọi tác phẩm đều được xem xét trên cơ sở toàn bộ bộ phim và theo đúng quy trình thẩm định của Luật Điện ảnh. Việc đánh giá phải dựa trên toàn bộ tác phẩm, trên các quy định của pháp luật và các tiêu chí chuyên môn, chứ không dựa trên những thông tin rời rạc hay sức ép từ dư luận.

Các cuộc trao đổi, phản biện của xã hội nên được thực hiện trên tinh thần xây dựng, có căn cứ, thượng tôn pháp luật và tôn trọng quyền sáng tạo. Đó chính là nền tảng để xây dựng một môi trường điện ảnh chuyên nghiệp, văn minh và bền vững.

Cục Điện ảnh kêu gọi đối thoại tích cực

Việt Nam đang đẩy mạnh phát triển các ngành công nghiệp văn hóa; trong đó điện ảnh được xác định là ngành công nghiệp văn hóa mũi nhọn.

Muốn xây dựng một nền công nghiệp điện ảnh phát triển, không chỉ cần những nhà làm phim giỏi hay những chính sách phù hợp, mà còn cần một môi trường sáng tạo lành mạnh.

Trong đó quyền sáng tạo được tôn trọng, các giá trị lịch sử và văn hóa được gìn giữ, mọi chủ thể đều hành xử có trách nhiệm và mọi tác phẩm đều được đánh giá công bằng.

"Tôi cho rằng trong bối cảnh hiện nay, sự bình tĩnh và cẩn trọng khi tiếp cận, đánh giá một tác phẩm điện ảnh có ý nghĩa đặc biệt quan trọng", ông Đặng Trần Cường nêu quan điểm.

Theo ông, một đánh giá thiếu căn cứ có thể tạo ra hiệu ứng dây chuyền, ảnh hưởng đến uy tín của tác phẩm, của nhà làm phim, của đơn vị phát hành, tác động đến niềm tin của nhà đầu tư và môi trường sáng tạo nói chung.

"Mong rằng công chúng, truyền thông, các tổ chức xã hội và cộng đồng làm nghề sẽ cùng góp phần xây dựng một văn hóa đối thoại tích cực", ông bày tỏ.

Lãnh đạo cục nói thêm một nền công nghiệp điện ảnh mạnh không chỉ được đo bằng doanh thu hay số lượng phim sản xuất, mà còn được đo bằng chất lượng của môi trường sáng tạo.

Đó là môi trường mà nhà làm phim được khuyến khích đổi mới, công chúng được khuyến khích phản biện có trách nhiệm, cơ quan quản lý thực hiện đúng chức năng theo pháp luật và mọi tác phẩm đều được đánh giá công bằng, khách quan.

Với Việt Nam, phát triển công nghiệp văn hóa không chỉ là phát triển kinh tế, mà còn là đầu tư cho sức mạnh mềm quốc gia.

Khi mỗi chủ thể đều thực hiện tốt vai trò của mình, chúng ta sẽ xây dựng được một nền điện ảnh Việt Nam phát triển bền vững, giàu bản sắc và đủ sức cạnh tranh trong khu vực cũng như trên thế giới.