Phường Tân Phước - đô thị cảng TP.HCM và khát vọng thành mắt xích chuỗi logistics toàn cầu

Trao đổi với Tuổi Trẻ, Chủ tịch UBND phường Huỳnh Trung Sơn chia sẻ tầm nhìn đưa Tân Phước trở thành đô thị cảng, là mắt xích quan trọng trong chuỗi logistics toàn cầu, với mục tiêu cuối cùng là nâng cao chất lượng sống của người dân. 

Cảng Gemalink (phường Tân Phước) là một trong những cảng nằm trong vùng lõi của Khu thương mại tự do - FTZ có khả năng tiếp nhận tàu khoảng 200.000 tấn - Ảnh: A LỘC

"Chúng tôi không hướng tới một khu vực chỉ có container và kho bãi, mà hướng tới một đô thị cảng thông minh, xanh, hiện đại, nơi người dân là những người đầu tiên được hưởng thành quả của FTZ.", ông Sơn nhấn mạnh.

Thành công của FTZ là vinh dự của chính quyền đô thị cảng 

*Thưa ông, TP.HCM đang hội tụ nhiều điều kiện để hình thành Khu thương mại tự do, đưa thành phố trở thành trung tâm thương mại quốc tế. Là địa phương giữ vị trí hạt nhân của FTZ, ông nhìn nhận áp lực của mình như thế nào?

- Khi Tân Phước được xác định là địa phương giữ vai trò quan trọng trong quy hoạch FTZ, chúng tôi hiểu rằng trách nhiệm của mình không chỉ đối với địa phương mà còn đối với sự thành công của một chủ trương lớn mang tính chiến lược của TP.HCM.

Chủ tịch UBND phường Tân Phước Huỳnh Trung Sơn- Ảnh: A LỘC

Áp lực đầu tiên là tiến độ và chất lượng thực thi. 

FTZ không chỉ là xây dựng hạ tầng, mà cốt lõi nằm ở thể chế, quy hoạch tích hợp và chất lượng vận hành. 

Chính quyền cơ sở phải xử lý đồng thời nhiều việc: quản lý đất đai, giải phóng mặt bằng, đầu tư hạ tầng kỹ thuật - xã hội, bảo đảm an sinh và tạo môi trường đầu tư đạt chuẩn quốc tế. 

Bộ máy phải chuyển động nhanh nhưng chắc chắn, đúng pháp luật, hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân.

Áp lực thứ hai là chuyển đổi mô hình quản trị. FTZ hiện đại không thể vận hành theo cách quản lý truyền thống. 

Chính quyền phải chuyển tư duy từ quản lý sang kiến tạo, phục vụ; lấy hiệu quả phục vụ doanh nghiệp, nhà đầu tư và người dân làm thước đo. Chuyển đổi số, xử lý thủ tục nhanh và minh bạch hơn không còn là lựa chọn mà là yêu cầu bắt buộc.

Áp lực thứ ba là phát triển bền vững. Chúng tôi không muốn Tân Phước chỉ là nơi tập trung kho bãi, container, mà phải là đô thị cảng tích hợp, thông minh, xanh và sinh thái - nơi logistics phát triển song hành với môi trường, hạ tầng xã hội và đời sống người dân. Đây là áp lực lớn, nhưng cũng là động lực để chúng tôi đổi mới mạnh mẽ hơn.

*Nếu FTZ được triển khai thành công, điều đó sẽ mang ý nghĩa như thế nào đối với Tân Phước và đối với cá nhân ông?

- Tôi cho rằng vinh dự không nằm ở việc có một dự án lớn hay danh xưng mới. Điều chúng tôi hướng đến là khi FTZ hoạt động hiệu quả, Tân Phước thực sự trở thành đô thị cảng hiện đại, kinh tế chuyển dịch theo hướng giá trị gia tăng cao, người dân có thu nhập và môi trường sống tốt hơn. Đó mới là thước đo thành công.

Đối với cá nhân tôi và tập thể lãnh đạo địa phương, được góp phần hiện thực hóa một chủ trương có ý nghĩa lịch sử với TP.HCM là niềm tự hào lớn. Nhưng niềm tự hào ấy chỉ trọn vẹn khi giá trị của FTZ thể hiện bằng thay đổi cụ thể trong cuộc sống người dân.

Chúng tôi xác định phát triển FTZ cũng là phát triển dịch vụ đô thị của địa phương. Định hướng của Tân Phước là hình thành đô thị cảng hiện đại, có không gian sống hài hòa, tạo nền tảng cho tăng trưởng lâu dài.

Cụm cảng Cái Mép đang tiếp tục mở rộng diện tích cảng - A LỘC

Chuyển từ quản lý sang kiến tạo

*Các cơ chế mới của Trung ương và TP.HCM đang trao thêm nhiều thẩm quyền cho chính quyền cơ sở. Theo ông, đâu là yêu cầu lớn nhất đặt ra đối với bộ máy của Tân Phước trong giai đoạn này?

- Tôi cho rằng cơ chế tốt đến đâu thì con người và bộ máy thực thi vẫn là yếu tố quyết định. Điều đầu tiên chúng tôi phải làm là thay đổi tư duy quản trị: chuyển từ quản lý hành chính sang kiến tạo và phục vụ, lấy thành công của doanh nghiệp và sự hài lòng của người dân làm tiêu chí đánh giá hiệu quả.

Thứ hai là nâng chất đội ngũ cán bộ. Trong bối cảnh mới, cán bộ không chỉ cần am hiểu pháp luật mà còn phải có kỹ năng số, tư duy đổi mới, hiểu về kinh tế cảng, logistics và môi trường đầu tư quốc tế. Chúng tôi sẽ tiếp tục đào tạo đội ngũ hiện có, đồng thời thu hút nhân lực chất lượng cao đáp ứng yêu cầu phát triển FTZ.

Thứ ba là đổi mới quy trình hành chính, hướng tới mô hình một đầu mối - một quy trình - một tiến độ. Địa phương sẽ đẩy mạnh chính quyền số, liên thông dữ liệu để giảm thời gian xử lý hồ sơ, đồng thời áp dụng chỉ số đánh giá hiệu quả và cam kết thời gian giải quyết cho từng nhiệm vụ.

Bên cạnh đó là nâng cao năng lực quản trị xã hội. Khi FTZ phát triển, áp lực về giao thông, môi trường, an sinh sẽ tăng lên. Chính quyền phải chủ động về chính sách bồi thường, tái định cư, đào tạo nghề, đồng thời ứng dụng công nghệ để quản lý giao thông, môi trường và bảo đảm an ninh trật tự.

Chúng tôi mong xây dựng đội ngũ cán bộ liêm chính, chuyên nghiệp, năng động và tận tụy, để biến các cơ chế vượt trội thành kết quả phát triển cụ thể.

Bản đồ 8 phân khu chức năng (đánh số từ 1 đến 8, góc phải ảnh) của khu FTZ Cái Mép Hạ nhìn trong tổng thể quy hoạch khu vực theo thông tin quy hoạch Quốc gia - Ảnh: QHQG

*Với mô hình chính quyền địa phương hai cấp, cấp phường sẽ là nơi trực tiếp đồng hành cùng doanh nghiệp và nhà đầu tư. Địa phương chuẩn bị như thế nào để đáp ứng yêu cầu xử lý công việc nhanh, thậm chí có những việc phải hoàn thành trong một ngày?

- Cấp phường là nơi gần doanh nghiệp và người dân nhất nên phải chủ động từ sớm. Ngay khi một dự án được thành phố chấp thuận chủ trương đầu tư, địa phương phối hợp với chủ đầu tư kiểm đếm hiện trạng, xác định nguồn gốc đất, thực hiện thủ tục bồi thường, giải phóng mặt bằng và các thủ tục đất đai liên quan, để bảo đảm dự án triển khai đúng tiến độ.

Thực tế cho thấy khi được phân cấp, phân quyền rõ ràng và có sự phối hợp chặt chẽ của các sở, ngành, chính quyền cơ sở có thể xử lý công việc nhanh hơn nhiều.

Sau hơn một năm vận hành mô hình mới, đội ngũ cán bộ địa phương từng bước làm chủ quy trình, chủ động xử lý công việc theo thẩm quyền. Quan trọng nhất là không để doanh nghiệp phải chờ đợi vì những thủ tục không cần thiết.

Chúng tôi xác định phải đồng hành cùng doanh nghiệp từ khi dự án hình thành đến khi đi vào hoạt động. Mỗi dự án đúng tiến độ không chỉ tạo thêm nguồn lực phát triển cho địa phương, mà còn mở ra việc làm, nâng thu nhập và cải thiện chất lượng sống người dân. Đó cũng là mục tiêu cuối cùng của mọi cơ chế đặc thù và chính sách phát triển FTZ.

Khu FTZ Cái Mép Hạ bao gồm 8 phân khu chức năng