Chim robin đen giành danh hiệu 'Chim của năm' 2026 tại New Zealand - Ảnh: AP
Cuộc bình chọn thu hút số người tham gia kỷ lục
Ngày 21-9, báo The Guardian đưa tin chim robin đen (black robin, tên khoa học Petroica traversi) vừa được bình chọn là "Chim của năm" tại New Zealand. Đây từng được coi là loài chim quý hiếm nhất thế giới, trước khi một dự án bảo tồn phi thường cứu chúng khỏi bờ vực tuyệt chủng.
Loài chim nhỏ này chỉ sinh sống trên quần đảo Chatham, cách đảo chính New Zealand khoảng 800km về phía đông.
Cuộc bình chọn "Chim của năm" do Tổ chức bảo tồn Forest & Bird (New Zealand) tổ chức, được khởi động cách đây 20 năm nhằm nâng cao nhận thức về tình trạng của các loài chim bản địa tại New Zealand.
Nhiều loài trong số này đang bị đe dọa, đứng trước nguy cơ tuyệt chủng hoặc đã tuyệt chủng do các loài gây hại du nhập, hoạt động của con người và môi trường sống ngày càng thu hẹp.
Cuộc bình chọn năm 2026 thu hút số phiếu kỷ lục 105.000 phiếu. Khoảng 88% số phiếu đến từ New Zealand.
Kākāpō (loài vẹt nặng nhất thế giới) đứng thứ hai, trong khi kārearea (loài chim ưng duy nhất của New Zealand và là quán quân năm 2025) xếp thứ ba năm nay.
Trong nhiều năm qua, cuộc bình chọn từng vướng không ít vụ việc gây tranh cãi, từ việc một con dơi giành chiến thắng năm 2021, đến cáo buộc Nga can thiệp vào cuộc bình chọn năm 2019 và cáo buộc người Úc tìm cách thao túng cuộc bình chọn năm 2018 để giúp loài chim cốc (shag) chiến thắng.
Năm 2023, người dẫn chương trình tin tức hài mang hai quốc tịch Anh - Mỹ John Oliver đã phát động chiến dịch toàn cầu ủng hộ pūteketeke, loài chim đang bị đe dọa. Loài chim này sau đó giành chiến thắng trong cuộc bình chọn cùng năm.
Một con chim robin đen trên quần đảo Chatham thu thập vật liệu để làm tổ - Ảnh: The Guardian/Leon Berard
Chim robin đen có gì đặc biệt?
Chim robin đen có bộ lông đen nổi bật, đôi mắt đen và chiếc mỏ nhọn cũng màu đen.
Trong tiếng Māori, loài này được gọi là "kakaruia", còn trong tiếng Moriori (ngôn ngữ của người bản địa trên quần đảo Chatham) là "karure".
Sự suy giảm môi trường sống cùng các loài gây hại du nhập đã đẩy quần thể chim robin đen đến bờ vực tuyệt chủng. Đến thập niên 1970 chỉ còn 5 con, trong đó chỉ còn một cặp có khả năng sinh sản.
Sau đó, một chương trình nhân giống tiên phong sử dụng các loài chim khác để ấp và nuôi hộ trứng robin đen đã đạt được thành công, giúp số lượng loài này tăng dần lên 350 con trưởng thành, dù chúng vẫn được xếp vào nhóm "bị đe dọa".
New Zealand rất đặc biệt về mặt tiến hóa, nhất là với các loài chim. Lịch sử cô lập về địa lý kéo dài góp phần tạo nên một hệ chim độc đáo, với nhiều loài và cả những nhánh tiến hóa không có ở nơi nào khác trên thế giới.
Vì vậy, khi một loài chim đặc hữu tuyệt chủng, mất mát không chỉ dừng lại ở một loài mà trong một số trường hợp còn có thể đồng nghĩa với mất đi cả một nhánh trên "cây tiến hóa" đã hình thành qua hàng triệu năm.
