Những dòng nhắn nhủ như "Anh ấy thật sự giống người yêu của tôi" hay "Tôi không thể chấp nhận việc người yêu AI sẽ biến mất" bất ngờ xuất hiện dày đặc trên mạng xã hội Trung Quốc trong tuần này. Thực ra đây không phải một cuộc chia tay ngoài đời, mà là lời tạm biệt dành cho các chatbot AI đồng hành sau khi quy định mới của nước này chính thức có hiệu lực.
Theo truyền thông Trung Quốc, trước thời hạn áp dụng quy định, các ông lớn công nghệ như ByteDance với Doubao, Alibaba với Qwen và Tencent với Yuanbao đã lần lượt thông báo dừng các tính năng cho phép người dùng tự tạo AI đồng hành hoặc AI mang tính cách cá nhân hóa.
Động thái này khiến không ít người vội lưu lại lịch sử trò chuyện, chia sẻ những đoạn hội thoại cuối cùng với "tri kỷ ảo" đã gắn bó suốt nhiều tháng, thậm chí nhiều năm.
Đằng sau những lời chia tay đầy cảm xúc là nỗ lực mới nhất của Trung Quốc nhằm kiểm soát sự phát triển của AI mô phỏng con người, đặc biệt là các chatbot có khả năng xây dựng mối quan hệ tình cảm với người dùng.
Hàng loạt thanh niên bỗng "thất tình" sau khi các quy định về AI mới được ban hành - Ảnh minh họa thực hiện bởi AI
Không để AI trở thành "người thay thế" các mối quan hệ thật
Bộ quy định mới được ban hành bởi 5 cơ quan quản lý, trong đó có Cục Quản lý không gian mạng Trung Quốc (CAC), tập trung vào các dịch vụ AI có khả năng duy trì tương tác cảm xúc lâu dài thông qua văn bản, hình ảnh, âm thanh hoặc video.
Theo quy định, các nền tảng không được thiết kế AI theo hướng quá chiều chuộng người dùng, kích thích sự phụ thuộc về cảm xúc hoặc làm tổn hại đến các mối quan hệ xã hội ngoài đời thực.
Những dịch vụ chỉ phục vụ công việc như trợ lý làm việc, chăm sóc khách hàng, giáo dục hay nghiên cứu khoa học không thuộc phạm vi điều chỉnh của quy định này.
Ngoài việc hạn chế nguy cơ lệ thuộc cảm xúc, các nền tảng còn phải có khả năng phát hiện dấu hiệu bất ổn tinh thần của người dùng, triển khai cơ chế can thiệp trong tình huống khủng hoảng, giới hạn việc sử dụng quá mức, đồng thời trao cho người dùng quyền kiểm soát dữ liệu cá nhân và ngăn chặn việc lạm dụng thông tin.
Từ "tri kỷ ảo" đến bài toán quản lý AI
AI đồng hành ngày càng phổ biến tại Trung Quốc cũng như nhiều quốc gia khác. Không chỉ đóng vai bạn bè hay người yêu, các chatbot này còn được sử dụng trong hỗ trợ sức khỏe tinh thần, chăm sóc người cao tuổi, trẻ em và nhiều lĩnh vực khác nhờ khả năng mô phỏng tính cách cùng cách trò chuyện gần giống con người.
Tuy nhiên, chính khả năng tạo kết nối cảm xúc cũng làm dấy lên lo ngại về việc người dùng dần phụ thuộc vào AI thay vì duy trì các mối quan hệ ngoài đời.
Một số người dùng Doubao cho biết chatbot của họ đã trở thành "trụ cột tinh thần", trong khi người khác ví AI như người yêu thực sự và cảm thấy "bị thất tình" khi tính năng này bị dừng.
Trung Quốc được xem là nền kinh tế lớn đầu tiên ban hành bộ quy định chuyên biệt dành cho các công cụ AI mô phỏng mối quan hệ tình cảm hoặc gia đình. Trong bối cảnh AI tiếp tục phát triển nhanh, chính quyền nước này muốn công nghệ hỗ trợ con người thay vì trở thành sự thay thế cho các kết nối giữa người với người.
Theo nghiên cứu mới nhất, quy mô thị trường AI của Trung Quốc được dự báo vượt 1.200 tỉ nhân dân tệ trong năm 2025 và có thể đạt hơn 1.800 tỉ nhân dân tệ vào năm 2028, cho thấy lĩnh vực này vẫn tiếp tục tăng trưởng mạnh dù khung quản lý ngày càng chặt chẽ.
 Vô địch World Cup nhưng Tây Ban Nha không được mang cúp thật về, vì sao? |  Thực hư bài đăng của hôn thê Ronaldo: 'Bye Bye Argentina' |  'Hoa sưa chùa Trấn Quốc nở trắng trời rồi' là gì mà thành mật mã tình yêu? |
