Metro Thủ Thiêm - Long Thành có kế hoạch khởi công vào dịp 2-9 - Ảnh: Công ty cổ phần Đầu tư địa ốc Đại Quang Minh
Sở Xây dựng TP.HCM vừa báo cáo Ban Chỉ đạo phát triển hệ thống mạng lưới đường sắt trên địa bàn TP.HCM về tình hình triển khai các dự án đường sắt, metro và các nhiệm vụ trọng tâm trong những tháng cuối năm 2026.
Quy hoạch mạng lưới đường sắt đô thị lên khoảng 1.540km
Theo Sở Xây dựng TP.HCM, sau khi mở rộng địa giới hành chính, thành phố đã giao Tập đoàn Trường Hải (THACO - đơn vị tài trợ nghiên cứu quy hoạch) cùng đơn vị tư vấn quốc tế ARUP khảo sát, rà soát toàn bộ mạng lưới đường sắt đô thị hiện hữu nhằm đề xuất phương án điều chỉnh, bổ sung quy hoạch phù hợp với không gian phát triển mới.
Sở Xây dựng TP.HCM đang phối hợp với Sở Quy hoạch - Kiến trúc, Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM, THACO và đơn vị tư vấn đang hoàn tất công tác rà soát. Sau khi lấy ý kiến các sở, ngành, địa phương và chuyên gia, kết quả nghiên cứu sẽ được trình UBND TP.HCM tiếp nhận, bàn giao cho cơ quan lập quy hoạch tổng thể TP.HCM để tổ chức thẩm định, cập nhật vào đồ án quy hoạch, phấn đấu trình phê duyệt trong tháng 10-2026.
Theo kết quả rà soát của đơn vị tư vấn đến thời điểm hiện nay, mạng lưới đường sắt đô thị TP.HCM được định hướng phát triển lên khoảng 1.540km vào năm 2050, với tầm nhìn 100 năm.
Trong đó, khoảng 1.100km metro sẽ đóng vai trò là xương sống của hệ thống vận tải hành khách công cộng khối lượng lớn trong vùng TP.HCM mở rộng, và khoảng 440km loại hình đường sắt nhẹ (LRT). Mạng lưới mới sẽ tăng cường kết nối khu vực trung tâm TP.HCM với các cực tăng trưởng ở phía nam Bình Dương, khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu cũ, TP Đồng Nai và tỉnh Tây Ninh.
Bên cạnh đó, quy hoạch còn tích hợp các hành lang đường sắt tốc độ cao hoặc bán tốc độ cao trên các trục chiến lược nhằm tăng cường kết nối liên vùng, gồm: hành lang Đông - Tây kết nối tỉnh Tây Ninh với TP Đồng Nai; hành lang TP.HCM - Cần Giờ; hành lang Phú Mỹ Hưng - Vũng Tàu; và tuyến đường sắt vùng kết nối sân bay Long Thành với mạng lưới đường sắt quốc gia.
Nâng cấp mục tiêu từ 200km lên 255km metro
TP.HCM phấn đấu đến năm 2030 sẽ có 255km metro - Lập bảng: ĐỨC PHÚ
Nghị quyết 06 của Ban Thường vụ Thành ủy TP.HCM ban hành đầu năm 2026, thành phố đặt mục tiêu đầu tư, hoàn thành 6 tuyến đường sắt đô thị với tổng chiều dài khoảng 187km vào năm 2030.
Các tuyến này bao gồm metro số 2 đoạn Bến Thành - Tham Lương, metro số 2 đoạn Bến Thành - Thủ Thiêm, metro Thủ Thiêm - Long Thành, metro số 1 TP Mới Bình Dương - Suối Tiên, metro số 6 giai đoạn 1 (sân bay Tân Sơn Nhất - Phú Hữu) và đường sắt Bến Thành - Cần Giờ.
Thực hiện chỉ đạo của Ban Chỉ đạo phát triển hệ thống mạng lưới đường sắt, UBND TP.HCM cùng các sở, ngành đã tập trung triển khai các nhiệm vụ được giao, nỗ lực tháo gỡ khó khăn và từng bước hiện thực hóa các mục tiêu theo nghị quyết.
Từ cuối năm 2025 đến nay, TP.HCM đã khởi công metro số 2 đoạn Bến Thành - Tham Lương dài 11,3km, metro số 2 đoạn Bến Thành - Thủ Thiêm dài 6,2km và động thổ đường sắt Bến Thành - Cần Giờ 54km. Tổng chiều dài của ba dự án đạt khoảng 71,5km.
Theo kế hoạch, thành phố sẽ khởi công metro Thủ Thiêm - Long Thành vào tháng 9-2026 và tập trung các thủ tục để khởi công các tuyến còn lại trong danh mục vào quý 4-2026.
Ban Quản lý đường sắt đô thị TP.HCM đang nghiên cứu xây dựng đề án mua sắm tập trung hàng hóa công nghiệp đường sắt phục vụ mạng lưới đường sắt đô thị TP.HCM - Ảnh: ĐỨC PHÚ
Đến ngày 19-5, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết 09 về phát triển TP.HCM trong kỷ nguyên mới, yêu cầu đến năm 2030, thành phố hoàn thành khoảng 200km đường sắt đô thị.
So với danh mục các dự án đang triển khai với tổng chiều dài khoảng 187km, thành phố cần bổ sung ít nhất khoảng 13km để đáp ứng mục tiêu theo yêu cầu của Bộ Chính trị.
Trên cơ sở rà soát lại mạng lưới theo quy hoạch và xem xét điều kiện thuận lợi để triển khai, TP.HCM thống nhất đề xuất bổ sung thêm hai tuyến vào danh mục ưu tiên đầu tư trong giai đoạn 2026-2030, bao gồm metro Thủ Dầu Một - TP.HCM, metro số 2 đoạn Tham Lương - An Hạ - Khu đô thị Tây Bắc.
Như vậy, với việc bổ sung và triển khai đầu tư 8 tuyến đường sắt đô thị, đến năm 2030 TP.HCM phấn đấu hoàn thành khoảng 255km, vượt khoảng 55km so với mục tiêu 200km mà Bộ Chính trị đề ra tại Nghị quyết số 09.
TP.HCM phấn đấu đến năm 2035 có hơn 500km metro
Sau khi hoàn thành khoảng 255km vào năm 2030, TP.HCM sẽ tiếp tục đầu tư 7 tuyến hoặc đoạn tuyến trong giai đoạn 2030-2035 với tổng chiều dài khoảng 277km. Với lộ trình này, đến năm 2035, tổng chiều dài mạng lưới đường sắt đô thị dự kiến đạt khoảng 532km.
Đối với hệ thống đường sắt quốc gia (không bao gồm các tuyến do Trung ương đầu tư), thành phố đặt mục tiêu hoàn thành khoảng 171km vào năm 2035.
