Tiêu dùng điện trong tháng nắng nóng tăng mạnh - Ảnh: EVN
Nhiều bạn đọc gửi tới Tuổi Trẻ phản ánh hóa đơn tiền điện mùa hè năm 2026 tăng mạnh, dù sử dụng điện không có nhiều thay đổi. Trong đó bạn đọc Hientv3003 cho hay nhà vẫn xài điện như năm 2025, không khác gì nhưng hóa đơn tăng khoảng 30% và đặt câu hỏi: "không biết hộ gia đình khác có vậy không?".
Dùng điện vẫn vậy mà tiền điện lại tăng
Bạn đọc Trần Hiếu thì chia sẻ trong tháng nghỉ hè, hai con gửi về ông bà ngoại từ cuối tháng 5, nhà chỉ còn hai vợ chồng đi làm từ sáng tới tối mới về. Mọi hoạt động sinh hoạt chỉ buổi tối nhưng tiền điện lại "ngang ngửa" tháng 5.
Cũng cho biết mọi sinh hoạt hằng ngày không hề thay đổi và cũng không thêm thiết bị điện nào, bạn đọc Hoàng Xích Lô cho biết tiền điện tăng lũy tiến theo bậc thang từ tháng 1 đến tháng 6 và đến nay đã tăng gấp đôi. Trong đó tháng 1 tăng 25kWh, tháng 2 tăng 35kWh, tháng 4 tăng 45kWh, tháng 5 và tháng 6 đều tăng 55kWh.
Tương tự, bạn đọc M.Anh cũng cho biết tiền điện tăng gấp đôi, khi tháng 5 chi phí là 900.000 đồng nhưng tháng 6 tăng lên 1,6 triệu đồng, trong khi không thay đổi thói quen sử dụng điện.
Tuy nhiên một số bạn đọc cũng nhận thấy rõ chi phí tiền điện tăng là do thời tiết quá nắng nóng nên việc sử dụng điều hòa, đun nấu bằng điện nhiều hơn, khiến chi phí tăng lên. Đặc biệt trong trường hợp nhiệt độ ngoài trời ở mức cao, điều hòa chạy liên tục và không ngắt lốc, sẽ làm cho lượng điện tiêu thụ lớn hơn dù thời gian sử dụng không đổi.
Ông Đào Nhật Đình, thành viên hội đồng khoa học Tạp chí Năng lượng Việt Nam, cho rằng mức tiêu thụ điện của điều hòa không chỉ phụ thuộc vào thời gian bật máy hay mức nhiệt độ cài đặt, mà còn chịu tác động lớn từ điều kiện môi trường bên ngoài.
So sánh với việc dùng bếp từ có công suất 2kW, nếu dùng thường xuyên hằng ngày để đun nấu trong khoảng 2 giờ thì lượng tiêu dùng cũng chỉ hết khoảng 1/2 đến 2/3 công suất, do người sử dụng thường điều chỉnh đun nấu ở mức trung bình.
Chưa kể bếp từ được nấu trong nhà, nhiệt độ khá ổn định, nên lượng điện tiêu thụ ổn định thường khoảng 1kWh/ngày.
Trong khi đó với điều hòa 12.000 BTU với công suất 1,2kW, nếu bật trong điều kiện nhiệt độ 38°C, liên tục trong 8 tiếng, máy chạy đầy tải sẽ khiến lượng điện tiêu tốn nhiều hơn với khoảng 9,6 kWh/ngày trong trường hợp bật điều hòa ổn định ở mức 26°C.
Đặc biệt, trong những ngày nắng nóng, nhiều người có thói quen cài điều hòa xuống 18 độ, 20 độ với mong muốn phòng mát nhanh hơn. Tuy nhiên mức nhiệt quá thấp khiến điều hòa phải duy trì khoảng cách rất lớn so với nhiệt độ ngoài trời, đồng nghĩa với việc thiết bị phải xử lý mức chênh lệch rất cao.
Máy có thể chạy liên tục trong thời gian dài mà chưa đạt được trạng thái ổn định, từ đó làm tăng tiêu thụ điện.
Bảng giá điện bậc thang lũy tiến và so sánh mức tăng giá giữa các bậc
Nhiều lưu ý với điều hòa - thiết bị ngốn điện mùa nóng
Các chuyên gia năng lượng cho rằng khi sử dụng điều hòa trong điều kiện thời tiết nắng nóng và không được vệ sinh sẽ khiến lượng điện năng tiêu tốn nhiều hơn.
Vì thế lượng điện sử dụng sẽ dễ "nhảy" sang bậc lũy tiến cao hơn và việc tiền điện có thể chênh lệch từ 20% (bậc 3 so với bậc 1) và nếu tăng từ bậc 3 lên bậc 5 thì tiền điện đã chênh lệch tới 40% và tăng lên 45% nếu lên bậc cao nhất.
Ông Đỗ Văn Năm, thành viên hội đồng thành viên Tổng công ty Điện lực miền Bắc, cho biết theo thống kê, điều hòa nhiệt độ tiêu thụ từ 40% thậm chí tới 70% tổng điện năng của hộ gia đình. Thời tiết càng nóng thì điều hòa sẽ tiêu tốn nhiều điện hơn, cụ thể nhiệt độ ngoài trời cứ tăng 1 độ C thì điện năng tiêu thụ của điều hòa sẽ tăng thêm 2-3%.
Trong khi đó hóa đơn tiền điện được tính theo biểu giá lũy tiến bậc thang. Khi mức tiêu thụ điện tăng cao, phần điện năng ở các bậc thang trên sẽ áp dụng mức giá cao hơn, khiến tổng tiền điện tăng nhanh, cao hơn so với các bậc thang dưới.
Các thiết bị điện sử dụng lâu ngày nếu không được bảo dưỡng, sửa chữa định kỳ, sử dụng không đúng cách sẽ gây tiêu tốn điện năng hơn so với bình thường.
Các chuyên gia khuyến cáo cùng với sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả, cần thường xuyên bảo dưỡng thiết bị điện để giảm tiêu hao điện năng và tiền điện vào các tháng cao điểm nắng nóng.
