1. Đặc sản nào của Phú Thọ được làm từ gạo, có tên giống một bộ phận cơ thể người?
Bánh tai là món ăn truyền thống lâu đời của vùng Phú Thọ, gắn liền với khu vực thị xã Phú Thọ cũ. Tên bánh bắt nguồn từ hình dáng cong cong, thuôn dài, trông giống chiếc tai nhỏ.
Bánh được làm từ những nguyên liệu dân dã như gạo tẻ, thịt lợn và gia vị. Xưa kia, đây là món quà sáng quen thuộc của người dân địa phương, đồng thời thường xuất hiện trong các dịp lễ, Tết, cưới hỏi, giỗ chạp.
2. Loại gạo nào được sử dụng để làm phần vỏ bánh tai truyền thống?
Khác với nhiều loại bánh truyền thống sử dụng gạo nếp, bánh tai được làm từ gạo tẻ. Theo cách làm của những gia đình giữ nghề ở Phú Thọ, gạo được lựa chọn kỹ, ngâm khoảng 10-12 giờ, để ráo rồi nghiền thành bột.
Bột sau đó còn phải qua các công đoạn xử lý, nhào và nặn trước khi cho nhân vào bên trong. Việc chọn gạo được người làm nghề coi là một trong những khâu quyết định độ dẻo và ngon của bánh.
3. Nhân truyền thống của bánh tai Phú Thọ chủ yếu được làm từ gì?
Phần nhân của bánh tai truyền thống được làm từ thịt lợn. Các nguyên liệu thường gồm phần thịt có cả nạc và mỡ, kết hợp với gia vị, hành khô.
Một số gia đình làm nghề hiện nay lựa chọn thịt nạc vai hoặc ba chỉ để nhân không quá khô nhưng cũng không quá nhiều mỡ. Khi bánh chín, vị thơm của gạo tẻ hòa với vị béo, ngọt của nhân thịt tạo nên đặc trưng của món bánh.
4. Bánh tai được làm chín theo cách nào?
Sau khi bột được vê, nặn và cho nhân thịt vào giữa, người làm tạo hình chiếc bánh giống một chiếc tai nhỏ rồi xếp bánh vào xửng để hấp.
Theo những người làm bánh lâu năm tại Phú Thọ, mỗi mẻ bánh hiện thường được hấp khoảng 20-30 phút. Bánh chín có màu trắng đục, phần vỏ mềm dẻo và nhân thịt nằm bên trong.
5. Bánh tai từ lâu thường được người dân Phú Thọ dùng trong bữa nào?
Bánh tai từ lâu là một món quà sáng quen thuộc của người dân vùng Phú Thọ. Những người làm bánh truyền thống thường phải bắt đầu công việc từ rất sớm để kịp có bánh nóng phục vụ khách vào buổi sáng.
Ngày nay, bánh không chỉ được dùng làm món ăn sáng mà còn được đặt trong các dịp lễ, Tết, cưới hỏi, hội nghị hoặc mua làm quà. Một số cơ sở làm bánh tại Phú Thọ còn nhận đơn từ Hà Nội, Hải Phòng và các địa phương khác.