Lòng hồ thủy điện Sơn La ở khu vực Mường Lay (Điện Biên) cạn trơ đáy năm 2023 - Ảnh: NGUYỄN KHÁNH
Ngày 19-9, Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia nhận định như vậy khi thông tin cập nhật về diễn biến mới nhất hiện tượng El Nino và dự báo tác động trong thời gian tới.
El Nino có thể duy trì đến hè 2027
Theo đó, đến tuần thứ hai tháng 9-2026, chuẩn sai nhiệt độ mặt nước biển (SSTA) tại khu vực NINO3.4 đã tăng lên khoảng +2°C, đạt ngưỡng cường độ rất mạnh.
Dự báo El Nino có khả năng tiếp tục duy trì cường độ rất mạnh và đạt cực đại trong những tháng cuối năm 2026, với tác động có thể kéo dài sang đầu năm 2027.
Các dự báo khí hậu cho thấy trong giai đoạn tháng 10 -12 tới, El Nino gần như chắc chắn tiếp tục duy trì cường độ rất mạnh và có khả năng đạt cực đại.
Sang tháng 1 đến tháng 3-2027, El Nino nhiều khả năng vẫn duy trì cường độ rất mạnh, mặc dù xác suất và cường độ có xu hướng giảm dần.
Hiện chưa loại trừ khả năng hiện tượng này tiếp tục duy trì đến nửa đầu mùa hè năm 2027.
Với diễn biến trên, cơ quan khí tượng cho biết El Nino sẽ tác động rõ hơn trong những tháng tới như làm gia tăng nguy cơ nền nhiệt cao, nắng nóng, khô hạn và thiếu hụt nguồn nước, đặc biệt trong mùa khô.
Đồng thời, sự thay đổi của hoàn lưu khí quyển có thể làm biến đổi phân bố mưa cũng như hoạt động của bão và áp thấp nhiệt đới.
Dự báo từ nay đến hết năm 2026, số lượng bão và áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông cũng như ảnh hưởng đến đất liền nước ta có khả năng thấp hơn trung bình nhiều năm.
Tuy nhiên, ít bão không đồng nghĩa với không có bão mạnh và ít mưa trên diện rộng cũng không đồng nghĩa với không xuất hiện mưa cực đoan.
Trong những năm El Nino mạnh, vẫn có thể xuất hiện các đợt mưa rất lớn, lũ, lũ quét, sạt lở đất hoặc bão có diễn biến phức tạp do tác động đồng thời của các hình thế thời tiết quy mô khu vực và điều kiện khí quyển ngắn hạn.
Một nông dân Cà Mau bên đám ruộng khô cằn vị hạn hán năm 2024 - Ảnh: THANH HUYỀN
Nguy cơ hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn ở mức rất cao
Do ảnh hưởng của El Nino, dự báo mùa đông 2026-2027 nền nhiệt cao, không khí lạnh có xu hướng yếu hơn.
Trong mùa đông 2026-2027, không khí lạnh có xu hướng hoạt động yếu hơn bình thường. Rét đậm, rét hại khả năng xuất hiện muộn và ít hơn so với trung bình nhiều năm.
Nhiệt độ trung bình trên cả nước phổ biến cao hơn trung bình nhiều năm từ 1 - 2,5°C.
Sang đầu năm 2027, nắng nóng có khả năng xuất hiện sớm trên phạm vi toàn quốc.
Trong các tháng mùa hè năm 2027, nắng nóng có khả năng xuất hiện với cường độ mạnh, số ngày nắng nóng nhiều hơn trung bình nhiều năm và nhiều hơn năm 2026. Không loại trừ khả năng xuất hiện những giá trị nhiệt độ vượt các giá trị lịch sử.
Lượng mưa từ nay đến cuối năm 2026 có xu thế thiếu hụt trên phần lớn cả nước, rõ nhất tại duyên hải Nam Trung Bộ, cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ, với mức thiếu hụt phổ biến khoảng 20-40%. Mùa mưa tại các khu vực này cũng có khả năng kết thúc sớm.
Sang những tháng đầu năm 2027, các khu vực trên tiếp tục có khả năng ít mưa. Trong khi đó, nền nhiệt cao và nắng nóng xuất hiện sớm sẽ làm gia tăng nhu cầu sử dụng nước và lượng bốc hơi.
Do đó, trong các tháng mùa khô đầu năm 2027, nguy cơ hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn tại duyên hải Nam Trung Bộ, cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ được đánh giá ở mức rất cao.
Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, El Nino là hiện tượng khí hậu quy mô lớn, không thể sử dụng riêng tín hiệu El Nino để dự báo chính xác một thiên tai cụ thể tại một địa phương.
Mức độ tác động còn phụ thuộc vào sự tương tác giữa El Nino với các hệ thống khí quyển, đại dương và các hình thái thời tiết theo từng kỳ, mùa trong năm.
Cơ quan khí tượng Việt Nam khuyến cáo trong bối cảnh El Nino đã đạt ngưỡng rất mạnh và còn có xu hướng tiếp tục tăng cường, các địa phương vẫn cần chủ động chuẩn bị cho cả hai nhóm nguy cơ.
Một mặt là mưa lớn, bão, lũ và các hiện tượng thiên tai cực đoan có thể xuất hiện trong những thời điểm cụ thể. Mặt khác là nắng nóng, hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn có khả năng kéo dài trong mùa khô 2026-2027.
