Ngăn bạo lực học đường từ kỹ năng kiểm soát cảm xúc và ứng xử của học sinh - Ảnh do AI tạo
Vụ nam sinh lớp 12 đấm cô giáo tại Hà Nội gây xôn xao trên mạng xã hội hôm 20-10 một lần nữa cho thấy sự cần thiết của việc giáo dục kỹ năng kiểm soát cảm xúc và tránh bạo lực học đường ở học sinh.
Dạy con cách ứng xử với thầy cô
Anh Hoàng Tâm (phụ huynh ngụ ở TP.HCM) bày tỏ sự sửng sốt trước cảnh nam sinh hành hung cô giáo. Anh nói trước hết cha mẹ cần làm gương cho con trong cách ứng xử hằng ngày.
“Khi con tức giận, tôi thường để con bình tĩnh rồi mới trò chuyện, lắng nghe con chia sẻ và hướng dẫn con cách điều tiết cảm xúc, không làm tổn thương người khác”, anh Tâm nêu tình huống của mình.
Anh Tâm nói khi con có mâu thuẫn ở trường, anh thường nghe con kể lại sự việc và khuyên con thử nhìn nhận từ nhiều phía. Anh cũng nhắc con phải tôn trọng thầy cô, nếu có điều gì chưa đồng ý thì nên trao đổi bình tĩnh, lễ phép và biết chịu trách nhiệm về cách cư xử của mình.
“Khi phát hiện con nóng nảy, phản ứng tiêu cực hoặc có mâu thuẫn với giáo viên, theo tôi, phụ huynh cần bình tĩnh tìm hiểu sự việc, lắng nghe con chia sẻ, thay vì vội vàng trách mắng hay bênh vực con ngay lập tức”, anh Tâm phân tích.
Sau đó cha mẹ nên trao đổi với giáo viên để hiểu rõ vấn đề và tìm hướng giải quyết. Nếu con có cách cư xử chưa phù hợp, phụ huynh cần nhắc nhở để con hiểu mình sai ở đâu và cần thay đổi như thế nào.
Điều quan trọng là cha mẹ cần quan tâm đến cảm xúc của con, đồng thời giúp con hiểu rằng dù có bức xúc hay không đồng tình với giáo viên thì vẫn cần cư xử đúng mực.
Trẻ cần được khuyến khích tham gia các hoạt động ngoại khóa để rèn luyện kỹ năng giao tiếp, kiểm soát cảm xúc trong cuộc sống - Ảnh: LÊ HUY
Cần dạy học sinh kiểm soát cảm xúc từ sớm
Thạc sĩ - nghiên cứu sinh Nguyễn Thị Ngọc Vui (giảng viên khoa tâm lý Trường đại học Khoa học xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia TP.HCM) cho rằng không thể đồng tình với hành vi học sinh bạo lực đối với giáo viên, dù xuất phát từ bất kỳ lý do nào. Đây là hành vi vượt quá giới hạn ứng xử và cần được xử lý nghiêm túc.
Dưới góc độ tâm lý học, hành vi này có thể liên quan đến khả năng kiểm soát cảm xúc, sự bốc đồng ở tuổi vị thành niên hoặc những mâu thuẫn, áp lực tâm lý tích tụ. Tuy nhiên khi chưa có đầy đủ thông tin về bối cảnh và diễn biến vụ việc, không nên vội kết luận nguyên nhân.
Theo cô Ngọc Vui, điều quan trọng là cơ quan chức năng, nhà trường và truyền thông cung cấp thông tin đầy đủ, khách quan để dư luận hiểu đúng bản chất vụ việc, tránh suy đoán.
Từ sự việc này, gia đình và nhà trường cần chú trọng hơn đến giáo dục cảm xúc, kỹ năng kiểm soát hành vi và giải quyết xung đột cho học sinh. “Các em có quyền tức giận, bất đồng nhưng không được sử dụng bạo lực”, cô Vui nhấn mạnh.
Cha mẹ cần làm gương trong cách ứng xử, trong khi nhà trường cần xây dựng môi trường tôn trọng, lắng nghe và có cơ chế hỗ trợ tâm lý kịp thời. Khi xảy ra bạo lực, việc xử lý nghiêm minh cần đi cùng với hỗ trợ để học sinh nhận thức hậu quả và điều chỉnh hành vi.
“Giáo dục hiệu quả không chỉ là ngăn chặn hành vi sai, mà còn giúp học sinh có năng lực lựa chọn cách ứng xử đúng”, cô Vui đúc kết.
Cô Nguyễn Thị Thu Hiền, giáo viên tại Huế, cho rằng vụ việc học sinh có hành vi bạo lực với giáo viên trong lớp học đặt ra vấn đề về an toàn trường học và văn hóa ứng xử giữa giáo viên, học sinh, là vấn đề đáng lo ngại.
Theo cô Hiền, những sự việc như vậy có thể ảnh hưởng đến tâm lý và cảm giác an toàn của giáo viên khi đứng lớp cũng như học sinh trong lớp. Bên cạnh nhiệm vụ giảng dạy, giáo viên còn phải quản lý lớp học, xử lý các tình huống phát sinh và bảo đảm an toàn cho học sinh. Do đó việc xây dựng môi trường làm việc an toàn, cùng các cơ chế hỗ trợ giáo viên khi xảy ra sự cố, là vấn đề cần được quan tâm.
Để phòng ngừa những vụ việc tương tự, cô Hiền cho rằng cần có sự phối hợp giữa gia đình và nhà trường. Phụ huynh cần quan tâm đến tâm lý, hành vi của con, chủ động trao đổi với giáo viên khi phát hiện những dấu hiệu bất thường.
Trong khi đó nhà trường cần tăng cường giáo dục kỹ năng kiểm soát cảm xúc, giải quyết mâu thuẫn và ứng xử phù hợp thông qua các buổi sinh hoạt lớp, hoạt động kỹ năng sống và tư vấn tâm lý học đường.
Chứng kiến bạo lực học đường, học sinh nên làm gì để giúp người bị hại?
Đề cập đến những học sinh chứng kiến sự việc nhưng không lập tức can thiệp, ThS.NCS Nguyễn Thị Ngọc Vui cho rằng không nên vội quy kết các em là vô cảm. Sự im lặng có thể xuất phát từ tâm lý sợ hãi, bất ngờ, lo bị liên lụy hoặc hiệu ứng người ngoài cuộc, khi mỗi người nghĩ rằng sẽ có người khác can thiệp.
Tuy nhiên học sinh cần được hướng dẫn cách ứng phó an toàn khi chứng kiến bạo lực, như báo ngay cho giáo viên hoặc người có trách nhiệm, hỗ trợ người bị hại trong khả năng của mình, không cổ vũ hay phát tán hình ảnh bạo lực.
"Điều quan trọng là giáo dục học sinh không thờ ơ trước cái sai, đồng thời biết hành động đúng cách để bảo vệ bản thân và người khác", cô Vui nhấn mạnh.
Còn cô Thu Hiền cũng nhấn mạnh việc hướng dẫn học sinh cách ứng phó khi chứng kiến bạo lực. Nếu tình huống có nguy cơ mất an toàn, các em nên nhanh chóng báo cho giáo viên, nhân viên bảo vệ hoặc ban giám hiệu để được hỗ trợ, thay vì tự mình đối đầu với người đang có hành vi bạo lực.
Khi đã bảo đảm an toàn, các em có thể cung cấp thông tin trung thực về sự việc cho nhà trường hoặc người có trách nhiệm.
Đồng thời các em không được cổ vũ, quay phim nhằm thu hút sự chú ý hoặc phát tán hình ảnh người bị hại trên mạng xã hội.
