Cha mẹ gần 100 tuổi khóc ngất đón con trai liệt sĩ trở về: ‘Cánh ơi, để mẹ ôm con…’

Ngày trở về đặc biệt của liệt sĩ Phan Văn Cánh: “Cánh ơi, mẹ bế con một tý con ơi” - Ảnh 1.

Đúng 15h ngày 26-9, hài cốt liệt sĩ Phan Văn Cánh được đưa từ Nghĩa trang liệt sĩ Duy Hòa (xã Thu Bồn, TP Đà Nẵng) đã trở về quê nhà ở xã Yên Nghĩa, huyện Ý Yên, tỉnh Nam Định cũ (nay là thôn An Nghĩa, xã Tân Minh, tỉnh Ninh Bình) sau 53 năm xa cách.

Cuộc đoàn tụ đặc biệt của liệt sĩ với cha mẹ nay đã gần 100 tuổi

Trong căn nhà nhỏ, cụ ông Phan Văn Cống (97 tuổi) và cụ bà Nguyễn Thị Tửu (95 tuổi, mẹ của liệt sĩ) mấy ngày nay không ngủ. Ông bà cứ ngóng ra ngoài cửa, lặng lẽ chờ đợi giây phút được đón đứa con đi xa về nhà.

Trước thời khắc người con của quê hương trở về, cả ngôi làng nhỏ nằm bên bờ sông Đáy như chậm lại trong một niềm xúc động khó gọi thành lời. Từ người thân, bà con làng xóm đến các tổ chức, đoàn thể, ai cũng chung tay chuẩn bị chu đáo từng công việc để đón liệt sĩ Phan Văn Cánh trở về với đất mẹ.

Ngày trở về đặc biệt của liệt sĩ Phan Văn Cánh: “Cánh ơi, mẹ bế con một tý con ơi” - Ảnh 2.

Con đường làng vốn bình yên nay được sửa sang, cờ Tổ quốc tung bay trong gió, những vòng hoa, nén hương đã được chuẩn bị để chào đón anh.

Khi chiếc xe chở hài cốt liệt sĩ Cánh đi chậm chậm rồi dừng lại trước con ngõ nhỏ, cánh cửa ô tô được mở ra. Khoảnh khắc linh cữu phủ cờ Tổ quốc được đưa xuống, cụ ông Phan Văn Cống cứ đứng lặng. Đôi mắt đỏ hoe, đôi bàn tay run run giơ ra như muốn trao gửi điều gì đó.

Ngày trở về đặc biệt của liệt sĩ Phan Văn Cánh: “Cánh ơi, mẹ bế con một tý con ơi” - Ảnh 3.

Phía trong nhà, cụ Nguyễn Thị Tửu được một người cháu dìu đứng chờ ngay bậc thềm. Giây phút nhìn thấy linh cữu con trai, bà Tửu òa khóc. "Con đã về rồi, Cánh ơi. Đứa con trai bé bỏng của mẹ đã về rồi. Cánh ơi, cho mẹ ôm con một tí...", người mẹ nay đã 95 tuổi vừa khóc vừa lao tới ôm chặt lấy chiếc linh cữu con trai khiến ai chứng kiến cũng không kìm được nước mắt.

Gần 50 năm kể từ ngày nhận tin con hy sinh nơi chiến trường, cuối cùng người mẹ ấy cũng đợi được ngày đón con trở về với quê hương.

53 năm là cả một đời người, là biết bao mùa mưa nắng, biết bao lần mong ngóng trong vô vọng. Ngày tiễn con đi, hai ông bà còn trẻ; ngày đón con trở về, đôi bàn tay đã run, bước chân đã chậm, nhưng tình thương dành cho con vẫn nguyên vẹn như thuở nào.

Hôm nay, anh không trở về bằng bước chân của người con năm ấy, mà trở về trong vòng tay quê hương, trong khói hương của gia đình, trong sự nghẹn ngào của những người thân đã chờ đợi suốt hơn nửa thế kỷ.

Anh đã trở về trong vòng tay quê hương

Ông bà Phan Văn Cống và Nguyễn Thị Tửu sinh được tám người con, trong đó liệt sĩ Phan Văn Cánh (sinh năm 1954, là con trai cả). Năm 1972, khi vừa tròn 18 tuổi, anh Cánh rời quê hương lên đường nhập ngũ. Tháng 10-1973, gia đình nhận tin anh hy sinh nhưng không biết anh nằm lại nơi đâu ở chiến trường.

Kể từ ngày nhận tin anh, bố mẹ anh, sau này là các anh chị em đã đi khắp nơi tìm kiếm. Thế nhưng tất cả đều không có kết quả.

Ngày trở về đặc biệt của liệt sĩ Phan Văn Cánh: “Cánh ơi, mẹ bế con một tý con ơi” - Ảnh 4.

Một ngày năm 2022, gia đình bất ngờ nhận được mẩu giấy từ UBND xã gửi về, báo tin có một cựu chiến binh ở Quảng Nam cũ (nay thuộc TP Đà Nẵng) có thông tin về liệt sĩ Cánh. Người báo tin cho gia đình là ông Nguyễn Tiến Đãi, cựu cán bộ Ban Tác chiến Quân khu 5.

Theo ông Nguyễn Tiến Đãi, năm 2022, ông cùng đồng đội đi khảo sát tại các nghĩa trang. Khi tới xã Duy Hòa, ông chú ý đến phần bia ghi tên liệt sĩ Phan Văn Cách (Cánh). Trên bia không có thông tin gì ngoài dòng tên.

Qua mối quan hệ với đồng đội, ông Đãi được Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Quảng Nam cũ hỗ trợ tra lục, tìm thấy hồ sơ của liệt sĩ mang tên Phan Văn Cánh.

Hồ sơ thể hiện đầy đủ quê quán, đơn vị chiến đấu, tên cha, mẹ và quê nhà. Toàn bộ hồ sơ được ông sao lục, sau đó nhờ một người bạn tên Hoằng ở quê liệt sĩ Cánh kết nối, thông qua chính quyền địa phương để gửi về cho gia đình.

Năm 2022, thân nhân gia đình từ quê nhà vào TP Đà Nẵng tìm đến phần mộ được cho là của liệt sĩ Cánh. Để có cơ sở xác định chính xác hơn, gia đình được hướng dẫn lấy mẫu hài cốt để giám định ADN và đối chiếu với mẫu của thân nhân.

Tháng 7, gia đình nhận được thông báo của Viện Pháp y quốc gia về kết quả giám định ADN. Mẫu hài cốt tại Nghĩa trang liệt sĩ Duy Hòa được xác định trùng khớp với mẫu ADN của bà Phan Thị Cúc, em gái liệt sĩ Phan Văn Cánh.

Ngày trở về đặc biệt của liệt sĩ Phan Văn Cánh: “Cánh ơi, mẹ bế con một tý con ơi” - Ảnh 5.

Sau hơn nửa thế kỷ chờ đợi, gia đình cuối cùng cũng có thể xác nhận nơi liệt sĩ Phan Văn Cánh yên nghỉ và đưa về quê hương.

Không chỉ có giọt nước mắt nghẹn ngào của những người thân ruột thịt, mà bà con lối xóm ai cũng rưng rưng nước mắt khi đứng trước di ảnh của ông thắp nén tâm nhang thành kính.

Bà Hoàng Thị Hát (76 tuổi, ngụ thôn An Nghĩa) cho biết hồi nhỏ liệt sĩ Cánh học giỏi, khi đang học lớp 10 thì lên đường nhập ngũ. "Lúc đi chú ấy mới 18 tuổi, còn chưa có gia đình. Hơn 50 năm gia đình mới tìm thấy hài cốt. Điều may mắn là đến nay bố mẹ của liệt sĩ Cánh đều còn sống cả, dù hai ông bà đã gần 100 tuổi", bà Hát chia sẻ.

Theo cựu chiến binh Hoàng Văn Sử, ông sinh ra lớn lên cùng liệt sĩ Cánh. Ngày nhỏ, dù nhà nghèo nhưng liệt sĩ Cánh rất chăm học. "Vì Tổ quốc cần, khi đang học lớp 10 Cánh đã gác chuyện học hành, lên đường ra trận. Tôi sau này cũng lên đường ra trận, nhưng may mắn đã trở về. Giờ đây anh đã về với đất mẹ, về với quê hương, gia đình, bà con chúng tôi rất vui mừng", ông Sử cho hay.

Sau 53 năm, cuộc tìm kiếm tưởng như không có hồi kết cuối cùng đã khép lại. Liệt sĩ Phan Văn Cánh đã trở về với quê hương, về bên cha mẹ - những người đã dành trọn những năm tháng cuối đời để ngóng chờ con.

Ngày trở về đặc biệt của liệt sĩ Phan Văn Cánh: “Cánh ơi, mẹ bế con một tý con ơi” - Ảnh 6.

Ngày trở về đặc biệt của liệt sĩ Phan Văn Cánh: “Cánh ơi, mẹ bế con một tý con ơi” - Ảnh 7.

Ngày trở về đặc biệt của liệt sĩ Phan Văn Cánh: “Cánh ơi, mẹ bế con một tý con ơi” - Ảnh 8.

Liệt sĩ Cánh hy sinh năm 1973. Qua nhiều thông tin từ các cựu chiến binh, gia đình xác định nơi liệt sĩ được an táng tại Nghĩa trang liệt sĩ Duy Hòa (nay thuộc xã Thu Bồn, TP Đà Nẵng). Tuy nhiên đến tháng 7 vừa qua, kết quả giám định ADN mới được thông báo chính thức cho gia đình - Ảnh: NGUYỄN KHÁNH

Ngày trở về đặc biệt của liệt sĩ Phan Văn Cánh: “Cánh ơi, mẹ bế con một tý con ơi” - Ảnh 9.

Ngày trở về đặc biệt của liệt sĩ Phan Văn Cánh: “Cánh ơi, mẹ bế con một tý con ơi” - Ảnh 10.

Ngày trở về đặc biệt của liệt sĩ Phan Văn Cánh: “Cánh ơi, mẹ bế con một tý con ơi” - Ảnh 11.

Ngày trở về đặc biệt của liệt sĩ Phan Văn Cánh: “Cánh ơi, mẹ bế con một tý con ơi” - Ảnh 12.

Ngày trở về đặc biệt của liệt sĩ Phan Văn Cánh: “Cánh ơi, mẹ bế con một tý con ơi” - Ảnh 13.

Ngày trở về đặc biệt của liệt sĩ Phan Văn Cánh: “Cánh ơi, mẹ bế con một tý con ơi” - Ảnh 14.

Ngày trở về đặc biệt của liệt sĩ Phan Văn Cánh: “Cánh ơi, mẹ bế con một tý con ơi” - Ảnh 15.

Ngày trở về đặc biệt của liệt sĩ Phan Văn Cánh: “Cánh ơi, mẹ bế con một tý con ơi” - Ảnh 16.

Ngày trở về đặc biệt của liệt sĩ Phan Văn Cánh: “Cánh ơi, mẹ bế con một tý con ơi” - Ảnh 17.

Ngày trở về đặc biệt của liệt sĩ Phan Văn Cánh: “Cánh ơi, mẹ bế con một tý con ơi” - Ảnh 18.